Soru

Zorluk: OrtaToplumsal Değişme Kavramı ve Genel Özellikleri

Zamanın akışı içerisinde hiçbir toplumun durağan kalmadığı ve toplumsal yapıyı oluşturan unsurların sürekli bir devinim içinde olduğu gerçeği sosyolojide 'toplumsal değişme' kavramıyla açıklanır.

Bu olgunun genel nitelikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin karakteristik özelliklerinden biri olarak kabul edilebilir?

  1. A
    Değişmenin mutlaka toplumsal bir 'ilerleme' veya 'gelişme' yönünde gerçekleşmesi
  2. B
    Toplumsal yapıyı oluşturan tüm kurumların değişme sürecine her zaman aynı ritim ve hızda uyum göstermesi
  3. Değişmenin yönü ve niteliğinden bağımsız olarak toplumsal yapıda meydana gelen her türlü farklılaşmayı kapsayan 'nötr' bir süreç olmasıCevap
  4. D
    Toplumsal değişmenin yalnızca maddi kültür unsurları ve teknolojik yeniliklerle sınırlı kalması
  5. E
    Toplumsal evrim kavramıyla özdeşleşerek yalnızca planlı ve hızlı yapısal dönüşümleri ifade etmesi

Cevap

Toplumsal değişme; yönü ve niteliği ne olursa olsun (olumlu veya olumsuz), toplumsal yapıda, kurumlarda veya sosyal ilişkilerde meydana gelen her türlü farklılaşmayı kapsayan, değer yargısından bağımsız (nötr) bir süreçtir.
Toplumsal değişme, sosyolojide toplumsal yapının unsurlarındaki her türlü dönüşümü ifade eden en geniş ve şemsiye kavramdır. Bu kavram, gelişme veya ilerleme gibi bir ideal durumu veya 'iyiye gidişi' temsil etmez; sadece bir durumdan başka bir duruma geçişi (farklılaşmayı) ifade ettiği için nötr kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Toplumsal değişmenin, ilerleme (progress) ve gelişme (development) kavramlarından farkı belirlenir.
İlerleme ve gelişme kavramları olumlu bir yön belirtirken, değişme nötrdür.
2
Değişmenin özelliklerinin değerlendirilmesi
Değişmenin evrenselliği, sürekliliği ve kurumlar arası hız farkı (kültürel gecikme riski) incelenir.
Değişme her toplumda vardır ve kurumlar arasında asimetrik bir hızla gerçekleşebilir.

Anahtar Kavram

Toplumsal değişmenin nötr (değerden bağımsız) ve kapsayıcı olma niteliği.

İpuçları

1
Toplumsal değişmenin 'nötr' olması, onun bir değer yargısı (iyi/kötü) içermemesi demektir.
2
İlerleme ve gelişme kavramları olumlu bir yön belirtirken, değişme kavramı tüm farklılaşmaları içine alan bir üst başlıktır.

Daha Fazla Pratik

Toplumsal değişmeyi etkileyen teknolojik, demografik ve kültürel faktörleri örneklerle inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla