Soru

Zorluk: ZorMilliyetçilik

Ernest Gellner, milliyetçiliği sanayi toplumunun işlevsel bir zorunluluğu olarak tanımlarken; tarım toplumunun parçalı ve yerel nitelikteki "düşük kültürlerinin" yerini, sanayi toplumunda hareketliliği ve iletişimi sağlayacak standartlaştırılmış bir "yüksek kültürün" (high culture) alması gerektiğini savunur. Gellner'e göre, bu yüksek kültürün toplumun tamamına yayılması ve bireylerin anonim bir toplumda bir arada tutulması, ancak belirli bir kurumsal yapının tekelindeki mekanizmalarla mümkündür. Buna göre, Gellner'in kuramsal çerçevesinde modern ulusun inşasını sağlayan ve devletin tekelinde bulunan en temel kurumsal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Standartlaştırılmış, okuryazarlığa dayalı kitlesel eğitim sistemiCevap
  2. B
    Dini cemaatlerin sağladığı manevi ve ahlaki bütünleşme ağları
  3. C
    Akrabalık ve kan bağına dayalı geleneksel dayanışma yapıları
  4. D
    Yerel lehçelerin ve kültürel çeşitliliğin anayasal koruma altına alınması
  5. E
    Devletin baskıcı aygıtları aracılığıyla sağlanan mutlak siyasal itaat

Cevap

Standartlaştırılmış, okuryazarlığa dayalı kitlesel eğitim sistemi
Ernest Gellner'in kuramında milliyetçilik, sanayi toplumunun ihtiyaç duyduğu homojenleşmeyi sağlayan bir araçtır. Sanayi toplumu, tarım toplumunun aksine herkesin birbirini anlayabildiği, okuryazar ve hareketli bir iş gücüne ihtiyaç duyar. Bu durum, yerel kültürlerin yerini alacak ve devlet tarafından denetlenen standart bir eğitim sistemi (yüksek kültür) aracılığıyla mümkün olur. Gellner bu süreci "egzo-eğitim" (dışsal eğitim) olarak adlandırır ve devletin en önemli tekelinin eğitim olduğunu savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Gellner'in milliyetçilik tanımını analiz etme
Milliyetçiliğin sanayi toplumuna geçişin işlevsel bir gerekliliği olduğu saptandı.
Gellner milliyetçiliği duygusal bir patlama değil, yapısal bir zorunluluk olarak görür.
2
Sanayi toplumunun temel ihtiyaçlarını belirleme
Toplumda hareketlilik (mobilite) ve karmaşık iş bölümü için ortak bir dil ve eğitim düzeyinin (yüksek kültür) şart olduğu anlaşıldı.
Tarım toplumunun yerelliği, sanayileşmenin ihtiyaç duyduğu geniş pazar ve uzmanlaşmış iş gücüyle uyumsuzdur.
3
Yüksek kültürü sağlayan kurumsal aracı tespit etme
Bu denli geniş ölçekli bir eğitim ve kültür aktarımının ancak modern devlet tekelindeki eğitim sistemiyle yapılabileceği sonucuna varıldı.
Gellner'e göre modern devleti tanımlayan unsur sadece meşru şiddet tekeli değil, aynı zamanda eğitim (egzo-eğitim) tekelidir.

Anahtar Kavram

Modernist Milliyetçilik Kuramı (Gellner ve Eğitim Sistemi)
Bu soruyu puanla