Soru

Zorluk: Zorİdari İşlem Kavramı ve Özellikleri

İdare hukukunda idari işlemler, özel hukuk işlemlerinden farklı olarak birtakım kamu gücü ayrıcalıklarıyla donatılmıştır. Bu çerçevede; idari işlemlerin "tek yanlılığı", "icrailiği" ve "hukuka uygunluk karinesinden yararlanması" özellikleri arasındaki ilişki ve bu özelliklerin hukuki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İdari işlemin tek yanlılığı işlemin tesis aşamasındaki irade yapısıyla ilgiliyken; icrailik özelliği, işlemin ilgilinin rızasına veya bir yargı kararına ihtiyaç duymaksızın hukuk aleminde doğrudan sonuç doğurabilme yeteneğini ifade eder.Cevap
  2. B
    İdari işlemin icrai nitelikte olması, işlemin mutlaka bir hazırlık işlemi aşamasından geçmesini zorunlu kılar; aksi halde işlem tek yanlılık özelliğini kaybederek bir özel hukuk sözleşmesine dönüşür.
  3. C
    Hukuka uygunluk karinesi, idari işlemin yargı yerince iptal edilmesine kadar hukuka uygun sayılması anlamına geldiğinden; işlemin icra edilebilirliği, aleyhine bir iptal davası açılmaması şartına bağlıdır.
  4. D
    İdarenin taraf olduğu özel hukuk sözleşmeleri de tek yanlılık ve icrailik özelliklerine sahip olduğundan, bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda hukuka uygunluk karinesi gereği ispat yükü davacıdadır.
  5. E
    İdari işlemin tek yanlılığı, idarenin her türlü irade açıklamasının otomatik olarak icrai bir sonuç doğuracağı ve ilgililerin bu işleme karşı dava açma ehliyetini ortadan kaldıracağı anlamına gelir.

Cevap

İdari işlemin tek yanlılığı işlemin oluşumuyla (idarenin iradesinin yeterliliği), icrailik ise işlemin uygulanabilirliğiyle (rızaya gerek duymaksızın sonuç doğurması) ilgilidir.
Doğru ifade, idari işlemin ontolojik (oluşum) özelliği olan tek yanlılık ile fonksiyonel (uygulama) özelliği olan icrailik arasındaki teknik farkı açıklar. Tek yanlılık, işlemin kurulması için sadece idarenin iradesinin yettiğini; icrailik ise kurulan bu işlemin bireyin rızası aranmaksızın hukuki statüler üzerinde değişiklik yapabildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin oluşum aşamasını analiz edin.
İdari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak tek taraflı irade açıklamasıyla oluşur (Tek Yanlılık).
Özel hukuktan farklı olarak karşı tarafın kabulüne ihtiyaç duyulmaz.
2
İşlemin hukuk alemindeki etkisini değerlendirin.
Tesis edilen işlem, başka bir makamın onayına veya yargı kararına gerek kalmadan kendiliğinden hukuki sonuç doğurur (İcrailik).
Bu durum idarenin faaliyetlerinin sürekliliğini sağlar.
3
Hukuka uygunluk karinesi ile icrailik arasındaki bağı kurun.
İşlem yargı tarafından iptal edilene kadar hukuka uygun kabul edilir ve uygulanmaya devam eder.
Dava açılması icrayı kendiliğinden durdurmaz, 'yürütmenin durdurulması' kararı şarttır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Özellikleri (Tek Yanlılık, İcrailik, Hukuka Uygunluk Karinesi)

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin icrailik özelliği ile bu işlemlerin 're'sen icra' (idarenin zor kullanma yetkisi) arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla