Cumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

20 soru

Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı ve TBMM genel seçimlerinin normal zamanında yapılmasına 18 ay (bir yıldan fazla) kalmışken, görevdeki Cumhurbaşkanının makamı herhangi bir nedenle aniden boşalmıştır.

1982 Anayasası'nın hükümleri uyarınca, bu durumda yaşanacak seçim süreci ve görevi devralacak makamlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Genel seçimlere bir yıldan fazla süre kaldığı için yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; yeni seçilen kişi TBMM'nin kalan görev süresini tamamlar ve bu süre anayasal iki dönem sınırının hesabında dikkate alınmaz.

Genel seçimlere bir yıldan az veya fazla bir süre kalmasına bakılmaksızın, makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde meclis seçimleri ile Cumhurbaşkanı seçimi zorunlu olarak birlikte yenilenir.

Yeni Cumhurbaşkanı seçilerek göreve başlayana kadar geçen süreçte, devletin başı sıfatının kesintiye uğramaması adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet eder.

Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet eden kişi, yeni seçimler yapılana kadar yalnızca acil idari işlemleri yürütebilir; kanunları iade etme veya kararname çıkarma gibi anayasal yetkileri kullanamaz.

Boşalan makam için yapılacak seçim sonucunda göreve gelen kişi, meclis takviminden bağımsız olarak beş yıllık yeni bir görev dönemine başlar ve görev süresi dolduğunda tek başına seçime gider.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel seçimlere bir yıldan fazla süre kaldığı için yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; yeni seçilen kişi TBMM'nin kalan görev süresini tamamlar ve bu süre anayasal iki dönem sınırının hesabında dikkate alınmaz.

Cevap

Doğru yanıt, genel seçime bir yıldan fazla süre kalması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yapılacağını, seçilen kişinin meclisin kalan süresini tamamlayacağını ve bu dönemin iki dönem kuralından sayılmayacağını belirten seçenektir.

1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde ve genel seçime bir yıldan fazla zaman kalmışsa, TBMM seçimleri yenilenmez, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Sistemin eş zamanlı seçim prensibinin bozulmaması için, yeni seçilen Cumhurbaşkanı mevcut meclisin seçim tarihine kadar görev yapar. Hak kaybı yaşanmaması adına, anayasa açıkça 'Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz' hükmünü getirmiştir. Doğru yanıt bu bütüncül anayasal prosedürü eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Senaryodaki kritik süre şartını analiz et.

Genel seçimlere 18 ay (bir yıldan fazla) kalmıştır.

1982 Anayasası'nda makamın boşalması halinde yapılacak işlemler, seçime kalan sürenin bir yıldan fazla veya az olmasına göre ikiye ayrılır.

Bir yıldan fazla süre kalması durumunda geçerli olan anayasal kuralı belirle.

Anayasa'nın 106. maddesine göre: 'Genel seçime bir yıldan fazla kalmışsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.'

Seçimlerin eş zamanlı yenilenmesi (birlikte yapılma) istisnası sadece bir yıl veya daha az süre kaldığında işletilir.

Yeni seçilen Cumhurbaşkanının görev süresinin nasıl hesaplanacağını tespit et.

Seçilen Cumhurbaşkanı mevcut TBMM'nin seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre, anayasadaki 'en fazla iki defa seçilebilir' kuralının hesabında bir dönemden sayılmaz.

Seçimlerin senkronizasyonunun (5 yılda bir aynı gün) bozulmaması için ara dönemde gelen kişi eksik süreyi tamamlar ve bu durum adayın aleyhine (bir tam dönemmiş gibi) yorumlanamaz.

Vekâlet müessesesine dair kuralları teyit et.

Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve yetkileri tam olarak kullanır.

Parlamenter sistemdeki TBMM Başkanı vekâleti ve kısıtlı yetki modeli 2017'de kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçim Usulleri (2017 Değişiklikleri)

Soru 2Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması durumunda uygulanacak prosedür ve oylama sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Oylama referandum şeklinde yapılır; adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylama yapılmaz; Yüksek Seçim Kurulu adayı doğrudan seçilmiş ilan eder.

Tek adaylı referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Yapılacak referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimleri ile Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Referandumda 'hayır' oylarının 'evet' oylarından fazla çıkması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanının görevi derhal sona erer ve yerine Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tek adaylı referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Cevap

Tek adaylı referandumda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni seçilene kadar mevcut Cumhurbaşkanı görevini sürdürür.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde oylama referandum şeklinde yapılır. Bu referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Bu kural, yürütme organında boşluk oluşmasını engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

İkinci oylama koşullarını analiz etme

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylamanın referandum şeklinde yapılacağı tespit edilir.

Anayasa Madde 101 gereği ikinci turda iki aday yarışmalıdır; ancak adaylardan biri çekilir veya kalmazsa referanduma gidilir.

Gerekli çoğunluk oranını belirleme

Seçilmek için 'geçerli oyların salt çoğunluğu' (

%50 + 1

oy) gerektiği belirlenir.

Referandumda 'evet' oylarının toplam geçerli oylar içindeki payı esas alınır.

Başarısızlık durumundaki hukuki sonucu değerlendirme

Çoğunluk sağlanamazsa seçimin yenileneceği ve mevcut başkanın görevde kalacağı sonucuna varılır.

Anayasa'nın açık hükmü uyarınca devlet yönetiminde süreklilik esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Prosedürü ve Görev Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda yapılacak seçim sürelerini ve vekalet prosedürlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

$1982$ Anayasası'nda $2017$ yılında yapılan değişiklikler ve güncel hükümler ışığında; Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cumhurbaşkanı seçilen bir kimsenin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer, ancak varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilmez.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir; ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cevap

İkinci oylamada tek aday kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilmesi için kayıtlı seçmen sayısının değil, geçerli oyların salt çoğunluğunu alması şartı aranır.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamada tek adayın kalması halinde yapılan referandumda adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması yeterlidir. Seçenekle belirtilen 'kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğu' ifadesi hukuken yanlış bir eşiktir ve öğrenciyi yanıltmaya yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanlığı adaylık ve seçim usulünü anayasal çerçevede incele.

Adaylık için siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen yetkilidir.

Adaylık prosedürünün doğruluğunu teyit etmek.

Seçim turları ve tek aday kalma senaryosunu analiz et.

İkinci turda tek aday kalırsa oylama referanduma dönüşür.

Seçim mekanizmasının nasıl işlediğini belirlemek.

Referandumda aranan çoğunluk oranını kontrol et.

Gerekli oran geçerli oyların salt çoğunluğudur (

\%50+1

Hatalı olan 'kayıtlı seçmen' kriterini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçimi ve Karar Yeter Sayıları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı adaylığı için gereken 100.000 imza sürecinin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) denetimindeki işleyişini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için otuz yaşını doldurmuş olmak ve en az lise mezunu olmak yeterlidir.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır ve bir kimse en fazla bir defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, yapılacak ikinci oylamaya en çok oy alan ilk üç aday katılır.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir ancak TBMM üyeliği görev süresi boyunca devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%5$ ’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi siyasi parti gruplarına, tek başına veya birlikte

\%5

oy alan partilere ve yüz bin seçmene aittir.

Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu ifade yürürlükteki hükümlerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Adaylık niteliklerini kontrol et

40 yaş, yükseköğrenim mezunu, Türk vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.

Anayasal seçilme şartlarını belirlemek için.

Aday gösterme usullerini analiz et

Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler veya 100 bin seçmen imzası.

2017 değişiklikleri ile gelen yeni adaylık mekanizmalarını doğrulamak için.

Seçim turlarını ve çoğunlukları değerlendir

İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu (

>\%50

), sağlanamazsa en çok oy alan 2 aday ile ikinci tur.

Seçim sürecinin işleyişini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

Tahmini Süre:50s

Soru 5Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci ve seçimlerin gerçekleştirilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için otuz yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak gerekir.

İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa yapılacak ikinci oylamada da üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

oy) sağlanması zorunludur.

İkinci oylamaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması halinde, oylama iptal edilir ve seçim süreci 45 gün sonra tekrarlanır.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıl olup bir kimse en fazla bir defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi siyasi parti gruplarına, en az %5 oy oranına sahip partilere ve 100.000 seçmene aittir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partilere ve en az 100.000 seçmene tanınmış anayasal bir haktır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık kriterlerini değerlendir.

40 yaş, yükseköğrenim, Türk vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliği şartlarının bir arada bulunması gerektiğini doğrula.

Anayasal niteliklerin tespiti için ilk adımdır.

Aday gösterme usullerini incele.

Siyasi parti grupları, tek başına veya birlikte %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen imzasıyla aday gösterilebildiğini onayla.

2017 anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni katılım mekanizmalarını ayırt etmek gerekir.

Seçim turlarını ve gereken çoğunlukları kontrol et.

İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu (

1/2 + 1

), ikinci turda ise en çok oyu alan iki aday arasından geçerli oyların çoğunluğunun yeterli olduğunu belirle.

Hükümet sisteminin işleyiş kurallarını netleştirmek içindir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü (2017 Değişiklikleri)

Soru 6Soru →

1982 Anayasası'na göre, bir kimsenin Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için sahip olması gereken yaş ve öğrenim şartı aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

40 yaşını doldurmuş olmak - Yükseköğrenim yapmış olmak

30 yaşını doldurmuş olmak - Yükseköğrenim yapmış olmak

40 yaşını doldurmuş olmak - Ortaöğrenim yapmış olmak

18 yaşını doldurmuş olmak - İlkokul mezunu olmak

45 yaşını doldurmuş olmak - Yükseköğrenim yapmış olmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40 yaşını doldurmuş olmak - Yükseköğrenim yapmış olmak

Cevap

40 yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak

Cumhurbaşkanı seçilmek için Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere sahip 40 yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış Türk vatandaşları arasından seçilmesi gerekir. Bu nedenle 40 yaş ve yükseköğrenim kriterlerini içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın Yürütme bölümündeki 101. maddeyi analiz et.

Cumhurbaşkanlığına adaylık için gerekli niteliklerin listesine ulaşıldı.

Anayasal bir organın seçim şartlarını belirlemek için temel hukuk metnine başvurulur.

Yaş ve öğrenim düzeyine ilişkin spesifik sayısal ve akademik verileri ayır.

Yaşın en az 40, eğitimin ise yükseköğrenim olduğu tespit edildi.

Soruda istenen iki temel kriteri diğer şartlardan (vatandaşlık, milletvekili seçilme yeterliliği vb.) izole etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği

Tahmini Süre:45s

Soru 7Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ışığında; Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle seçimin referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tam sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisi ile ilişiği kesilmez ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle seçimin referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tam sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması yeterlidir; kayıtlı seçmen sayısının salt çoğunluğu şartı aranmaz.

Anayasa'nın 102. maddesine göre, Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turuna tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların' salt çoğunluğu (yüzde elliden bir fazlası) yeterlidir. Seçeneklerden birinde belirtilen 'kayıtlı seçmen tam sayısı' ifadesi, seçime katılmayanların veya geçersiz oy kullananların da hesaba katılması anlamına gelir ki bu anayasal bir kural değildir.

Adım Adım Çözüm

Adaylık kriterlerini değerlendir.

Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen aday gösterebilir. Bu hüküm Anayasa Madde 101'de açıkça belirtilmiştir.

Adaylık sürecindeki öznelerin doğru tespit edilmesi gerekir.

Seçim turları ve ikame mekanizmasını analiz et.

İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tur yapılır. Eğer adaylardan biri çekilir veya seçilme yeterliğini kaybederse, birinci turdaki sıradaki aday (3. sıradaki) tura dahil edilir (İkame).

Seçim sürecinin devamlılığını sağlayan anayasal mekanizmayı anlamak.

Referandum ihtimalini ve gereken oy oranını incele.

İkame sonrasında bile tek aday kalırsa seçim referanduma dönüşür. Anayasa Madde 102/4 uyarınca: 'Bu oylamada, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.'

Referandumda aranan oy nisabını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde Referandum ve Oy Oranları

Daha Fazla Pratik

Referandumda çoğunluk sağlanamazsa ne olacağına dair Anayasa Madde 102'nin son fıkrasını (Sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi kuralı) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğunun sağlanamaması durumunda yapılacak ikinci oylama süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İkinci oylamaya, ilk oylamada en çok oy alan ilk üç aday katılma hakkı kazanır.

İkinci oylama, ilk oylamayı takip eden ilk Pazar günü gerçekleştirilir.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılır.

İkinci oylamada seçilebilmek için geçerli oyların en az

601

milletvekilinin salt çoğunluğuna denk gelen kısmını almak şarttır.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda seçimler kendiliğinden iptal edilir ve adaylık süreci en baştan yenilenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle seçim yapılması doğru bir hukuki prosedürdür.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. Bu kural 2017 anayasa değişikliği ile getirilmiş teknik bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

İlk tur sonuçlarını değerlendir

Hiçbir aday geçerli oyların salt çoğunluğunu (

\%50 + 1

) alamamıştır.

Anayasa'ya göre seçimin tamamlanması için ilk turda bu oran şarttır.

İkinci tur takvimini ve adaylarını belirle

İlk turu izleyen ikinci Pazar günü en çok oy alan iki aday yarışır.

Seçim süreci iki turlu bir rasyonalize edilmiş yapıya sahiptir.

Aday eksilmesi durumunu analiz et

Adaylardan biri çekilir veya ölürse, birinci turdaki sıralamaya göre sıradaki kişi (3. sıradaki aday) sürece dahil olur.

Seçimin demokratik meşruiyetini korumak ve rekabeti sürdürmek amacıyla ikame usulü öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçimi İkinci Tur Mekanizması ve İkame Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminde tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa ne olacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

$1982$ Anayasası'nda yapılan $2017$ yılı değişiklikleri sonrası yürürlüğe giren hükümler çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olan siyasi partiler ile en az

100.000

seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için siyasi partilerin TBMM'de en az

\%10

oranında temsil edilmesi veya barajı geçmiş olması zorunludur.

Seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az

50.000

vatandaşın Yüksek Seçim Kurulu'na yazılı başvurusu yeterlidir.

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip, yükseköğrenim yapmış ve

30

yaşını doldurmuş her Türk vatandaşı seçmenlerce aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanı adayları, sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından siyasi parti gruplarının gizli oyuyla belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%5$ 'ini almış olan siyasi partiler ile en az $100.000$ seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partilere ve en az 100.000 seçmene tanınmıştır.

Doğru ifade,

2017

anayasa değişiklikleri ile getirilen üçlü aday gösterme mekanizmasını tam olarak açıklamaktadır. Buna göre; siyasi parti grupları (en az

20

milletvekili), tek başına veya birlikte en az

\%5

oy alan partiler ve en az

100.000

seçmen Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

101

. maddesindeki adaylık kriterlerini inceleyin.

Aday gösterme yetkisinin üç farklı kaynağı olduğu tespit edilir: Parti grupları, belirli oy oranına sahip partiler ve seçmenler.

Güncel anayasal düzenlemede adaylık sürecinin kimler tarafından başlatılabileceğini belirlemek için.

Seçmenler ve siyasi partiler için belirlenen sayısal sınırları doğrulayın.

Siyasi partiler için baraj

\%5

, seçmenler için imza sınırı

100.000

olarak belirlenmiştir.

Seçeneklerdeki hatalı sayısal verileri (örneğin

50.000

veya

\%10

) eleyebilmek için.

Adaylık için gereken yaş şartını kontrol edin.

Cumhurbaşkanlığı için yaş şartı

40

iken, milletvekilliği için

18

'dir.

Genel milletvekili seçilme şartları ile Cumhurbaşkanlığına has özel şartları karıştırmamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmede hem siyasi partiler hem de vatandaşlar (seçmenler) söz sahibidir.

Partilerin aday gösterebilmesi için Meclis'te gruplarının olması veya son seçimde belirli bir oy oranına (

\%5

) ulaşmış olmaları gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek adayın kalması durumunda yapılacak referandum sürecini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 10Soru →

$1982$ Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulleri ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%10

'unu almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için

40

yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak şarttır.

En az

100.000

seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $\%10$ 'unu almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%10

'unu almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi yanlıştır; doğru oran

\%5

olmalıdır.

1982

Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilecek olan siyasi partiler, son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

'ini almış olmalıdır. Seçenekte belirtilen

\%10

oranı, anayasal bir dayanağı olmayan ve genellikle genel seçim barajı ile karıştırılan hatalı bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

101

. maddesindeki adaylık usullerini inceleyin.

Adaylık için üç ana yol belirlenmiştir: Siyasi parti grupları, belirli oy oranına sahip partiler ve seçmen imzası.

Anayasal çerçeveyi belirlemek için.

Siyasi partiler için öngörülen oy oranı eşiğini kontrol edin.

Anayasa metni, tek başına veya birlikte en az

\%5

oranında oy alan partilere aday gösterme yetkisi verir.

Seçeneklerdeki sayısal verinin doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık Usulleri

İpuçları

Anayasa'da adaylık için öngörülen oy oranlarını hatırlayın.

Partilerin tek başına veya birleşerek aday göstermesi için gereken yüzde, genel seçim barajından farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci tura kalması durumunda izlenen prosedürleri ve oylama oranlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 11Soru →

1982 Anayasası'na göre, "bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir" kuralının anayasal istisnası uyarınca; görevdeki Cumhurbaşkanının ikinci döneminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda bir kez daha aday olması mümkündür?

Cumhurbaşkanının kendi kararıyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının

\frac{3}{5}

çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Anayasa Mahkemesinin kararıyla seçimlerin "olağanüstü hukuki durum" nedeniyle yenilenmesi

Yüksek Seçim Kurulunun seçmen iradesinin tam tecelli etmediği gerekçesiyle seçimleri iptal etmesi

Savaş sebebiyle seçimlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir yıl geriye bırakılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının $\frac{3}{5}$ çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının

\frac{3}{5}

çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda Cumhurbaşkanı üçüncü kez aday olabilir.

1982 Anayasası'nın 116. maddesinin 3. fıkrasına göre; Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Bu kararın alınabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (

360

milletvekili) oyu gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının görev süresine ilişkin genel kuralı hatırla.

Cumhurbaşkanı 5 yıllığına seçilir ve kural olarak bir kişi en fazla 2 kez seçilebilir.

Anayasa'nın 101. maddesindeki temel sınırlamayı belirlemek için.

2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen istisnai durumu analiz et.

Anayasa'nın 116. maddesi, Meclis tarafından alınan yenileme kararının (erken seçim) Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyken alınması halini özel bir durum olarak düzenler.

İkinci dönemdeki bir Cumhurbaşkanının önünün anayasal olarak nasıl açılabileceğini anlamak için.

Gerekli olan karar merciini ve çoğunluk oranını belirle.

Karar merci TBMM'dir ve karar yeter sayısı üye tamsayısının (

600

)

\frac{3}{5}

çoğunluğu olan

360

milletvekilidir.

Doğru hukuki prosedürü ve sayısal eşiği doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Görev Süresi ve Üçüncü Dönem Adaylık İstisnası

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetkilerinin seçim gününe kadar devam edip etmediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 12Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmek için siyasi partilerin en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde tek başlarına en az %10 oy almış olmaları gerekir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak şarttır.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk oylamasında geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen dördüncü pazar günü ikinci oylama yapılır.

En az 50.000 seçmenin yazılı teklifiyle bir kimse Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır ve bir kimse en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak şarttır.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak gerekmektedir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı; kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir. Bu şartlar adaylık için anayasal zorunluluklardır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık niteliklerini kontrol etme

40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği (TC vatandaşlığı dahil).

Anayasa'nın 101. maddesi bu şartları kümülatif olarak aramaktadır.

Görev süresi ve seçim usulünü inceleme

5 yıl, halk tarafından seçim, en fazla iki dönem.

2017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme yapısı bu yönde güncellenmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek adayın kalması durumunda yapılacak referandumun geçerlilik şartlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 13Soru →

Cumhurbaşkanlığı makamının yapısı, yetkileri ve seçim usulü, 1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan kapsamlı değişikliklerle yeniden düzenlenerek Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin temelleri atılmıştır.

Bu güncel anayasal çerçevede, Cumhurbaşkanı adaylığı ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin vefat etmesi veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, oylama derhal kalan tek aday üzerinden referandum şeklinde yapılır.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler, ortak bir Cumhurbaşkanı adayı gösterebilirler.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak yeterli kabul edildiğinden, 30 yaşını doldurmuş en az lise mezunu bir Türk vatandaşı aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen adayın, anayasal tarafsızlık ilkesi gereğince göreve başlamadan önce varsa üyesi olduğu siyasi parti ile ilişiğini kesmesi ve parti üyeliğini sonlandırması zorunludur.

Bir kimsenin en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilmesi kuralının anayasal istisnası, Cumhurbaşkanının ikinci görev döneminde kendi kararıyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler, ortak bir Cumhurbaşkanı adayı gösterebilirler.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler, ortak bir Cumhurbaşkanı adayı gösterebilirler.

1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 yılında yapılan değişikliğe göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu nedenle oyları toplamı %5'i bulan partilerin ortak aday göstermesi anayasal olarak doğru bir ifadedir.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki her bir ifadenin 1982 Anayasası'nın 2017 değişikliklerini içeren güncel metnine uygunluğunu analiz et.

Geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini alan siyasi partilerin Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceği kuralı tespit edildi.

Soruda Cumhurbaşkanı seçim süreci ve niteliklerine dair doğru ifadenin bulunması istenmektedir.

Diğer seçeneklerdeki çeldirici ifadelerin (ikame kuralı, yaş/eğitim şartı, partiden istifa, 3. kez adaylık istisnası) anayasal doğruluklarını kontrol et.

Diğer ifadelerin eski hükümler veya eksik bilgiler içerdiği doğrulandı.

Doğru cevabın kesinliğini sağlamak ve olası kavram yanılgılarını elemektir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Şartları ve Seçim Usulü

Soru 14Soru →

$1982$ Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda uygulanacak hukuki prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

İkinci tur iptal edilerek, birinci turda en yüksek oyu alan aday doğrudan Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılır.

Seçim süreci tamamen sona erer ve

45

gün içinde tüm adaylık süreci en baştan tekrarlanır.

İkinci tura katılma hakkı olan diğer aday, herhangi bir oylama yapılmaksızın doğrudan göreve başlar.

Boşalan adaylık için TBMM tarafından

24

saat içinde yeni bir aday belirlenerek ikinci tura dahil edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Doğru seçenek,

2017

Anayasa değişiklikleri ile düzenlenen

101

. madde hükmünü yansıtmaktadır. Buna göre; ikinci tura kalan iki adaydan biri herhangi bir sebeple eksilirse, süreç iptal edilmez; bunun yerine birinci turda en çok oyu alan üçüncü aday (veya sıralamadaki bir sonraki aday) ikinci tura dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

Seçim turu ve aday durumunu analiz etme.

İkinci tur oylamasına hak kazanan adaylardan birinin eksildiği (ölüm veya yeterlik kaybı) tespit edilir.

Soruda verilen senaryonun hukuki çerçevesini belirlemek için gereklidir.

1982

Anayasası'nın

101

. maddesindeki ilgili hükmü uygulama.

Birinci turdaki oy sıralamasına bakılarak, boşalan adaylığın yerine sıradaki adayın getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.

Anayasal ikame (yerine koyma) kuralını işletmek için.

Eğer ikame yapılamazsa ve tek aday kalırsa ne olacağını teyit etme.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda oylamanın referandum şeklinde yapılacağı kuralı hatırlanır.

Prosedürün eksiksiz anlaşılması için ek bilgi mahiyetindedir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçimi İkinci Tur İkame Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin referanduma dönüşmesi durumunda gerekli olan oy oranını (geçerli oyların salt çoğunluğu) inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 15Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan Cumhurbaşkanının nitelikleri, aday gösterilmesi ve seçimine ilişkin hükümler çerçevesinde, aşağıdaki durumlardan hangisi hukuken mümkündür?

Son milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların yüzde 6'sını almış ancak TBMM'de siyasi parti grubu bulunmayan bir siyasi partinin, 42 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir Türk vatandaşını aday göstermesi

TBMM'de 15 milletvekili bulunan bir siyasi partinin, kendi meclis grubu kararıyla 50 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir kişiyi Cumhurbaşkanı adayı olarak belirlemesi

Yüz bin seçmenin imza toplayarak oluşturduğu yazılı teklifle, 45 yaşındaki lise mezunu bir Türk vatandaşının Cumhurbaşkanı adayı olarak Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesi

Son milletvekili genel seçimlerinde aldıkları geçerli oyların toplamı yüzde 3 olan üç siyasi partinin ortak kararıyla, 48 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir adayın gösterilmesi

İlk oylamada hiçbir adayın salt çoğunluğu sağlayamaması üzerine yapılacak ikinci oylamaya, siyasi parti gruplarının ortak uzlaşısıyla ilk turda yer almayan yeni bir adayın dahil edilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Son milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların yüzde 6'sını almış ancak TBMM'de siyasi parti grubu bulunmayan bir siyasi partinin, 42 yaşındaki yükseköğrenim mezunu bir Türk vatandaşını aday göstermesi

Cevap

Son milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların yüzde 6'sını almış ancak mecliste grubu olmayan bir siyasi partinin, 42 yaşında yükseköğrenim mezunu bir kişiyi aday göstermesini ifade eden durumdur.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmek için siyasi partilerin son milletvekili genel seçimlerinde tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde 5'ini almış olması yeterlidir; TBMM'de grup kurma zorunlulukları yoktur. Ayrıca aday gösterilen kişinin 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerekmektedir. Yüzde 6 oy almış bir partinin 42 yaşındaki yükseköğrenim mezunu birini aday göstermesi tüm anayasal şartları eksiksiz karşılar.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı seçilebilme yeterliliklerini (niteliklerini) analiz et.

Adayın 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olması gerektiği tespit edilir.

Seçeneklerdeki aday profillerinin anayasaya uygunluğunu denetlemek için.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme usullerini belirle.

Siyasi parti grupları (en az 20 milletvekili), tek başına veya birlikte son seçimde geçerli oyların en az yüzde 5'ini alan partiler ve en az 100 bin seçmen aday gösterebilir.

Seçeneklerdeki aday gösteren mercilerin yetkili olup olmadığını anlamak için.

Seçim süreci kurallarını kontrol et.

İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tura sadece ilk turda en çok oyu alan iki adayın katılabileceği, yeni aday eklenemeyeceği kuralı hatırlanır.

İkinci oylamaya ilişkin senaryoların geçerliliğini teyit etmek için.

Kuralları seçeneklere uygula ve hukuken geçerli tek durumu bul.

Yüzde 5 barajını geçen (%6 alan) partinin 40 yaşını doldurmuş yükseköğrenim mezunu birini aday göstermesi tüm kurallara uygundur.

Soruda istenen hukuken mümkün olan tek durumu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri ve Nitelikleri

Soru 16Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanının nitelikleri, seçimi ve aday gösterilme usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim görmek ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak zorunludur.

Siyasi parti grupları ile en az yüz bin seçmen, gerekli şartları taşıyan kişileri doğrudan Cumhurbaşkanlığına aday olarak teklif edebilir.

Son milletvekili genel seçimlerinde tek başına veya diğer partilerle birlikte geçerli oyların en az yüzde beşini alan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olması durumunda milletvekilliği sıfatı sona erer.

Seçilen Cumhurbaşkanının makamın tarafsızlık ilkesi gereğince, göreve başladığı andan itibaren varsa siyasi partisiyle olan ilişiği kesilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçilen Cumhurbaşkanının makamın tarafsızlık ilkesi gereğince, göreve başladığı andan itibaren varsa siyasi partisiyle olan ilişiği kesilir.

Cevap

Seçilen Cumhurbaşkanının siyasi partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair ifadenin yer aldığı seçenek yanlıştır.

2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiş ve 1982 Anayasası'nın 101. maddesinde yer alan 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' hükmü metinden tamamen çıkarılmıştır. Güncel anayasal düzende Cumhurbaşkanının bir siyasi partiye üye olması veya partisinin genel başkanlığını yürütmesi önünde herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla, tarafsızlık gerekçesiyle ilişiğin kesileceğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın 101. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanının nitelikleri ve adaylık şartları incelenir.

40 yaşını doldurma, yükseköğrenim mezunu olma ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olma şartlarının anayasal bir zorunluluk olduğu doğrulanır.

Seçeneklerdeki adaylık ve nitelik şartlarının geçerliliğini teyit etmek için.

Aday gösterebilecek makam ve gruplar anayasal hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Siyasi parti gruplarının, tek başına veya birlikte %5 oy alan partilerin ve en az 100 bin seçmenin aday gösterebileceği kuralı doğrulanır.

Aday gösterme usullerine dair ifadelerin doğruluğunu kontrol etmek için.

Cumhurbaşkanı seçilmenin hukuki sonuçları, özellikle 2017 anayasa değişikliği ekseninde analiz edilir.

Seçilen kişinin milletvekilliğinin sona ereceği, ancak 'partisiyle ilişiğinin kesileceği' kuralının 2017'de kaldırıldığı tespit edilir.

Eski parlamenter sistem alışkanlıkları ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kurallarını birbirinden ayırmak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanının Siyasi Parti Üyeliği

Soru 17Soru →

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

En az yüz bin seçmenin yazılı teklifi ile aday gösterilebilmek için aynı zamanda bir siyasi parti grubunun da onayı şarttır.

Siyasi parti gruplarının Cumhurbaşkanı adayı gösterebilmesi için aday olacak kişinin ilgili partinin üyesi olması zorunludur.

En az elli bin seçmenin yazılı teklifi ile Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmesi mümkündür.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir ve TBMM üyeliği sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Doğru ifade, siyasi partilerin son genel seçimlerde aldıkları oyların toplamının %5'e ulaşması durumunda aday gösterebileceklerini belirten ifadedir. Bu, 2017 anayasa değişiklikleri ile getirilen bir haktır ve partilerin tek başlarına veya ittifak halinde bu oranı yakalamaları yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın 101. maddesindeki adaylık usullerini incelemek.

Adaylık için üç ana yol belirlenmiştir: Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen.

Anayasal dayanağı tespit etmek.

Siyasi partilerin oy oranına dayalı adaylık şartını doğrulamak.

Tek başına veya birlikte (ittifak halinde) %5 barajının yeterli olduğu görülür.

Seçeneklerdeki sayısal verileri kontrol etmek.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin (2017) partili cumhurbaşkanlığına ilişkin kuralını değerlendirmek.

Seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmeyeceği, ancak TBMM üyeliğinin düşeceği anlaşılır.

Sistem değişikliğinin getirdiği farkları ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 18Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca; Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek bir adayın kalması durumunda uygulanacak hukuki prosedür ve seçilme yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Seçim süreci tamamen iptal edilir ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından 45 gün içinde yeni bir seçim takvimi ilan edilir.

Rakipsiz kalan aday, herhangi bir oylama yapılmaksızın Yüksek Seçim Kurulu tarafından doğrudan Cumhurbaşkanı ilan edilir.

Adayın seçilebilmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun onayını alması gerekir.

Referandum aşamasında adayın seçilebilmesi için toplam kayıtlı seçmen sayısının en az yarısından bir fazlasının 'evet' oyunu alması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda seçim referanduma dönüşür ve geçerli oyların salt çoğunluğu (yüzde 50 artı 1) aranır.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır. Bu durumda adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

Seçim turu analizi

İkinci turda aday sayısının bire düşmesi durumu tespit edilir.

Anayasa'nın 101. maddesindeki özel durumun (ikame yapılamaması veya tek aday kalması) şartlarını belirlemek.

Usul tespiti

Oylamanın 'referandum' (halk oylaması) şeklinde yapılacağına karar verilir.

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen doğrudan demokrasi mekanizmasını uygulamak.

Karar yeter sayısı hesaplaması

Geçerli oyların salt çoğunluğu (

50\% + 1

) kriteri uygulanır.

Adayın seçilmesi için gereken asgari meşruiyet oranını belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçimi Referandum Usulü

Daha Fazla Pratik

İkinci tur oylamasında adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda ne olacağını (seçimin yenilenmesi süreci) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 19Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ile birlikte siyasi partisi ile ilişiği de sona erer.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim yapmış olmak şarttır.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ile birlikte siyasi partisi ile ilişiği de sona erer.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliğinin sona ermesi ancak siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmemesi (partili Cumhurbaşkanlığı)

1982 Anayasası'nın 101. maddesinin eski halinde Cumhurbaşkanı seçilenin 'varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi yer almaktaydı. Ancak 2017 Anayasa değişikliği ile bu ibare metinden çıkarılmıştır. Mevcut düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliği sona ererken, siyasi partisi ile bağı devam edebilmektedir. Bu nedenle 'siyasi partisi ile ilişiği sona erer' ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık usullerini incele.

40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği; parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen tarafından adaylık.

Anayasa'nın 101. maddesindeki temel şartların doğruluğunu teyit etmek için.

Cumhurbaşkanı seçilmenin hukuki sonuçlarını değerlendir.

TBMM üyeliği düşer, ancak parti üyeliği devam edebilir.

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen en kritik farkı (parti ilişiği) belirlemek için.

Seçim turları ve ikame prosedürünü kontrol et.

İkinci turda aday eksilirse sıradaki aday ikame edilir.

Seçim sürecinin devamlılığına ilişkin kuralın doğruluğunu onaylamak için.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği ve Partili Cumhurbaşkanlığı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda yapılacak seçimlerin zamanlaması ve TBMM seçimleriyle olan ilişkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 20Soru →

1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

5\%

'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olma şartı aranmaktadır.

En az

50.000

seçmen tarafından yazılı teklifte bulunulması halinde Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme imkanı bulunur.

Cumhurbaşkanı adayının en az lisans düzeyinde yükseköğrenim yapmış olması yeterli olup yaş sınırı bulunmamaktadır.

Cumhurbaşkanlığına sadece siyasi parti grupları aday gösterme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $5\%$ 'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, son yapılan genel seçimlerde tek başına veya birlikte en az yüzde beş oranında geçerli oy alan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığı için ortak veya ayrı aday gösterebilirler. Bu hüküm 2017 anayasa değişikliği ile sisteme dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1982 Anayasası'nın 101. maddesindeki aday gösterme usullerini inceleyin.

Aday gösterme yetkisi; siyasi parti grupları, en az

100.000

seçmen ve son seçimde

5\%

oy alan partilere verilmiştir.

Anayasa'nın güncel metnine göre adaylık yollarının tespiti gerekir.

Seçilme yeterliliği şartlarını (yaş, eğitim, vatandaşlık) kontrol edin.

Adayın

40

yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerekir.

Maddi hataları elemek için temel niteliklerin doğrulanması şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna ilişkin 'tek aday kalması' senaryosunu ve referandum sürecini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Cumhurbaşkanı Seçimi, Nitelikleri ve Görev Süresi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar