Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ışığında; Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
  2. İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle seçimin referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tam sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.Cevap
  3. C
    Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisi ile ilişiği kesilmez ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması yeterlidir; kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğu şartı aranmaz.
Anayasa'nın 102. maddesine göre, Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turuna tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların' salt çoğunluğu (yüzde elliden bir fazlası) yeterlidir. Seçeneklerden birinde belirtilen 'kayıtlı seçmen tam sayısı' ifadesi, seçime katılmayanların veya geçersiz oy kullananların da hesaba katılması anlamına gelir ki bu anayasal bir kural değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini değerlendir.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen aday gösterebilir. Bu hüküm Anayasa Madde 101'de açıkça belirtilmiştir.
Adaylık sürecindeki öznelerin doğru tespit edilmesi gerekir.
2
Seçim turları ve ikame mekanizmasını analiz et.
İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tur yapılır. Eğer adaylardan biri çekilir veya seçilme yeterliğini kaybederse, birinci turdaki sıradaki aday (3. sıradaki) tura dahil edilir (İkame).
Seçim sürecinin devamlılığını sağlayan anayasal mekanizmayı anlamak.
3
Referandum ihtimalini ve gereken oy oranını incele.
İkame sonrasında bile tek aday kalırsa seçim referanduma dönüşür. Anayasa Madde 102/4 uyarınca: 'Bu oylamada, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.'
Referandumda aranan oy nisabını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde Referandum ve Oy Oranları

Daha Fazla Pratik

Referandumda çoğunluk sağlanamazsa ne olacağına dair Anayasa Madde 102'nin son fıkrasını (Sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi kuralı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla