İdare hukukunda kamu malları; tahsis edildikleri amaç ve toplumun bu mallardan yararlanma biçimine göre 'hizmet malları', 'orta malları' ve 'sahipsiz mallar' şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Bir Adalet Sarayı (Adliye) binası ve bu binanın içerisinde kamu hizmetinin yürütülmesi için kullanılan demirbaş eşyalar 'hizmet malı' statüsündedir. Bu taşınmaz ve üzerindeki eşyaların tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- ABu mallar, bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edildikleri sürece kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap edilemezler.
- BBu malların mülkiyeti kural olarak kamu tüzel kişilerine aittir ve üzerlerinde özel hukuk hükümlerine dayalı rehin veya ipotek tesis edilemez.
- Bu mallar, toplumun her ferdinin doğrudan ve serbestçe kullanımına açık olan, kamunun ortak yararlanmasına sunulmuş mallardır.Cevap
- DBu mallar, idarenin borçlarından dolayı hiçbir şekilde haczedilemez ve cebri icra yoluyla satılamazlar.
- EBir malın bu statüyü kazanması, yetkili organ tarafından o malın belirli bir kamu hizmetine özgülenmesini ifade eden bir 'tahsis' işlemi ile gerçekleşir.
Cevap
Toplumun her ferdinin doğrudan ve serbestçe kullanımına açık olma özelliği orta mallarına aittir, hizmet mallarına değil.
İdare hukukunda 'hizmet malları' (örneğin adliye, okul, hastane), bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi için idare tarafından kullanılan mallardır. Bu mallardan halk doğrudan değil, sunulan hizmet vasıtasıyla dolaylı olarak yararlanır. Toplumun her ferdinin doğrudan, serbestçe ve ortaklaşa yararlanmasına sunulmuş olan mallar (parklar, yollar, meydanlar) ise 'orta malları' olarak adlandırılır. Bu nedenle, toplumun doğrudan kullanımına açık olma ifadesi hizmet malları için yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hizmet Malları ile Orta Malları Arasındaki Yararlanma Biçimi Farkı