Examkin

Soru

Zorluk: ZorBanliyöleşme ve Kentsel Saçaklanma

20.20. yüzyılın ikinci yarısında otomobil kullanımının yaygınlaşması ve ulaşım ağlarının gelişmesiyle birlikte metropoliten alanların mekânsal organizasyonunda köklü değişimler meydana gelmiştir. Kentleşme literatüründe bu dönüşümü açıklamak için kullanılan "banliyöleşme" (suburbanization) ve "kentsel saçaklanma" (urban sprawl) kavramları, genellikle birbirinin yerine kullanılsa da kuramsal açıdan farklı olguları tanımlamaktadır. Buna göre; banliyöleşme ve kentsel saçaklanma kavramları arasındaki temel fark aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Banliyöleşmenin nüfusun merkezden çevreye doğru hareket ettiği demografik ve sosyal bir süreci ifade etmesine karşılık; kentsel saçaklanmanın bu hareketin sonucunda oluşan düzensiz, parçalı ve düşük yoğunluklu mekânsal dokuyu tanımlamasıCevap
  2. B
    Banliyöleşmenin sadece kent merkezindeki "itici" faktörlerin (gürültü, kirlilik) bir sonucu olması; kentsel saçaklanmanın ise sadece kırsal alanlardaki "itici" faktörlerden kaynaklanan bir göç türünü temsil etmesi
  3. C
    Banliyöleşmenin fiziksel bir kentleşme türü olmasına rağmen; kentsel saçaklanmanın bireylerin kentsel değerleri ve yaşam tarzını benimsemesi olan "kentlileşme" sürecini ifade etmesi
  4. D
    Banliyöleşmenin kentin çeperinde yeni alt merkezlerin oluştuğu planlı büyümeyi; kentsel saçaklanmanın ise sadece kentin eski merkezindeki yapı stokunun yenilenmesini ve sınıfsal değişimini ifade etmesi
  5. E
    Banliyöleşmenin ekonomik faaliyetlerin kent dışına taşınmasıyla sınırlı kalması; kentsel saçaklanmanın ise nüfus artışıyla orantılı olarak gerçekleşen düzenli bir kentsel büyüme örüntüsü olması

Cevap

Banliyöleşme nüfusun merkezden dışa doğru hareket ettiği süreci, kentsel saçaklanma ise bu yayılmanın yarattığı düşük yoğunluklu ve parçalı mekânsal dokuyu ifade eder.
Doğru yanıt olan ifade, banliyöleşmeyi dinamik bir nüfus hareketi (süreç) olarak ele alırken, kentsel saçaklanmayı bu hareketin fiziksel dünyadaki somut ve genellikle verimsiz yansıması (mekânsal doku) olarak tanımlayarak akademik literatürdeki temel ayrımı yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların odak noktalarını analiz et.
Banliyöleşme (suburbanization) bir 'süreç' (process), kentsel saçaklanma (urban sprawl) ise bir 'örüntü' (pattern) olarak tanımlanır.
Kuramsal ayrımı yapabilmek için olgunun dinamik mi yoksa statik/fiziksel bir form mu olduğu belirlenmelidir.
2
Banliyöleşmenin nedenlerini ve niteliğini değerlendir.
Nüfusun ve fonksiyonların (konut, ticaret) merkezden çepere kayması sosyal ve demografik bir harekettir.
Banliyöleşme, kentsel merkezin itici ve çeperin çekici güçlerinin yarattığı bir nüfus hareketidir.
3
Kentsel saçaklanmanın fiziksel özelliklerini belirle.
Düşük yoğunluklu, otomobil bağımlı, tarım alanlarını parçalayan ve verimsiz arazi kullanımıyla karakterize edilen bir yapısal formdur.
Saçaklanma, yayılmanın 'nasıl' gerçekleştiğini (dağınık ve düzensiz) tarif eder.
4
Seçenekleri karşılaştırarak en doğru ayrımı seç.
Süreç ile mekânsal doku (form) ayrımını yapan ifade doğru cevaptır.
Modern şehircilik literatüründeki temel ayrım budur.

Anahtar Kavram

Süreç ve Form Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Banliyöleşme ve Kentsel Saçaklanma

Bu konudan daha fazla soru