Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Tercihi Modeli

Kamu Tercihi Modeli, geleneksel kamu yönetimi teorilerinin aksine, devletin "hayırsever bir dev" (benevolent despot) veya kamu yararının tarafsız bir koruyucusu olduğu varsayımını reddederek; siyaset arenasındaki aktörlerin de ekonomik piyasalardaki bireylerle aynı rasyonel güdülere sahip olduğunu ileri sürer. "Motivasyonel simetri" olarak adlandırılan bu varsayımın, kamu politikası analizi perspektifinden doğurduğu en temel analitik çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal karar alma süreçlerinin, piyasa başarısızlıklarını gidermek için tasarlanan müdahalelerin bizzat kendisinin "hükümet başarısızlıklarına" (government failure) yol açabileceği yapısal bir risk barındırmasıCevap
  2. B
    Politika yapıcıların rasyonel-kapsamlı bir yaklaşımla toplumun toplam refahını maksimize edecek en verimli alternatifi nesnel ölçütlerle belirleme kapasitesine sahip olduğunun kabul edilmesi
  3. C
    Bürokrasinin, toplumsal kaynakları en az maliyetle en yüksek kamu hizmetine dönüştürmek amacıyla teknik rasyonaliteyi siyasal çıkarların üzerinde tutan pasif bir araç olarak konumlandırılması
  4. D
    Kamu politikalarının, metodolojik bireyselciliğin ötesinde devletin organik yapısı tarafından belirlenen aşkın bir "kamu yararı" kavramı doğrultusunda şekillenmesi
  5. E
    Siyasal sürecin, aktörlerin rasyonel tercihlerini toplumsal adalet lehine minimize ettikleri bir özveri alanı olarak tanımlanması

Cevap

Siyasal karar alma süreçlerinin, piyasa başarısızlıklarını gidermek için tasarlanan müdahalelerin bizzat kendisinin "hükümet başarısızlıklarına" yol açabileceği yapısal bir risk barındırmasıdır.
Kamu Tercihi Modeli'nin en temel katkısı, ekonomi biliminin varsayımlarını siyasete uyarlayarak 'motivasyonel simetri' kurmasıdır. Bu varsayım, devlet müdahalesinin her zaman piyasa aksaklıklarını düzeltecek sihirli bir değnek olmadığını; aksine siyasal aktörlerin kendi çıkarları (rant kollama, oy ticareti, bütçe maksimizasyonu) nedeniyle 'hükümet başarısızlıklarına' yol açabileceğini gösterir. Bu durum, analitik olarak piyasa başarısızlığına karşılık hükümet başarısızlığı riskinin her zaman var olduğu çıkarımını doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Motivasyonel Simetri kavramını analiz etme
Ekonomik piyasadaki 'homo economicus' (kendi çıkarını düşünen insan) tipolojisinin siyaset arenasındaki seçmen, siyasetçi ve bürokratlar için de geçerli olduğunun kabulü.
Modelin temel varsayımını anlamak çıkarım yapmak için zorunludur.
2
Metodolojik Bireyselcilik ilkesini uygulama
Politik kararların devlet gibi soyut tüzel kişilikler tarafından değil, kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışan bireyler tarafından alındığı sonucuna ulaşma.
Devletin tarafsızlığı mitini çürütmek için gereklidir.
3
Piyasa ve Hükümet Başarısızlıklarını karşılaştırma
Eğer devlet aktörleri de rasyonel ve çıkarcıysa, piyasadaki bir sorunu (tekel, dışsallık vb.) çözmek için yapılan müdahalenin, aktörlerin (örneğin bürokratların bütçe büyütme isteği) etkisiyle daha verimsiz bir sonuç yaratabileceğini saptama.
Modelin sunduğu en kritik normatif ve analitik sonuç budur.

Anahtar Kavram

Motivasyonel Simetri ve Hükümet Başarısızlığı
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi Modeli

Bu konudan daha fazla soru