İdare hukukunda idari işlemlerin sahip olduğu 'tek yanlılık' ve 'icrailik' özellikleri, bu işlemlerin özel hukuk işlemlerinden ayrılan en temel karakteristiklerini oluşturur. Bu özelliklerin kapsamı ve hukuki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bir idari işlemin tesis edilebilmesi için ilgilinin başvurusunun veya muvafakatinin arandığı durumlarda dahi, işlemin hukuk aleminde sonuç doğurması idarenin irade açıklamasına bağlı olduğundan bu işlemler tek yanlı olma özelliğini kaybetmez.Cevap
- Bİdari işlemin icrailik özelliği, idarenin tesis ettiği bir işlemi herhangi bir yargı kararına veya başka bir merciin onayına ihtiyaç duymaksızın maddi güç kullanarak zorla yerine getirebilmesini ifade eder.
- CHukuka uygunluk karinesi uyarınca, hakkında iptal davası açılan bir idari işlemin icrailiği, kamu yararının korunması amacıyla yargılama sonuçlanana kadar kendiliğinden durur.
- Dİdarenin bir nihai karar almadan önce yaptığı danışma görüşleri, öneriler ve hazırlık çalışmaları, ilgililerin hukuki durumunu dolaylı olarak etkilediği için icrai birer idari işlem niteliği taşır.
- Eİdari işlemlerin icrailiği, işlemin mutlaka ilgilisine tebliğ edilmesiyle birlikte kazanılan ve bu andan itibaren işlemin idare tarafından geri alınmasını imkansız kılan bir özelliktir.
Cevap
İlgilinin başvurusu veya rızasının arandığı işlemlerde dahi, hukuk alemindeki sonucu idarenin iradesi belirlediği için tek yanlılık özelliği korunur.
Doğru ifade, idari işlemlerin tek yanlılığının mutlak bir bağımsızlık değil, irade hakimiyeti olduğunu belirtmektedir. Emeklilik, ruhsat veya atama gibi işlemler ilgilinin talebi üzerine yapılsa da, bu talepler idari işlemin oluşumu için bir 'koşul' niteliğindedir; işlemin kendisi yine idarenin tek taraflı iradesiyle kurulur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari İşlemin Tek Yanlılığı ve İcrailiği