Soru

Zorluk: ZorKuruluş ve Hukuki Statü

19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi ve 53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, il özel idaresinin kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İl özel idaresi; il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.
  2. B
    İl özel idaresinin kuruluşu, merkezi idarenin taşra teşkilatlanmasındaki il biriminin kuruluşu ile eş zamanlı olarak kanunla gerçekleşir ve tüzel kişiliği ilin kaldırılmasıyla sona erer.
  3. C
    63606360 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılarak bu idarelerin görev, yetki ve personeli ilgili diğer kurumlara devredilmiştir.
  4. İl özel idaresinin başı ve yürütme organı olan vali, aynı zamanda karar organı olan İl Genel Meclisi'ne de başkanlık ederek yerel hizmetlerin yürütülmesinde merkezi idare ile koordinasyonu sağlar.Cevap
  5. E
    İl özel idaresi üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisi, hiyerarşik bir amirlik ilişkisi değil; Anayasa'da sınırları çizilmiş bir idari vesayet denetimidir.

Cevap

İl özel idaresinin başı ve yürütme organı validir; ancak valinin İl Genel Meclisi'ne başkanlık etme yetkisi 53025302 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.
İl özel idaresinin hukuki statüsünü düzenleyen 53025302 sayılı Kanun'un 1111. maddesi uyarınca İl Genel Meclisi, seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanır ve kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer. Bu düzenleme ile yürütme organı olan vali, karar organı olan meclisin içinden çıkarılmış ve demokratik temsiliyet güçlendirilmiştir. Dolayısıyla valinin meclise başkanlık ettiği ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 127127. maddesindeki mahalli idare tanımlarının incelenmesi.
İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğine sahip bir yerel yönetim birimi olduğu teyit edilir.
Anayasal zemini anlamak için temel maddedir.
2
53025302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'ndaki teşkilat yapısının analiz edilmesi.
İl özel idaresinin organlarının Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeni olduğu belirlenir.
Kurumun iç işleyişindeki görev dağılımını görmek gerekir.
3
Valinin İl Genel Meclisi üzerindeki yetkilerinin kontrol edilmesi.
Valinin sadece yürütme organı ve idarenin başı olduğu, meclis başkanlığının ise üyeler arasından seçilen bir kişiye ait olduğu saptanır.
20052005 reformu ile gelen en kritik yapısal değişikliği doğrulamak içindir.
4
Büyükşehirlerdeki güncel durumun (63606360 sayılı Kanun) gözden geçirilmesi.
Büyükşehir olan illerde bu tüzel kişiliğin artık bulunmadığı bilgisi doğrulanır.
Statüye dair güncel istisnaları elemek gerekir.

Anahtar Kavram

İl özel idaresi organlarının ayrılığı ve meclis başkanlığı
Bu soruyu puanla