Soru

Zorluk: OrtaÜniter Devlet ve Bölgesel Devlet

Klasik üniter devlet yapısından farklı olarak yerel birimlere yasama yetkisinin tanındığı bölgesel devletlerde (regional state), bu yetki paylaşımı "siyasi yerinden yönetim" olarak adlandırılsa da devletin hukuki ve siyasal bütünlüğü korunmaya devam eder. Bölgesel devlet modelini federal devletten ayıran temel yapısal farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bölgesel devletlerin özelliklerinden biri değildir?

  1. A
    Merkezi devletin anayasasının tüm ülke sınırları içerisinde geçerli olan tek ve üstün hukuk kaynağı olması
  2. B
    Yargı erkinin tekliği ilkesi uyarınca, ülke genelinde merkezi bir yargı örgütlenmesinin ve tek bir yüksek mahkeme yapısının bulunması
  3. Yerel birimlerin merkezi idareden bağımsız, kendilerine özgü egemenlik unsurlarına dayanan ayrı birer vatandaşlık statüsü tanımlayabilmesiCevap
  4. D
    Yerel yasama organlarına tanınan yetkilerin kapsam ve sınırlarının doğrudan merkezi anayasa tarafından belirlenmiş olması
  5. E
    Bölgesel organlar tarafından yürütülen yasama işlemlerinin anayasaya uygunluk denetiminin merkezi bir yargı organı tarafından yapılması

Cevap

Yerel birimlerin kendilerine özgü bir vatandaşlık statüsü tanımlayabilmesi bölgesel devletlerin bir özelliği değildir.
Bölgesel devlet (regional state), üniter devlet yapısının merkeziyetçiliğinin yumuşatılmış bir versiyonudur. Bu modelde yerel birimlere kanun yapma (yasama) yetkisi tanınarak "siyasi yerinden yönetim" uygulanır. Ancak federal devletten farklı olarak, bölgesel devletlerde egemenlik bölünmez, vatandaşlık tektir ve yerel birimlerin kendi anayasaları veya merkezi yargıdan bağımsız bir yargı teşkilatları bulunmaz. Yerel birimlerin ayrı bir vatandaşlık statüsü tanımlayabilmesi sadece federal devletlerde görülen "ikili vatandaşlık" uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgesel devlet ve federal devlet modellerinin egemenlik ve vatandaşlık unsurları bakımından karşılaştırılması.
Bölgesel devletin üniter bir temel üzerine inşa edildiği, federal devletin ise ikili bir yapıya sahip olduğu tespit edilir.
Vatandaşlık ve egemenliğin tekliği üniter karakterli (üniter ve bölgesel) devletlerin ayırt edici özelliğidir.
2
Seçeneklerde yer alan yargı, anayasa ve vatandaşlık kavramlarının hangi devlet biçimine ait olduğunun belirlenmesi.
Tek anayasa ve tek yargı sisteminin bölgesel devlette var olduğu, ancak ikili vatandaşlığın federal devlete özgü olduğu görülür.
Siyasi yerinden yönetim bölgesel devlete yasama yetkisi verse de bu yetki devletin tekliğini bozacak seviyeye (egemenlik paylaşımı gibi) ulaşmaz.

Anahtar Kavram

Bölgesel devletlerde yasama yetkisi yerel birimlere devredilse de (siyasi yerinden yönetim), anayasa ve yargı birliği bozulmaz; egemenlik ve vatandaşlık tektir.

Daha Fazla Pratik

Federal devlet ile bölgesel devlet arasındaki en temel fark olan 'anayasal özerklik' ve 'yargısal bağımsızlık' kavramlarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla