Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürk Sosyoloji Tarihi

Türk sosyoloji tarihinde toplumsal yapının dönüşümü üzerine geliştirilen kuramsal yaklaşımlar, modernleşmenin yöntemi konusunda iki temel ekole ayrılmıştır. Birinci ekol, toplumu bir bütün olarak ele alıp milli değerlerin inşasına ve merkeziyetçiliğe odaklanırken; ikinci ekol, toplumsal sorunların kaynağını devlete bağımlı yapıda görerek bireysel girişimciliğin önünü açacak yapısal reformları savunmuştur.

Bu çerçevede, "Science Sociale" (Sosyal Bilim) okulunun yöntemini Türkiye’ye taşıyan ve toplumsal kalkınmanın anahtarını "teşebbüs-i şahsi" (bireysel girişimcilik) ile "adem-i merkeziyet" (yerinden yönetim) kavramlarında arayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ziya Gökalp
  2. Prens SabahattinCevap
  3. C
    Mübeccel Kıray
  4. D
    Şerif Mardin
  5. E
    Behice Boran

Cevap

Türk sosyoloji tarihinde bireysel girişimciliği ve yerinden yönetimi savunan düşünür Prens Sabahattin'dir.
Doğru cevap Prens Sabahattin'dir. Prens Sabahattin, Le Play okulunun (Science Sociale) yöntemini benimseyerek Türk sosyolojisinde bireyci damarı temsil etmiştir. Osmanlı toplumundaki çöküşün nedenini "memuriyet zihniyeti" ve merkeziyetçi yapıda görmüş; çözüm olarak bireyin kendi ayakları üzerinde durmasını sağlayan "teşebbüs-i şahsi"yi ve yönetimde yetkilerin yerele devredilmesini öngören "adem-i merkeziyet"i savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Türk sosyoloji tarihindeki temel ekollerin yöntemsel ayrımı analiz edilir.
Gökalp'in bütüncül (holistik) yaklaşımı ile Sabahattin'in bireyci (atomistik) yaklaşımı arasındaki fark tespit edilir.
Soru kökünde bahsedilen "teşebbüs-i şahsi" ve "adem-i merkeziyet" kavramlarının hangi düşünürün kuramsal setinde yer aldığına ulaşmak için bu ayrım kritiktir.
2
Kavramların literatürdeki karşılıkları eşleştirilir.
"Teşebbüs-i şahsi" kavramının bireysel girişimciliği, "adem-i merkeziyet" kavramının ise yerinden yönetimi ifade ettiği ve bu kavramların Le Play'in Science Sociale ekolünün bir yansıması olduğu görülür.
Bu kavramlar Prens Sabahattin'in toplumsal çözüm önerilerinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Prens Sabahattin'in Bireyci Sosyolojisi ve Yapısal Reform Önerileri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk Sosyoloji Tarihi

Bu konudan daha fazla soru