Soru

Zorluk: OrtaKarl Marx ve Çatışmacı Kuram

Karl Marx'ın tarihsel materyalizm düşüncesinde, maddi üretim ilişkilerinin oluşturduğu altyapı, toplumun hukuki ve siyasal üstyapısını belirleyen temel faktördür. Kapitalist üretim sürecinde işçinin kendi emeğiyle kurduğu bağın kopması (yabancılaşma), bu altyapıdaki mülkiyet ilişkilerinin bir tezahürüdür. Buna göre, çatışmacı kuram perspektifinden üstyapı kurumlarının (hukuk, din, devlet) temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Egemen sınıfın mülkiyet haklarını hukuksal ve ideolojik düzlemde meşrulaştırarak mevcut üretim ilişkilerinin devamlılığını sağlamakCevap
  2. B
    Toplumun ortak değerlerini koruyarak bireylerin toplumsal sistemle bütünleşmesini ve organik dayanışmayı tesis etmek
  3. C
    Bireylerin toplumsal saygınlık, statü ve güç elde etme çabalarını liyakat temelinde düzenlemek
  4. D
    Üretim güçlerindeki teknolojik gelişmeleri, sınıfsal çatışmalardan bağımsız olarak tüm toplumun refahı için koordine etmek
  5. E
    Maddi altyapı koşullarından tamamen bağımsız bir şekilde toplumsal bilincin ve özgür düşüncenin gelişimini hızlandırmak

Cevap

Egemen sınıfın mülkiyet haklarını meşrulaştırarak üretim ilişkilerinin devamlılığını sağlama işlevi doğru cevaptır.
Marx'ın kuramına göre üstyapı kurumları, altyapıda var olan ekonomik üretim ilişkilerini ve mülkiyet yapısını korumak üzere şekillenir. Hukuk ve devlet gibi yapılar, egemen sınıfın çıkarlarını genel toplum çıkarıymış gibi sunarak (ideoloji) sömürüyü ve yabancılaşmayı meşrulaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Altyapı ve üstyapı kavramları arasındaki ilişkiyi analiz etme
Altyapının (ekonomik temel) üstyapıyı (hukuk, siyaset, ideoloji) belirlediği tespit edilir.
Marx'ın tarihsel materyalizm kuramının temel varsayımı budur.
2
Üstyapı kurumlarının sınıfsal işlevini değerlendirme
Kurumların tarafsız değil, üretim araçlarına sahip olan sınıfın (burjuvazi) hakimiyetini pekiştiren araçlar olduğu sonucuna varılır.
Çatışmacı kuram, toplumsal kurumların eşitsizliği meşrulaştırma rolüne odaklanır.

Anahtar Kavram

Altyapı-Üstyapı İlişkisi ve İdeolojik Meşrulaştırma

Daha Fazla Pratik

Marx'ın 'Yanlış Bilinç' (False Consciousness) kavramının üstyapı kurumları tarafından nasıl inşa edildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla