1982 Anayasası’nda düzenlenen laik devlet ilkesi, din ve vicdan hürriyetinin kapsamı ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın anayasal statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan tam ve doğru bir açıklamadır?
- 1982 Anayasası'na göre; din ve vicdan hürriyetinin 'inanç' boyutu mutlak ve dokunulmaz bir nitelik taşırken, 'ibadet ve tören' boyutu Anayasa’nın 14. maddesindeki temel hakların kötüye kullanılması yasağına aykırı olmamak kaydıyla sınırlanabilir; ayrıca genel idare içinde yer alan Diyanet İşleri Başkanlığı görevlerini laiklik ilkesi doğrultusunda yerine getirir.Cevap
- BLaiklik ilkesi, ilk kez 1924 Anayasası'nın kabul edildiği orijinal metinde yer almış olup, 1982 Anayasası'nda da bu tarihsel süreklilik korunarak değiştirilemez ve değiştirilmesi dahi teklif edilemez bir hüküm olarak Başlangıç metninde düzenlenmiştir.
- CDiyanet İşleri Başkanlığı, laiklik ilkesinin bir gereği olarak din hizmetlerinin devletten tam olarak ayrılmasını sağlamak amacıyla, merkezi idarenin hiyerarşisi dışında kalan, özerk ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir üst kurul olarak yapılandırılmıştır.
- DAnayasa'nın 24. maddesi uyarınca, her türlü din ve vicdan hürriyeti sınırlanabilir nitelikte olup; din kültürü ve ahlak öğretimi, eğitim kurumlarında sadece öğrencilerin veya kanuni temsilcilerinin isteğine bağlı olarak seçmeli ders statüsünde verilir.
- E1937 anayasa değişikliği ile hukuk sistemimize giren laiklik ilkesi uyarınca; devlet, ibadet hürriyetini her ne sebeple olursa olsun sınırlayamaz ve inanç hürriyeti ile ibadet hürriyeti arasında anayasal bir koruma farkı gözetilemez.
Cevap
Dini inanç hürriyetinin mutlak olduğunu, ibadet hürriyetinin ise Anayasa'nın 14. maddesi çerçevesinde sınırlanabileceğini belirten ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın genel idare içindeki konumunu doğru açıklayan ifade doğrudur.
Doğru açıklama, Anayasa m. 24 uyarınca dini inanç ve kanaat hürriyetinin mutlak olduğunu (sınırlanamayacağını), ancak ibadet, ayin ve törenlerin m. 14'teki temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılması yasağı çerçevesinde sınırlanabileceğini doğru saptamaktadır. Aynı zamanda m. 136 uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığı'nın genel idare içindeki anayasal statüsünü ve laiklik ilkesine bağlılığını tam olarak ifade etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1982 Anayasası'nda Laiklik ve Din Hürriyeti
Daha Fazla Pratik
Laiklik ilkesinin anayasal tarihimizdeki seyri için 1928 (Devletin dini İslamdır ibaresinin kaldırılması) ve 1937 (Laikliğin eklenmesi) tarihlerini ve 1982 Anayasası m. 24'teki sınırlama farklarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s