Anayasa hukuku doktrininde egemenliğin kaynağına ilişkin geliştirilen teorilerden biri olan 'halk egemenliği' (peuple souveraineté) yaklaşımı, egemenliği onu oluşturan bireylerin toplamına ait görür ve her bir vatandaşın egemenlikten somut bir pay aldığını kabul eder. Bu teorik temelin devlet yönetimi ve temsil ilişkisine yansıması düşünüldüğünde, halk egemenliği anlayışının benimsendiği bir sistemde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Seçmenlerin temsilcilerine bağlayıcı talimatlar verebildiği ve gerektiğinde onları azledebileceği 'emredici vekalet' usulünün uygulanmasıCevap
- BSeçmenlerin oy kullanmasının kişisel bir 'hak' olmaktan ziyade, anayasal bir 'kamusal görev' veya 'fonksiyon' olarak nitelendirilmesi
- CEgemenliğin, yaşayan kuşakların yanı sıra geçmiş ve gelecek kuşakları da kapsayan bölünemez ve devredilemez soyut bir bütüne ait kabul edilmesi
- DTemsilcilerin sadece kendilerini seçen bölgeyi veya kişileri değil, bir bütün olarak 'millet' tüzel kişiliğini temsil ettiğinin kabul edilmesi
- ESiyasal iktidarın meşruiyetinin ilahi bir kaynağa dayandığı teokratik devlet modelinin hukuki altyapısının oluşturulması
Cevap
Seçmenlerin temsilcilerine bağlayıcı talimatlar verebildiği ve onları azledebileceği 'emredici vekalet' usulünün uygulanması halk egemenliği teorisinin doğrudan bir sonucudur.
Halk egemenliği teorisi (J.J. Rousseau tarafından sistemleştirilmiştir), egemenliği onu oluşturan vatandaşlara paylaştırır. Bu paylaşım nedeniyle her vatandaş egemenliğin bir kısmına sahip olduğu için temsilciler ancak seçmenlerinin emirlerini yerine getiren vekiller olabilir. Bu durum literatürde 'emredici vekalet' (mandat impératif) olarak adlandırılır. Ayrıca seçmenlerin temsilciyi azledebilmesi ve oy kullanmanın bir hak olarak kabul edilmesi bu teorinin doğal sonuçlarıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Halk Egemenliği (Peuple Souveraineté) vs. Milli Egemenlik (Souveraineté Nationale) Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Milli egemenlik ve halk egemenliği teorilerinin 1921, 1961 ve 1982 Türk Anayasalarındaki yansımalarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s