Soru

Zorluk: OrtaTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

19821982 Anayasası’nın 13.13. maddesinde düzenlenen "Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" rejimine göre, olağan dönemde bir temel hakkın sınırlandırılmasında aşağıdakilerden hangisi uyulması gereken anayasal ölçütlerden biri değildir?

  1. A
    Sınırlamanın mutlaka kanunla yapılması
  2. B
    Sınırlamanın hakkın özüne dokunmaması
  3. Sınırlamanın milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmemesiCevap
  4. D
    Sınırlamanın Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplere dayanması
  5. E
    Sınırlamanın lâik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olmaması

Cevap

Sınırlamanın milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmemesi şartı, Madde 1313 (Sınırlama) kapsamında değil, Madde 1515 (Durdurma) kapsamında aranan bir şarttır.
Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi kriteri, 19821982 Anayasası'nın 15.15. maddesinde düzenlenen 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimine özgü bir geçerlilik şartıdır. Olağan dönemlerde temel hakların sınırlandırılmasını düzenleyen 13.13. maddede ise bu ifadeye yer verilmemiştir; orada sadece kanunilik, özel sebepler, demokratik toplum düzeni, lâik Cumhuriyet gerekleri, ölçülülük ve hakkın özü gibi kriterler kümülatif olarak aranır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 13.13. maddesindeki kümülatif sınırlama ölçütlerini hatırlayın.
Ölçütler: Kanunilik, özel sebep, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygunluk, demokratik toplum düzeninin gerekleri, lâik Cumhuriyetin gerekleri, ölçülülük ve hakkın özüne dokunmama yasağıdır.
Sınırlama rejiminin geçerlilik şartlarını belirlemek için anayasa metnindeki listeyi analiz etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki 'milletlerarası hukuk' vurgusunu Anayasa'nın diğer maddeleriyle karşılaştırın.
Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi şartı, 15.15. maddede (Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması) açıkça zikredilmiştir.
Olağan dönem sınırlaması (Madde 1313) ile olağanüstü dönem durdurması (Madde 1515) arasındaki teknik farkları ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Temel Hakların Sınırlanmasında Kümülatif Ölçütler Sistemi
Bu soruyu puanla