Herbert Marcuse, 'Tek Boyutlu İnsan' adlı eserinde, ileri sanayi toplumlarının teknolojik rasyonalite aracılığıyla bireyler üzerinde kurduğu yeni tahakküm biçimlerini analiz eder. Bu toplumlarda, geçmişin çatışmacı unsurlarının (işçi sınıfı gibi) sistemle bütünleştiği ve radikal muhalefetin yerini sisteme uyumun aldığı savunulur. Marcuse’nin bu yaklaşımına göre, modern toplumda bireyin 'tek boyutlu' hale gelmesinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Sistemin, bireylerin gerçek ihtiyaçları ile sahte ihtiyaçları arasındaki farkı bulanıklaştırarak tüketim aracılığıyla bir memnuniyet ve uyum yaratmasıCevap
- BToplumsal kurumların işlevlerini yitirerek anomi (kuralsızlık) durumuna yol açması ve bireyi değerler boşluğuna sürüklemesi
- CÜretim araçlarının mülkiyetinin el değiştirmesi sonucu sınıfsal bilincin kendiliğinden ortadan kalkarak mutlak eşitliğin sağlanması
- DDevletin, bürokratik aygıtlar ve fiziksel zorlama yoluyla sivil toplumu tamamen baskı altına alarak muhalefeti yasaklaması
- EBilimsel bilginin metafizik aşamadan pozitif aşamaya geçerek toplumsal sorunları sadece teknik yöntemlerle çözmeye başlaması
Cevap
Sistemin, gerçek ve sahte ihtiyaçlar arasındaki farkı tüketim kültürüyle ortadan kaldırarak bireyi uyumlu hale getirmesi
Doğru cevap, Marcuse'nin ileri sanayi toplumunda tahakkümün artık 'demokratik bir biçim' aldığını, bireylerin sistemin sunduğu tüketim olanakları ve sahte ihtiyaçlar (reklamlar, kitle kültürü vb.) içinde eleştirel yeteneklerini yitirdiğini ifade eder. Bu durum bireyi sisteme entegre ederek tek boyutlu hale getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sahte İhtiyaçlar ve Teknolojik Tahakküm
Daha Fazla Pratik
Adorno ve Horkheimer'ın 'Aydınlanmanın Diyalektiği' eserinde araçsal aklın nasıl bir tahakküm aracına dönüştüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s