Bir üniversite rektörlüğü, bir öğretim üyesi hakkında "derslere özürsüz olarak girmemek suretiyle eğitim-öğretim faaliyetlerini aksattığı" gerekçesiyle disiplin cezası tesis etmiştir. Öğretim üyesi tarafından açılan iptal davasında, ilgili dönemdeki derslere eksiksiz girildiği ve yoklama listelerinin idare tarafından dosyaya sunulmadığı tespit edilmiştir. İdare ise mahkemeye sunduğu savunmasında, yoklama listelerine ulaşılamadığını ancak öğretim üyesinin aynı dönemde ders saatleri dışında bir siyasi partinin il kongresinde delege olarak görev aldığının yerel basına yansıdığını, bu durumun da disiplin cezası verilmesi için yeterli olduğunu savunarak işlemin "sebep ikamesi" yoluyla hukuka uygun sayılmasını talep etmiştir.
Türk idare hukuku ilkeleri ve Danıştay içtihatları çerçevesinde, bu uyuşmazlıktaki idari işlemin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- İşlem sebep unsuru yönünden sakattır; işlemin tesisine dayanak gösterilen maddi vakıa (devamsızlık) gerçek dışı olduğundan, yargılama aşamasında ileri sürülen farklı bir gerekçe işlemi hukuka uygun hale getirmez.Cevap
- Bİşlem konu unsuru yönünden sakattır; zira disiplin cezasının doğurduğu hukuki sonuç ile öğretim üyesinin siyasi faaliyetleri arasında nedensellik bağı kurulamamıştır.
- Cİşlem yetki unsuru yönünden sakattır; üniversite rektörlüğünün öğretim üyelerinin ders dışı faaliyetlerini denetleme ve cezalandırma yetkisi bulunmamaktadır.
- Dİşlem sebep unsuru yönünden hukuka uygundur; zira idari yargıda kabul edilen "sebep ikamesi" ilkesi gereği, işlemin sonucunu haklı kılan herhangi bir yasal sebebin varlığı işlemin iptalini engellemek için yeterlidir.
- Eİşlem şekil unsuru yönünden sakattır; zira idarenin savunma aşamasında sebep değiştirmesi, işlemin gerekçeli olması ilkesine aykırılık teşkil eder.