Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Konut Politikaları ve TOKİ

Türkiye'de konut politikalarının tarihsel gelişimi içerisinde 19841984 yılında yürürlüğe giren 29852985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile oluşturulan "Toplu Konut Fonu"nun 20012001 yılında tasfiye edilerek genel bütçe kapsamına alınması, İdare'nin finansman modelinde ciddi bir tıkanıklığa yol açmıştır. Bu tıkanıklığı aşmak ve kurumu merkezi bir yatırımcı aktöre dönüştürmek amacıyla 2003−20042003-2004 yıllarında gerçekleştirilen yasal reformların temel stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün yetkilerinin devralınması ve "hasılat paylaşımı" yöntemiyle kamu arazilerinin doğrudan finansal kaynağa dönüştürülmesiCevap
  2. B
    Konut üretim yetkisinin tamamen yerel yönetimlere devredilerek merkezi bütçeden belediyelere konut payı ayrılması
  3. C
    1980 öncesi Emlak Kredi Bankası modeline geri dönülerek konut ediniminin sadece düşük faizli banka kredileriyle sınırlandırılması
  4. D
    Konut kooperatiflerinin finansal olarak desteklenmesine öncelik verilerek dar gelirli grupların yerel örgütlenmesinin teşvik edilmesi
  5. E
    1966 tarihli 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca "Gecekondu Önleme Bölgesi" ilan etme yetkisinin sadece Valiliklere bırakılması

Cevap

Arsa Ofisi'nin devri ve hasılat paylaşımı modeli aracılığıyla mülkiyet odaklı finansman stratejisinin benimsenmesi
Doğru cevap olan ifade, TOKİ'nin 2001 krizinden sonra finansal özerkliğini korumak için geçtiği yeni iş modelini tanımlar. Bu modelde devletin elindeki kıymetli araziler (Arsa Ofisi kanalıyla gelen) özel sektöre açılmış, buradan elde edilen gelirlerle de sosyal konut projeleri finanse edilmiştir. Bu, TOKİ'yi bütçeye yük olan bir kurumdan, bütçe dışı kaynak yaratan devasa bir kamu yatırımcısına dönüştürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Fon Sisteminin Çöküşünü Analiz Etmek
2001 yılında bütçe dışı fonların (Toplu Konut Fonu dahil) tasfiye edilmesi, TOKİ'nin geleneksel finans kaynağını kaybetmesine neden olmuştur.
TOKİ'nin o güne kadar kullandığı en büyük kaynak olan fonun bütçeye aktarılması, kurumun operasyonel gücünü zayıflatmıştır.
2
Yasal Düzenlemeleri (2003-2004) İncelemek
4966 ve 5162 sayılı Kanunlar ile İdare'ye "kar ortaklığına dayalı hasılat paylaşımı" ve "mülkiyet geliştirme" yetkileri verilmiştir.
Genel bütçeye bağımlı kalmamak için kurumun kendi sermayesini kamu arazileri üzerinden üretmesi hedeflenmiştir.
3
Arsa Ofisi'nin Rolünü Tanımlamak
2004 yılında Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü kapatılarak tüm taşınmazları ve yetkileri TOKİ'ye devredilmiştir.
TOKİ, bu devir sayesinde Türkiye genelinde devasa bir arsa stokuna sahip olmuş ve bu arsaları özel sektörle iş birliği yaparak (Hasılat Paylaşımı) nakit akışına dönüştürmüştür.

Anahtar Kavram

TOKİ'nin Piyasa Odaklı Yeniden Yapılanması (2003-2004)

İpuçları

1
2001 yılında 'Bütçe Dışı Fonlar' tasfiye edilince TOKİ'nin parası genel bütçeye gitti.
2
TOKİ bu finansal krizi aşmak için devletin geniş toprak stokuna (Arsa Ofisi) ve özel sektör ortaklığına ihtiyaç duydu.
3
Özellikle İstanbul gibi illerde lüks projelerden (Emlak Konut aracılığıyla) pay alarak sosyal konutları finanse etme mantığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

TOKİ'nin kentsel dönüşüm yetkileri ile 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Hakkında Kanun arasındaki ilişkiyi inceleyin.

Alternatif Yöntem

Kronolojik analiz: 1984 (Fon/Kooperatif), 2001 (Kriz/Fon Tasfiyesi), 2003-2004 (Arsa Devri/Hasılat Paylaşımı/Doğrudan Üretim).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Konut Politikaları ve TOKİ

Bu konudan daha fazla soru