Soru

Zorluk: OrtaKentleşme Süreci, Göç ve Gecekondu Olgusu

Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren hız kazanan kırdan kente göç dalgaları sonucunda, kentsel nüfusun demografik ve mekânsal olarak hızla artması ile bu nüfusun kentsel yaşam tarzını, değerlerini ve normlarını benimsemesi arasında belirgin bir mesafe oluşmuştur. Kente yeni gelenlerin gecekondu bölgelerinde yoğunlaşarak hemşehrilik ağlarını korumaları ve kırsal alışkanlıklarını kentsel alanda sürdürmeleri, bu sürecin en temel yansımasıdır. Sosyolojik açıdan bu durum, aşağıdaki olgulardan hangisiyle en iyi açıklanır?

  1. Kentleşme hızının kentlileşme hızından yüksek olması ve iki süreç arasındaki eşgüdüm eksikliğiCevap
  2. B
    Kırsal alandaki çekici faktörlerin kentsel alandaki itici faktörlerden daha baskın hale gelmesiyle göçün yavaşlaması
  3. C
    Kente göç eden bireylerin dikey hareketlilik yoluyla kentsel üst tabakaya hızla eklemlenerek sınıfsal farkları ortadan kaldırması
  4. D
    Maddi kültür unsurlarının manevi kültür unsurlarından daha yavaş değişmesi sonucu ortaya çıkan yapısal durağanlık
  5. E
    Sanayileşme hızının kentleşme hızını geçmesiyle kentsel işgücü açığının tamamının kırsal göçle kapatılması

Cevap

Kentleşme hızının kentlileşme hızından yüksek olması ve bu iki süreç arasındaki uyumsuzluk
Doğru cevap, kentsel alanlardaki nüfus artışının (kentleşme), bu nüfusun kentsel kültürü benimseme hızından (kentlileşme) çok daha yüksek olduğunu vurgular. Türkiye'de gecekondulaşma süreci, bu asimetrik gelişimin mekânsal sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal ayrımı yap
Kentleşme: Demografik/mekânsal artış. Kentlileşme: Kültürel/sosyal uyum.
Soruda bahsedilen kente gelme ama kentsel değerleri benimseyememe durumu bu iki kavram arasındaki farka dayanır.
2
Paragraftaki verileri analiz et
Gecekondu ve hemşehrilik ağlarının varlığı, fiziksel değişimin kültürel değişimi beklediği bir 'geçiş' aşamasını gösterir.
Hızlı göç, kentsel altyapı ve kültürel entegrasyon kapasitesini aşmıştır.

Anahtar Kavram

Kentleşme vs. Kentlileşme Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Mübeccel Kıray'ın 'tampon mekanizma' olarak nitelendirdiği kurumların (hemşehrilik, gecekondu) sosyal bütünleşmedeki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla