Çatışmacı kuramcılar, modern tıp kurumunun sosyal kontrol işlevini 'tıbbileştirme' (medicalization) kavramı üzerinden eleştirirler. Onlara göre, toplumsal yapıdaki adaletsizliklerden veya sömürü ilişkilerinden kaynaklanan pek çok huzursuzluk ve davranış biçimi, tıp kurumu tarafından 'hastalık' olarak etiketlenerek tıbbi birer teşhis ve tedavi sürecine tabi tutulur. Bu süreçte sorunlar, toplumsal kökenlerinden koparılarak bireysel birer 'arıza' gibi sunulur.
Buna göre, tıbbileştirme sürecinin çatışmacı perspektiften bir "sosyal kontrol" mekanizması olarak hizmet etmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AToplumun genel sağlık düzeyini yükselterek bireylerin yaşam kalitesini ve toplumsal refahı artırmak
- Yapısal sorunların kaynağını görünmez kılarak mevcut siyasal ve ekonomik düzenin sorgulanmasını engellemekCevap
- CHasta olan bireylerin toplumsal sorumluluklarından geçici olarak muaf tutulmasını ve sosyal destek almasını sağlamak
- DSağlık hizmetlerine erişimde fırsat eşitliği sağlayarak sınıfsal farklılıkların sağlık üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak
- ETıp bilgisinin bilimsel yöntemlerle uzmanlaşmasını sağlayarak geleneksel tıp dışı uygulamaları tasfiye etmek
Cevap
Yapısal sorunların kaynağını görünmez kılarak mevcut siyasal ve ekonomik düzenin sorgulanmasını engellemek
Çatışmacı yaklaşıma göre tıp kurumu, tıbbileştirme yoluyla toplumsal eşitsizliklerin üzerini örter. Örneğin, ağır çalışma koşulları nedeniyle stres yaşayan bir işçiye 'depresyon' teşhisi konulup ilaç verilmesi, sorunu fabrikadaki sömürüden çıkarıp bireyin biyolojik bir sorunu haline getirir. Bu durum, sömürü düzeninin sorgulanmasını engelleyerek sistemin devamlılığını sağlayan bir sosyal kontrol biçimidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tıbbileştirme ve Depolitizasyon (Çatışmacı Kuram)