Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet

18761876 tarihli Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki anayasa değişikliklerinden önceki orijinal metni dikkate alındığında; yürütme organının yapısı ve yasama organı ile olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bakanlar Kurulu (Heyet-i Vükela), yürüttüğü politikalardan dolayı Meclise karşı değil, münhasıran Padişaha karşı sorumludur.Cevap
  2. B
    Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi benimsenmiş ve Meclis hükümeti sistemi kurulmuştur.
  3. C
    Meclis-i Mebusan, Padişahtan izin almaksızın her konuda kanun teklifi verme yetkisine haizdir.
  4. D
    Hükümetin kurulabilmesi için Meclis-i Umumi'den güvenoyu alması anayasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Padişahın Meclisi feshetme yetkisi, Danıştay'ın (Şura-yı Devlet) uygun görüşüne bağlanarak sınırlandırılmıştır.

Cevap

Bakanlar Kurulu'nun (Heyet-i Vükela) yürüttüğü politikalardan dolayı Meclise karşı değil, sadece Padişaha karşı sorumlu olması doğrudur.
1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnine göre yürütmenin başı olan Padişah, bakanları dilediği gibi atayıp görevden alabilir ve bakanlar kurulu (Heyet-i Vükela) sadece Padişaha karşı siyasi sorumluluk taşır. Bu, anayasanın 'padişahçı' niteliğinin en net göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapın.
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metni (19091909 öncesi) monarşik karakterin çok güçlü olduğu bir metindir.
Soruda özellikle 19091909 öncesi vurgulandığı için demokratik iyileştirmelerden önceki halini düşünmek gerekir.
2
Siyasi sorumluluk mekanizmasını inceleyin.
Bakanlar (Heyet-i Vükela) Padişah tarafından atanır ve sadece ona karşı sorumludur.
Parlamenter sistemin özü olan 'meclise karşı sorumluluk' 18761876'nın ilk halinde yoktur, bu ancak 19091909 değişikliği ile gelmiştir.

Anahtar Kavram

1876 Kanun-i Esasi'de Yürütme ve Sorumluluk

Daha Fazla Pratik

1909 değişikliklerinin yasama-yürütme dengesini nasıl değiştirdiğine odaklanan sorular çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla