Examkin

Soru

Zorluk: ZorMetropolleşme ve Küresel Kentler

1980 sonrasında dünya ekonomisinin komuta ve kontrol merkezleri haline gelen "küresel kentler", geleneksel sanayi metropollerinden farklı bir toplumsal ve ekonomik yapı sergilemektedir. Bu kentlerde ileri düzey üretici hizmetlerin (finans, hukuk, sigortacılık, danışmanlık) mekânsal olarak kümelenmesi, işgücü piyasasında ve kentsel mekânda belirgin bir dönüşüme yol açmıştır. Saskia Sassen’in küresel kent kuramına göre, bu merkezlerde gözlemlenen en temel yapısal değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kentin sadece nüfus artışına bağlı olarak fiziksel sınırlarının genişlemesi ve on milyon eşiğini aşarak "megapol" statüsüne evrilmesi
  2. İşgücü piyasasında yüksek nitelikli/yüksek gelirli profesyoneller ile düşük ücretli/güvencesiz hizmet sektörü çalışanları arasındaki sosyal kutuplaşmanın derinleşmesiCevap
  3. C
    Geleneksel sanayi üretiminin kent merkezinde yeniden yoğunlaşmasıyla birlikte mavi yakalı işçi sınıfının kentsel ekonomideki hakimiyetinin pekişmesi
  4. D
    Ulusal düzeydeki kentsel hiyerarşide tek bir kentin diğerlerinden aşırı büyümesiyle oluşan "anakent" (primate city) modelinin mutlak bir sosyal homojenlik yaratması
  5. E
    Neoliberal politikaların etkisiyle kentsel rantın tamamen kamuya aktarılması ve kentsel mekândaki sınıfsal ayrışmanın (segregasyon) sona ermesi

Cevap

Küresel kentlerde ileri düzey üretici hizmetlerin yoğunlaşması, işgücü piyasasında yüksek nitelikli profesyoneller ile düşük ücretli hizmet çalışanları arasında belirgin bir sosyal kutuplaşma (social polarization) ve ikili kent yapısı oluşturur.
Doğru yanıt olan seçenek, Saskia Sassen’in küresel kent kuramının merkezinde yer alan "sosyal kutuplaşma" (social polarization) tezini tam olarak yansıtmaktadır. Küresel kentlerde yüksek gelirli profesyonel sınıfın (finansçılar, avukatlar vb.) artan talepleri, düşük ücretli ve güvencesiz çalışan geniş bir hizmet işçisi sınıfının oluşmasına yol açarak geleneksel orta sınıfın zayıfladığı ikili bir yapı meydana getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Küresel kent kavramının temel dayanağını analiz etme
Küresel kent, nüfus büyüklüğünden (megapol) ziyade, küresel sermayenin komuta ve kontrol işlevlerini üstlenen merkezdir.
Kavramsal ayrımı yapmak için niceliksel büyüklük ile işlevsel rolü ayırt etmek gerekir.
2
İşgücü piyasasındaki dönüşümü inceleme
İleri düzey üretici hizmetlerde çalışan yüksek gelirli kesimin varlığı, bu kesimin yaşam tarzına hizmet eden (temizlik, yemek, lojistik vb.) düşük gelirli bir hizmet sınıfına olan talebi artırır.
Saskia Sassen'in "İkili Kent" (Dual City) tezinin temel mekanizmasını anlamak için bu ilişki kritiktir.
3
Seçenekleri bu teorik çerçevede değerlendirme
Sosyal kutuplaşma ve orta sınıfın aşınması, küresel kentin en tipik yapısal özelliğidir.
1980 sonrası neoliberal küreselleşmenin kentsel mekândaki en somut sonucu sınıfsal kutuplaşmadir.

Anahtar Kavram

Küresel Kentlerde Sosyal Kutuplaşma ve İkili Yapı

Daha Fazla Pratik

Saskia Sassen'in 'The Global City' (1991) çalışmasında ele aldığı 'ileri düzey üretici hizmetler' ile küresel ağlardaki 'bağlantısallık' (connectivity) kavramlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Metropolleşme ve Küresel Kentler

Bu konudan daha fazla soru