Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBanliyöleşme ve Kentsel Saçaklanma

20. yüzyılın ikinci yarısında metropoliten alanların genişlemesinde kilit rol oynayan banliyöleşme (suburbanization) ve kentsel saçaklanma (urban sprawl) süreçleri, kentsel mekanın morfolojik ve fonksiyonel yapısını kökten değiştirmiştir. Bu iki kavramın karakteristik özellikleri ve kentsel gelişme üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aralarındaki temel ayrımı yansıtan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Banliyöleşme, merkezdeki nüfusun ve ekonomik faaliyetlerin dışa doğru hareketini (desantralizasyon) kapsayan sosyo-mekansal bir süreci ifade ederken; kentsel saçaklanma, bu genişlemenin düşük yoğunluklu, otomobil bağımlı ve plansız yayılan fiziksel formunu tanımlar.Cevap
  2. B
    Kentsel saçaklanma, kentsel hizmetlerin verimliliğini artıran ve karma arazi kullanımını teşvik eden bir planlama modeliyken; banliyöleşme sadece sanayi alanlarının kent dışına taşınmasıyla sınırlı bir kavramdır.
  3. C
    Banliyöleşme sürecinde sadece kırsal alanlardaki 'itici' (push) faktörler rol oynarken; kentsel saçaklanma tamamen kent merkezindeki 'çekici' (pull) faktörlerin bir sonucu olarak ortaya çıkar.
  4. D
    Kentsel saçaklanma, kentin sınırlarının netleşmesini ve tarım arazilerinin korunmasını sağlayan kontrollü bir büyüme modeliyken; banliyöleşme gelişmekte olan ülkelerdeki gecekondulaşma ile aynı anlamda kullanılır.
  5. E
    Banliyöleşme bireylerin kentsel yaşam tarzını benimseme hızı olan 'kentlileşme' sürecini ifade ederken; kentsel saçaklanma sadece fiziksel nüfus artışı olan 'kentleşme' kavramıyla sınırlıdır.

Cevap

Banliyöleşme, merkezdeki nüfusun ve ekonomik faaliyetlerin dışa doğru hareketini kapsayan sosyo-mekansal bir süreci ifade ederken; kentsel saçaklanma, bu genişlemenin düşük yoğunluklu, otomobil bağımlı ve plansız yayılan fiziksel formunu tanımlar.
Doğru yanıt, banliyöleşmeyi merkezin dışına doğru gerçekleşen bir desantralizasyon süreci olarak tanımlarken; kentsel saçaklanmayı bu sürecin sonucunda ortaya çıkan düşük yoğunluklu, plansız ve otomobil bağımlı mekansal örüntü olarak nitelemektedir. Akademik literatürde banliyöleşme daha çok nüfus ve fonksiyonların hareketiyle (flow), saçaklanma ise bu hareketin yarattığı arazi kullanım biçimiyle (pattern) ilişkilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların tanımını analiz etme
Banliyöleşme (suburbanization) bir 'süreç' (nüfusun merkezden çevreye kayması), kentsel saçaklanma (urban sprawl) ise bir 'yayılma biçimi' (plansız, düşük yoğunluklu büyüme) olarak tanımlanır.
Sorunun kökünde istenen akademik ayrımı yapabilmek için kavramsal çerçeve belirlenmelidir.
2
Neden-sonuç ilişkisini kurma
Banliyöleşme, otomobilin yaygınlaşması ve merkezin itici güçleri (kirlilik, yoğunluk) ile tetiklenir; saçaklanma ise bu hareketin arazi kullanımı üzerindeki düzensiz etkisidir.
Sürecin (banliyöleşme) sonucu olan mekansal formun (saçaklanma) özellikleri arasındaki farkı netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Banliyöleşmeyi bir sosyo-mekansal hareket, saçaklanmayı ise bu hareketin yarattığı morfolojik (fiziksel) yapı olarak niteleyen ifade seçilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için diğer seçeneklerdeki kavramsal karmaşalar elenmelidir.

Anahtar Kavram

Banliyöleşme (Süreç) ve Kentsel Saçaklanma (Form) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Kentsel saçaklanmanın sürdürülebilir kalkınma ve ekolojik ayak izi üzerindeki olumsuz etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Banliyöleşme ve Kentsel Saçaklanma

Bu konudan daha fazla soru