Soru

Zorluk: ZorÜniter Devlet ve Bölgesel Devlet

Sadece idari kararlar almakla kalmayıp yasama yetkisini de merkezi parlamento ile paylaşan özerk topluluklardan oluşan bir devlet örgütlenmesinde, 'siyasi yerinden yönetim' mekanizması işletilse dahi devletin üniter niteliği özde korunmaktadır. Bu tür bir siyasal yapılanma (bölgesel devlet) ile federal sistem karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bölgesel devlet yapısındaki özerk birimlerin sahip olabileceği yetki veya statülerden biri değildir?

  1. Kendi sınırları içerisinde geçerli olacak özerk anayasalar ihdas etmeleri ve merkezi denetimden bağımsız kendi yüksek yargı organlarını kurmalarıCevap
  2. B
    Vatandaşlık hukukunun münhasıran merkezi idarenin tekelinde bulunması neticesinde, bölge halkına yönelik ayrı bir anayasal vatandaşlık statüsünün tanınmaması
  3. C
    Bölge meclislerinin kanunlaştırma yetkisine sahip olmalarına rağmen, devleti kuran asli iradenin (kurucu iktidarın) bir parçası olarak kabul edilmemeleri
  4. D
    Kendi iç teşkilatlanmalarını düzenleyen yasal metinlerin (statülerin), nihai olarak ulusal anayasanın çizdiği üniter sınırlar içinde şekillenmesi
  5. E
    İç hukukta yasama yetkisini merkezle paylaşmalarına karşın, egemenliğin bölünmezliği ilkesi gereği uluslararası alanda dış ilişkiler süjesi olamamaları

Cevap

Bölgesel devlette özerk anayasalar yapılması ve merkezi sistemden bağımsız yüksek yargı organlarının kurulması mümkün değildir.
Bölgesel devlet modeli, üniter devletin ademi merkeziyetçi bir türevi olup anayasanın tekliği ve yargı erkinin birliği ilkelerine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu sistemde bölgelere yasama (kanun yapma) yetkisi verilse de bu yetki, tek ve ulusal olan anayasanın sınırları içindedir. Eyaletlerin kendi özerk anayasalarına ve merkezin denetimi dışında kalan bağımsız kendi yüksek yargı organlarına sahip olması durumu federalizm uygulamasının temel karakteristikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgesel devlet ile federal devletin temel ayırt edici kriterlerini (anayasanın ve yargının tekliği) analiz etmek.
Bölgesel devletin, siyasi yerinden yönetim (yasama yetkisi devri) içerse de, anayasa ve yargı birliğini koruyan bir üniter devlet alt türü olduğu tespit edilir.
Soru metni, bu iki sistem arasındaki keskin yetki/statü sınırını bulmayı gerektirmektedir.
2
Seçeneklerde yer alan özellikleri bu kriterlere göre sınıflandırmak.
Tekil vatandaşlık, kurucu iktidarın yalnızca merkeze ait olması, dış egemenlikte merkezin tekliği gibi özellikler bölgesel devletin yapısına uyar.
Bölgesel devletin özellikleri ayıklandığında, ona ait olmayan özellik ortaya çıkacaktır.
3
Çifte anayasa ve çift başlı yargı özelliğini değerlendirmek.
Özerk anayasalar yapabilme ve kendi yüksek mahkemelerini kurabilme yetkisinin bölgesel devlette değil, federal devlette (federe birimlerde) bulunduğu belirlenir.
Federalizmde egemenliğin içte paylaşılması, eyaletlere kendi anayasasını ve yargı teşkilatını (çift başlı yargı) kurma hakkı verirken; bölgesel devlette anayasanın ve yargı erkinin tekliği mutlaktır.

Anahtar Kavram

Bölgesel devletlerde anayasanın ve yargı erkinin tekliği ilkelerinin mutlak olarak korunması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla