Examkin

Soru

Zorluk: ZorKentlileşme Kavramı ve Süreci

Kentleşme (urbanization) mekânsal ve demografik bir yoğunlaşmayı, nüfusun kırsal alanlardan kentsel alanlara kaymasını ifade ederken; kentlileşme (urbanism) bu mekânsal yoğunlaşmanın yarattığı yeni sosyal ve kültürel ekosisteme bireyin niteliksel, zihinsel ve davranışsal uyum sürecidir. Türkiye gibi hızlı kentleşen toplumlarda bu iki sürecin hızı arasındaki uyumsuzluk, kentsel mekânda yaşamasına rağmen kırsal değer yargılarını sürdüren kitlelerin varlığına yol açmaktadır.

Buna göre, sosyolojik açıdan kentlileşme sürecinin başarıyla gerçekleştiğini ve bireyin kentsel yaşam biçimini tam anlamıyla içselleştirdiğini gösteren en belirleyici kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bireyler arası ilişkilerde akrabalık ve hemşerilik gibi birincil bağların zayıflayarak, yerini rasyonel, mesafeli ve ikincil ilişkilere bırakmasıCevap
  2. B
    Bireyin kentin sunduğu modern kamusal hizmetlere (ulaşım, enerji, dijital altyapı) düzenli erişim sağlaması ve kentsel tüketim kalıplarına uyum sağlaması
  3. C
    Kente göç eden nüfusun, kentin çeperindeki geçici yerleşim alanlarından (gecekondu kuşaklarından) kent merkezindeki planlı konut alanlarına taşınması
  4. D
    Bireyin tarımsal faaliyetleri tamamen terk ederek sanayi veya hizmet sektöründe uzmanlaşmış, ücretli bir iş gücü haline gelmesi
  5. E
    Kent nüfusunun artış hızının, ülke genel nüfus artış hızının üzerine çıkmasıyla kentsel yığılmanın demografik olarak derinleşmesi

Cevap

Bireyler arası ilişkilerde akrabalık ve hemşerilik gibi birincil bağların zayıflayarak, yerini rasyonel, mesafeli ve ikincil ilişkilere bırakması
Sosyolojik açıdan kentlileşme, bireyin kırsal alana özgü olan duygusal, yüz yüze ve akrabalık odaklı 'birincil' ilişkilerden uzaklaşarak; kentin heterojen yapısına uygun rasyonel, anonim, mesafeli ve 'ikincil' ilişkiler kurmaya başlamasıdır. Bu dönüşüm, kentsel yaşam tarzının (urbanism) en temel yapı taşıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kentleşme ve kentlileşme kavramları arasındaki temel ayrımı yapın.
Kentleşme nicel (nüfus, mekân), kentlileşme nitel (sosyal, davranışsal) bir süreçtir.
Soru, kentlileşmenin 'en belirleyici' sosyolojik kanıtını istemektedir.
2
Kentlileşmenin sosyolojik literatürdeki (örneğin Louis Wirth'ün 'Urbanism as a Way of Life' makalesi) karşılığını analiz edin.
Kentsel yaşamın özünün heterojenlik, anonimlik ve rasyonelleşme olduğu görülür.
Kentli insan, geleneksel bağlardan ziyade rasyonel çıkarlar ve ikincil ilişkiler ağında hareket eder.
3
Seçenekleri bu sosyolojik ölçüt (birincil bağlardan ikincil bağlara geçiş) çerçevesinde değerlendirin.
İlişkilerin rasyonelleşmesini ve anonimleşmesini içeren seçeneğin en güçlü kanıt olduğu saptanır.
Diğer seçenekler fiziksel, ekonomik veya demografik (kentleşme) unsurlara odaklanmaktadır.

Anahtar Kavram

Kentlileşme: Toplumsal Uyum ve İkincil İlişkiler

Daha Fazla Pratik

Kentlileşme ve kentleşme arasındaki 'kültürel gecikme' (cultural lag) kavramını ve gecekondulaşmanın bu süreçteki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentlileşme Kavramı ve Süreci

Bu konudan daha fazla soru