Max Weber, toplumsal eylemi bireylerin yüklediği öznel anlamlar üzerinden dört temel kategoride sınıflandırır. Modern toplumlarda rasyonelleşme süreciyle birlikte, eylemlerin ahlaki veya geleneksel içeriğinden ziyade, somut sonuçlarına ve bu sonuçlara ulaşmak için kullanılan araçların teknik verimliliğine odaklanıldığı görülür.
Bir kamu kurumunda yöneticinin, kurumsal hedeflere en düşük maliyet ve en yüksek hızla ulaşabilmek için tüm iş süreçlerini rasyonel hesaplamalarla yeniden düzenlemesi ve personeli bu teknik gerekliliklere göre yönlendirmesi, Weber'in tipolojisinde aşağıdaki eylem türlerinden hangisine örnek teşkil eder?
- Amaçla bağlantılı rasyonel eylemCevap
- BDeğerle bağlantılı rasyonel eylem
- CGeleneksel eylem
- DDuygusal eylem
- EMekanik dayanışma eylemi
Cevap
Amaçla bağlantılı rasyonel eylem (Zweckrational)
Amaçla bağlantılı rasyonel eylem (Zweckrational), bireyin dış dünyadaki nesnelerin ve diğer insanların davranışlarına ilişkin beklentilerini, kendi rasyonel amaçlarına ulaşmak için birer 'şart' veya 'araç' olarak kullanmasıdır. Kamu yöneticisinin maliyet, hız ve hesaplama odaklı planlaması, duygulardan veya geleneklerden bağımsız olarak amaca giden en etkin yolu belirlemeye dayandığı için bu kategoriye girer.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal eylem tipleri (Social Action Types)
İpuçları
1
Soruda eylemin 'hesaplanabilirliği' ve 'teknik verimliliği' ön plandadır.
2
Bireyin bir hedefe ulaşmak için 'en uygun aracı' seçmesi hangi rasyonellik türüdür?
Daha Fazla Pratik
Weber'in otorite tipleri ile eylem tipleri arasındaki paralelliği (örneğin yasal-rasyonel otorite ile amaçsal rasyonel eylem ilişkisi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s