Soru

Zorluk: OrtaYargı Organı

Kamu politikası sürecinde resmi bir aktör olan yargı organı; yasama organı gibi doğrudan kanun yapma veya yürütme organı gibi politikayı uygulama yetkisine sahip değildir. Yargının sürece müdahalesi, genellikle tesis edilen bir işleme veya çıkarılan bir yasaya karşı açılan davalarla sınırlıdır. Bu durum, yargı organının politika sürecindeki rolüyle ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisini doğrulamaktadır?

  1. A
    Politika gündemini belirlemede siyasi iradeyle eş değer bir önceliğe sahip olması
  2. Kendiliğinden harekete geçemeyen, reaktif (tepkisel) bir nitelik taşımasıCevap
  3. C
    Politika uygulama aşamasında idari hiyerarşinin en üst basamağını oluşturması
  4. D
    Gayriresmi bir aktör olarak baskı gruplarının taleplerini sisteme iletmesi
  5. E
    Politika değerlendirme aşamasında yalnızca ekonomik verimlilik kriterlerini esas alması

Cevap

Yargı organı, kendiliğinden harekete geçemeyen ve ancak bir başvuru veya dava sonucunda sürece dahil olan reaktif (tepkisel) bir aktördür.
Yargı organı, diğer resmi aktörlerin aksine politika sürecini başlatma iradesine sahip değildir. Bir yasanın anayasaya aykırılığı veya bir idari işlemin hukuka aykırılığı iddiasıyla dava açılmadığı sürece yargı sürece dahil olamaz. Bu durum, yargı organının 'reaktif' veya 'edilgen' bir aktör olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aktörlerin yetki kullanım biçimini analiz etme
Yasama ve yürütme organları politikayı başlatma ve uygulama konusunda 'proaktif' (ön alıcı) hareket edebilirken, yargının böyle bir yetkisi yoktur.
Yargı yetkisi, anayasal olarak 'başvuru üzerine' kullanılabilen bir yetkidir.
2
Yargısal denetimin sınırlarını belirleme
Yargı, ancak önüne getirilen somut uyuşmazlıklar (dava) üzerinden sürecin hukuki sınırlarını tayin eder.
Bu durum yargıyı, süreçte 'bekleyen' ve 'tepki veren' bir konuma yerleştirir.

Anahtar Kavram

Yargı Organının Reaktif Niteliği

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının politika sonlandırma (termination) aşamasındaki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla