Soru

Zorluk: ZorBaşkanlık Sistemi

Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organları arasındaki 'sert ayrılık' ilkesi; organların birbirinin hukuki varlığına son verememesinin yanı sıra, fonksiyonel ve personel yönünden de tam bir bağımsızlığı öngörür.

Bu doğrultuda, başkanlık sisteminde yürütme organına yardımcı olan 'sekreterlerin' (bakanların) hukuki ve siyasi statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yürütme erkinin tekçi (monist) karakteri gereği, başkanın hiyerarşik otoritesi altında çalışırlar ve asıl siyasi karar alma yetkisi başkana aittir.
  2. B
    Parlamenter sistemdeki kolektif sorumluluk ilkesinin aksine, kendi aralarında dayanışma içinde olan bir kurul oluşturmazlar ve her biri bağımsız olarak sadece başkana karşı sorumludur.
  3. C
    Sert kuvvetler ayrılığının bir gereği olarak, yasama organının toplantılarına katılarak görüş bildirme veya doğrudan kanun teklifi sunma yetkileri bulunmaz.
  4. Yasama organı üyeleri arasından atanmaları durumunda, yasama ve yürütme arasındaki eşgüdümü güçlendirmek amacıyla meclis üyelikleri ve oy hakları devam eder.Cevap
  5. E
    Siyasi bakımdan meclise karşı sorumlu olmamalarına karşın, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yasama organı tarafından cezai sorumluluk (impeachment) kapsamında denetlenebilirler.

Cevap

Yasama organı üyeleri arasından atanmaları durumunda meclis üyeliklerinin devam ettiğini savunan ifade yanlıştır; başkanlık sisteminde üyeliklerin bağdaşmazlığı kuralı esastır.
Doğru yanıt olan seçenek, yasama üyeliği ile yürütme görevinin aynı kişide birleşebileceğini iddia ettiği için yanlıştır. Başkanlık sisteminin en temel özelliklerinden biri olan 'sert kuvvetler ayrılığı', personel ayrılığını (bağdaşmazlık kuralı) da içerir. Bu kurala göre, yasama organından bir kişi yürütmede görev alırsa meclis üyeliğinden istifa etmek zorundadır veya üyeliği kendiliğinden düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet sistemindeki 'sert ayrılık' kavramını analiz etme
Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme hem organ hem de personel olarak birbirinden kesin çizgilerle ayrılır.
Sert kuvvetler ayrılığı, aynı kişinin iki erkte birden görev almasını engeller.
2
Yürütme organının yapısını (monist yapı) değerlendirme
Yürütme sadece Başkandan ibarettir; sekreterler (bakanlar) başkanın atadığı ve görevden aldığı yardımcılarıdır.
Parlamenter sistemin dualist (iki başlı) yapısının aksine başkanlık sistemi tekçidir.
3
Üyeliklerin bağdaşmazlığı (incompatibility) kuralını uygulama
Bir parlamento üyesi bakan olarak atandığında, yasama üyeliği derhal sona erer.
Kuvvetlerin birbirine karışmasını önlemek ve bağımsızlığı korumak.

Anahtar Kavram

Sert Kuvvetler Ayrılığı ve Üyeliklerin Bağdaşmazlığı Kuralı

İpuçları

1
Başkanlık sistemindeki 'sert' ayrılık, kişilerin aynı anda iki tarafta da bulunmasına izin verir mi?
2
Bakanların (sekreterlerin) meclis kürsüsünden kanun tasarısı sunduğunu veya güvenoyu aldığını hiç gördünüz mü?

Daha Fazla Pratik

Başkanlık sistemindeki 'Fesih Yetkisinin Yokluğu' ilkesi ile yasama-yürütme ilişkisini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla