Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Üyeleri

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesinin hem üye sayısı hem de üyelerin aday belirleme ve seçim yöntemlerinde köklü değişikliklere gidilmiştir. Güncel anayasal düzenlemeler ve mahkemenin mevcut yapısı dikkate alındığında, üyelerin seçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi toplam 1515 üyeden oluşur; bu üyelerin 1212'si Cumhurbaşkanı, 33'ü ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilir.
  2. B
    Cumhurbaşkanı; Yargıtay'dan üç, Danıştay'dan iki üyeyi, bu kurumların genel kurullarınca her boş üyelik için gösterilecek üçer aday arasından seçer.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından, bir üyeyi ise Sayıştay Genel Kurulu'nun göstereceği adaylar arasından seçer.Cevap
  4. D
    Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından, kurumun kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarındaki öğretim üyeleri arasından gösterilecek adaylar içinden Cumhurbaşkanı tarafından üç üye seçilir.
  5. E
    TBMM'de yapılacak seçimlerde ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki, ikinci oylamada ise üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçim yapılır; sonuç alınamazsa en çok oy alan iki aday arasından basit çoğunlukla üye belirlenir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından iki üye seçeceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü anayasaya göre bu kontenjandan sadece bir üye seçilmektedir.
Anayasa'nın 146146. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesine toplam üç üye seçer. Bu üyelerin seçileceği kaynaklar ve sayılar şu şekildedir: Sayıştay Genel Kurulu'nun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından iki üye, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından ise bir üye. Doğru cevapta belirtilenin aksine, barolardan iki üye değil, sadece bir üye seçilmektedir; dolayısıyla bu ifade anayasaya aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını ve genel dağılımını analiz etme.
Mahkeme 1515 üyeden oluşur (1212 Cumhurbaşkanı, 33 TBMM).
20172017 anayasa değişiklikleri sonrası askeri yargının kaldırılmasıyla üye sayısı 1717'den 1515'e düşmüştür.
2
Cumhurbaşkanı'na tanınan 1212 üyeli kontenjanın alt dağılımını kontrol etme.
Yargıtay (33), Danıştay (22), YÖK (33) ve doğrudan seçim (44) havuzları mevcuttur.
Yüksek mahkemelerin ve bilim dünyasının temsili anayasal dengeler çerçevesinde belirlenmiştir.
3
TBMM'ye tanınan 33 üyeli kontenjanın kaynağını ve sayılarını inceleme.
Sayıştay Genel Kurulu'ndan 22 üye, baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından 11 üye seçilir.
Anayasa'nın 146146. maddesi barolardan seçilecek üye sayısını 11, Sayıştay'dan seçilecek üye sayısını ise 22 olarak açıkça hükme bağlamıştır.
4
Seçeneklerdeki verileri anayasal hükümlerle karşılaştırma.
Barodan iki, Sayıştay'dan bir üye seçileceğini belirten seçeneğin hatalı olduğu tespit edilmiştir.
Sayısal verilerin (kontenjanların) yer değiştirmesi anayasal kurala aykırılık teşkil eder.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Kompozisyonu ve Seçim Kaynakları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla