Soru

Zorluk: OrtaAnarşizm

Anarşizm, yaygın bir yanılgı olarak her türlü kuralın ve otoritenin mutlak reddi olarak algılansa da, anarşist düşünürler rasyonel veya uzmanlığa dayalı otorite ile zorlayıcı siyasal otorite (devlet) arasında net bir ayrım yaparlar. Nitekim Mikhail Bakunin, 'Çizme yapımı konusunda çizmecinin otoritesine boyun eğerim.' diyerek, özgürlükle çelişmeyen bir otorite türünün varlığını kabul etmiştir.

Buna göre, Bakunin'in örneğinde olduğu gibi anarşist geleneğin reddetmediği bu otorite türünü, karşı çıktıkları siyasal otoriteden (devletten) ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yalnızca belirli bir uzmanlık alanıyla sınırlı, gönüllü rızaya dayalı olması ve kalıcı bir tahakküm mekanizmasına dönüşmemesiCevap
  2. B
    Bireylerin ortak çıkar ve güvenlik uğruna haklarını bir toplum sözleşmesiyle merkezi bir yapıya devretmiş olması
  3. C
    Kapitalizmden sınıfsız topluma geçiş aşamasında sınıf çatışmalarını yönetmek için geçici bir araç olarak kullanılması
  4. D
    Farklı sivil toplum kesimleri arasındaki uyuşmazlıkları çoğunluk kuralına dayanarak ve yasal bir çerçevede çözüme kavuşturması
  5. E
    Meşruiyetini bireylerin vicdani kabulünden ziyade, devletin anayasal sınırları içindeki pozitif yasalılık ilkesinden alması

Cevap

Anarşistlerin kabul ettiği otorite türü; belirli bir konuyla sınırlı, kişilerin özgür rızasına ve uzmanlığa dayanan, kurumsal bir tahakküme ve hiyerarşiye dönüşmeyen otoritedir.
Doğru seçenek, anarşizmin savunduğu otorite anlayışını tam olarak yansıtmaktadır. Bakunin gibi düşünürlere göre çizmeci örneğindeki otorite rasyoneldir; çünkü kişi çizmeciye kendi özgür iradesiyle gider, çizmecinin uzmanlık bilgisine saygı duyar, iş bittiğinde bu otorite ilişkisi sona erer ve asla kalıcı, politik bir tahakküm mekanizmasına dönüşmez. Bu yönüyle devlet otoritesinden tamamen ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kavramsal zıtlığın tespit edilmesi
Siyasal/zorlayıcı otorite (devlet) ile rasyonel/uzmanlık otoritesi arasındaki farkın aranması gerektiği belirlenir.
Bakunin'in 'çizmeci' örneği, bilginin ve liyakatin getirdiği rasyonel otoritenin zorlama içermediğini kanıtlar.
2
Diğer siyasi ideolojilere ait kavramların elenmesi
Toplum sözleşmesi, proletarya diktatörlüğü, çoğunluk kuralı ve yasal meşruiyet gibi kavramları içeren seçenekler elenir.
Anarşizm, liberalizmin sözleşme teorisini ve yasallık ilkesini de, Marksizmin geçiş dönemi devletini (proletarya diktatörlüğü) de şiddetle reddeder.
3
Doğru tanımlamanın belirlenmesi
Rasyonel otoritenin hiyerarşi üretmediğini, geçici ve gönüllü olduğunu vurgulayan ifadenin doğru olduğu onaylanır.
Anarşizmin temel felsefesi bireysel özgürlüğün, kalıcı tahakküm ve kurumsallaşmış eşitsizlik karşısında korunmasıdır.

Anahtar Kavram

Anarşizmde Devlet ve Rasyonel Otorite Ayrımı (Bakunin)
Bu soruyu puanla

Konular