Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanun Önünde Eşitlik İlkesi

Türkiye'de bir büyükşehir belediyesi, şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde bazı dezavantajlı gruplara ücretsiz seyahat hakkı tanıyan bir meclis kararı almıştır. Bu kararın iptali talebiyle idari yargıda açılan davada davacı, uygulamanın "Kanun önünde eşitlik" ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüştür. Davalı idare ise mahkemeye sunduğu savunmada, ayrıcalık tanınan grubun 1982 Anayasası'nın 10. maddesine 2010 yılında eklenen hükümle açıkça anayasal güvence altına alındığını ve bu gruba yönelik alınan özel tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamayacağını (pozitif ayrımcılık) belirtmiştir.

İdarenin bu anayasal savunmasının hukuken doğrudan geçerli olabilmesi için, söz konusu meclis kararında ücretsiz seyahat hakkı tanınan kesimin aşağıdakilerden hangisi olması zorunludur?

  1. İleri yaş grubunda bulunan yaşlı bireylerCevap
  2. B
    Yükseköğrenim kurumlarında okuyan üniversite öğrencileri
  3. C
    Ağır ve tehlikeli işlerde asgari ücretle çalışan işçiler
  4. D
    Devlet dairelerinde fiilen görev yapan sivil memurlar
  5. E
    Herhangi bir sosyal güvencesi olmayan dar gelirli vatandaşlar

Cevap

İleri yaş grubunda bulunan yaşlı bireyler
1982 Anayasası'nın 10. maddesine 2010 yılında eklenen fıkra uyarınca; çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağı hüküm altına alınmıştır. İdarenin savunmasını doğrudan bu anayasal hükme dayandırabilmesi için, ayrıcalık tanıdığı grubun bu fıkrada sayılan kesimlerden biri olması zorunludur. Seçenekler arasında yalnızca 'yaşlılar' bu anayasal listede ismen yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki hukuki dayanağı belirleme
İdarenin savunması, 1982 Anayasası'nın 10. maddesinde 2010 yılında yapılan 'pozitif ayrımcılık' değişikliğine dayanmaktadır.
Uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı sayılmaması için grubun Anayasa'da açıkça belirtilmiş olması gerekir.
2
2010 anayasa değişikliği ile pozitif ayrımcılık getirilen grupları hatırlama
İlgili fıkrada ismen sayılanlar: Çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilerdir.
Anayasa Mahkemesi ve Danıştay içtihatlarına göre, madde metninde yer almayan gruplara bu fıkraya dayanılarak pozitif ayrımcılık yapılamaz.
3
Seçenekleri analiz etme
Öğrenciler, işçiler, memurlar ve dar gelirliler sosyal devlet ilkesi gereği desteklense de 10. maddedeki sınırlı listede yoktur; yaşlılar ise bu listede açıkça yer alır.
Sorunun doğru cevabına ulaşmak için sosyal devletin genel koruma ödevleri ile 10. maddedeki spesifik anayasal istisnaları birbirinden ayırmak şarttır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Madde 10 - Pozitif Ayrımcılık (2010 Değişikliği)
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Önünde Eşitlik İlkesi

Bu konudan daha fazla soru