Amitai Etzioni tarafından geliştirilen "Karma Tarama Modeli" (Mixed-Scanning), rasyonel-kapsamlı modelin bilgi ve zaman kısıtları nedeniyle uygulanamaz olduğu, artırımcı modelin ise temel bir vizyondan yoksun şekilde "amaçsız sürüklenmeye" (drifting) yol açtığı eleştirisi üzerine inşa edilmiştir. Bu modelin temel mantığı çerçevesinde, makro (temel) ve mikro (artırımcı) kararlar arasındaki etkileşim süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- AArtırımcı kararların zamanla birikmesi, stratejik bir üst vizyona ihtiyaç duyulmaksızın kendiliğinden tutarlı ve rasyonel bir temel politika oluşturur.
- BModel, rasyonel kapasitenin yetersiz olduğu kriz anlarında temel kararların da artırımcı yöntemlerle (küçük adımlarla) alınması gerektiğini savunur.
- Temel kararlar, örgütün genel stratejik yönünü ve vizyonunu belirleyerek rasyonel bir çerçeve sunar; artırımcı kararlar ise bu çerçeve içinde kalarak detayları ve uygulamayı şekillendirir.Cevap
- DKarma tarama modeli, bilgi maliyetlerini minimize etmek adına hem temel hem de artırımcı kararların aynı düzeyde yüzeysel bir incelemeyle alınmasını öngörür.
- EArtırımcı kararlar siyasi uzlaşmaya ve aktörler arası pazarlıklara, temel kararlar ise yalnızca bürokratik hiyerarşi içindeki teknik verimlilik kriterlerine dayanır.
Cevap
Temel kararların, artırımcı kararlar için stratejik bir çerçeve ve vizyon oluşturduğu, artırımcı kararların ise bu çerçeve dahilinde detayları belirlediği seçenek doğrudur.
Karma Tarama Modeli, kamu politikası analizinde 'üçüncü bir yol' olarak önerilmiştir. Amitai Etzioni, geniş açılı bir tarama ile temel (fundamental) kararların alınmasını ve bu kararların, daha sonraki küçük (artırımcı) kararlar için bir 'çerçeve' ve 'pusula' vazifesi görmesini öngörür. Bu sayede hem aşırı bilgi yükünden (rasyonel modelin sorunu) kaçınılır hem de sistemin nereye gittiğini bilmeden hareket etmesi (artırımcı modelin sorunu) engellenmiş olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karma Tarama (Mixed-Scanning) Modeli Hiyerarşisi
İpuçları
1
Amitai Etzioni'nin bu modeli rasyonel ve artırımcı modellerin bir sentezidir.
2
Modelde kullanılan 'kamera' veya 'uydu' analojisini hatırlayın: geniş açılı bakış (makro) ve yakın çekim bakış (mikro).
3
Temel kararların, alt düzey kararların sınırlarını çizdiği bir hiyerarşi söz konusudur.
Daha Fazla Pratik
Yehezkel Dror'un 'Optimal Modeli' ile Etzioni'nin 'Karma Tarama Modeli' arasındaki rasyonellik düzeyi farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s