Soru

Zorluk: ZorYapı Ruhsatı (İnşaat İzni) Süreci ve İstisnaları

3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde "yapı ruhsatı" (inşaat izni) süreci ve bu ruhsatın hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde inşasına başlanmayan veya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun beş yıl içinde bitirilmeyen yapılar için alınan ruhsat hükümsüz sayılır.
  2. B
    Ruhsatı hükümsüz hale gelen bir yapıya yeniden ruhsat verilmesi aşamasında, inşaatın o tarihteki mevcut imar planı ve güncel mevzuat hükümlerine uygunluğu aranır.
  3. Yapı ruhsatı alınmış ancak henüz inşasına hiç başlanmamış bir projede, ruhsat süresi içinde yapılan imar planı değişikliği malik lehine 'mutlak kazanılmış hak' doğurur ve inşaatın her durumda eski plana göre tamamlanmasını sağlar.Cevap
  4. D
    Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan köylerin yerleşik alanlarında inşa edilecek konut ve tarımsal amaçlı yapılar, projeleri onaylatılmak kaydıyla yapı ruhsatı alma zorunluluğundan muaftır.
  5. E
    Binanın taşıyıcı unsurlarını etkilemeyen ve inşaat alanını artırmayan iç ve dış sıva, boya, badana ve oluk değişimi gibi basit tadilat işlemleri ruhsat alma zorunluluğu dışındadır.

Cevap

Yapı ruhsatı alınmış olsa dahi, inşasına hiç başlanmamış veya kaba inşaatı (taşıyıcı sistemi) tamamlanmamış projeler imar planı değişikliklerine karşı 'mutlak kazanılmış hak' teşkil etmezler.
İmar hukukunda kazanılmış hakkın (müktesep hak) oluşabilmesi için yapı ruhsatına uygun olarak inşaatın başlamış ve taşıyıcı sistemi de kapsayacak şekilde belirli bir seviyeye gelmiş olması şarttır. Ruhsatı alınmış ancak inşasına hiç başlanmamış bir projede, kamu yararı doğrultusunda yapılan imar planı değişiklikleri geçerli olur. Dolayısıyla, ruhsatın varlığı tek başına 'mutlak' bir kazanılmış hak doğurmaz ve yeni plan hükümleri inşaatı kısıtlayabilir.

Adım Adım Çözüm

1
İmar Kanunu'nun 29. maddesi incelenmelidir.
Ruhsatın 2 yıl içinde başlama ve 5 yıl içinde bitirme şartına bağlı olduğu belirlenir.
Ruhsatın geçerlilik süresini ve hükümsüzlük şartlarını anlamak için temel yasal dayanak budur.
2
İmar planı değişikliğinin ruhsatlı ancak başlanmamış projelere etkisi analiz edilmelidir.
İdare hukukundaki 'kazanılmış hak' ilkesinin inşaatın fiziksel gerçekleşme oranına bağlı olduğu görülür.
Plan değişiklikleri kamu yararı gereği yapılır ve fiziksel bir varlık oluşmadıkça eski plan hakları korunmaz.
3
İstisnai durumlar (köy yapıları ve basit tamirler) gözden geçirilmelidir.
Köy yerleşik alanları (Madde 27) ve basit tadilatların (Madde 21) ruhsat sürecinden farklı kurallara tabi olduğu doğrulanır.
Mevzuattaki özel muafiyetlerin kapsamını netleştirmek doğru seçeneği bulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

İmar Hukukunda Hükümsüzlük ve Kazanılmış Hak
Bu soruyu puanla