Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKüreselleşme ve Toplumsal Etkileri

Küreselleşme literatüründe Leslie Sklair tarafından geliştirilen "Küresel Sistem Kuramı", küreselleşmeyi sadece ekonomik bir entegrasyon değil; ulusötesi pratikler (transnational practices) üzerinden şekillenen bütüncül bir yapı olarak tanımlar. Bu kuramın temel bileşenleri olan "ulusötesi kapitalist sınıf" ve "tüketim kültürü ideolojisi" kavramları dikkate alındığında, küreselleşmenin toplumsal yapılar üzerindeki etkisine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi çatışmacı (conflict) perspektifin özgün bir eleştirisini yansıtmaktadır?

  1. Küreselleşme süreci, ulus-devletlerin karar alma mekanizmalarını zayıflatarak iktidarı ulusötesi bir elit tabakaya aktarır ve kitleleri tüketim ideolojisiyle pasifize ederek yapısal eşitsizlikleri meşrulaştırır.Cevap
  2. B
    Küreselleşme, dünya genelinde farklı toplumların uzmanlaşmış alanlarda birbirine olan ihtiyacını artırarak küresel düzeyde bir organik dayanışma ve sistem dengesi inşa eder.
  3. C
    Küresel ve yerel kültürlerin etkileşimi, toplumsal çatışmaları azaltan ve bireysel kimlikleri zenginleştiren, her iki tarafın sentezinden oluşan bir küyerelleşme (glocalization) süreci doğurur.
  4. D
    Küreselleşme olgusu, az gelişmiş toplumların Batı tipi modernleşme standartlarına ulaşmasını sağlayan evrimsel ve çizgisel bir ilerleme aşamasını temsil eder.
  5. E
    Küresel teknolojik yayılımın hızına toplumların manevi kültür unsurlarının ayak uyduramaması, küresel ölçekte bir anomi ve kültürel gecikme durumu ortaya çıkarmıştır.

Cevap

Küreselleşme süreci, ulus-devletlerin egemenliğini sarsarak iktidarın ulusötesi bir elit tabakanın elinde toplanmasına ve tüketim kültürü aracılığıyla sınıfsal çelişkilerin örtülmesine neden olur.
Çatışmacı perspektif, küreselleşmeyi ulusötesi bir elit tabakanın (ulusötesi kapitalist sınıf) çıkarlarına hizmet eden, ulus-devletin gücünü bu sınıfa devreden ve kitleleri 'tüketim ideolojisi' ile kontrol altında tutan bir süreç olarak eleştirir. Doğru cevapta yer alan 'iktidarın elitlere geçmesi' ve 'tüketimle pasifize etme' vurguları, Leslie Sklair'in Küresel Sistem Kuramı'nın özünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sklair'in Küresel Sistem Kuramı'nı analiz etme
Sklair, küreselleşmeyi üç düzeyde (ekonomik, siyasal, kültürel-ideolojik) ulusötesi pratikler olarak görür.
Kuramsal temeli belirlemek için gereklidir.
2
Ulusötesi Kapitalist Sınıf (UKS) kavramını yorumlama
UKS'nin ulus-devlet sınırlarını aşan bir siyasal iktidar odağı haline geldiği görülür.
Siyasal etkiyi analiz etmek için gereklidir.
3
Tüketim Kültürü İdeolojisi'nin işlevini değerlendirme
Tüketimin, kitlelerin sisteme olan itirazını bastıran ve eşitsizliği görünmez kılan bir kontrol aracı olduğu anlaşılır.
Toplumsal etkiyi çatışmacı perspektifle bağdaştırmak için gereklidir.
4
Seçenekler arasında çatışmacı vurguyu bulma
İktidar devri, elit tabaka ve ideolojik manipülasyon vurgusu yapan seçeneğin doğru olduğu doğrulanır.
Çatışmacı kuramın temel argümanları olan güç, eşitsizlik ve ideoloji kavramlarıyla eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Leslie Sklair'in Küresel Sistem Kuramı ve Ulusötesi Kapitalist Sınıf Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Küreselleşme ve Toplumsal Etkileri

Bu konudan daha fazla soru