İmar Hukuku ve Planlama

178 soru

Özelleştirme programında bulunan bir kamu kuruluşuna ait taşınmaz için hazırlanan ve Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanarak Resmi Gazete'de yayımlanan imar planlarının, yerel yönetimler tarafından uygulanması ve hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediyeler, söz konusu planları kendi meclislerinde tekrar görüşerek uygun bulmadıkları maddeleri değiştirme yetkisine sahiptir.

İlgili belediyeler, bu planlara uygun imar uygulamalarını yapmakla yükümlüdür ve beş yıl süreyle Özelleştirme İdaresinin görüşü alınmadan bu planlarda değişiklik yapılamaz.

Bu planlar sadece nazım imar planı düzeyinde kabul edilir; uygulama imar planı aşamasında belediyelerin 3194 sayılı Kanun uyarınca onay yetkisi saklıdır.

Planlara karşı yapılacak itirazlar ilgili belediye başkanlığına sunulur ve belediye encümeni tarafından karara bağlanarak plan kesinleşir.

Özelleştirme planları, çevresel değerlerin korunması amacıyla her halükarda Kültür ve Turizm Bakanlığının denetimine ve onayına tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili belediyeler, bu planlara uygun imar uygulamalarını yapmakla yükümlüdür ve beş yıl süreyle Özelleştirme İdaresinin görüşü alınmadan bu planlarda değişiklik yapılamaz.

Cevap

İlgili belediyeler, onaylanan özelleştirme imar planlarına uygun imar uygulamalarını (parselasyon vb.) yapmakla yükümlüdür ve bu planlarda beş yıl süreyle Özelleştirme İdaresinin izni olmadan değişiklik yapılamaz.

4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, özelleştirme programındaki taşınmazlar için hazırlanan ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan imar planları yürürlüğe girdikten sonra yerel yönetimler için bağlayıcı hale gelir. Belediyeler bu planlara uygun parselasyon işlemlerini yapmakla yükümlüdür ve en önemlisi, planın kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl süreyle bu planlarda Özelleştirme İdaresinin görüşü alınmadan herhangi bir değişiklik yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağı belirleme

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 10. maddesi incelenmelidir.

Özelleştirme kapsamında hazırlanan planların hukuki statüsü bu özel kanunla düzenlenmiştir.

Onay ve uygulama hiyerarşisini analiz etme

Planların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasıyla birlikte yerel yönetimlerin (belediyelerin) plan yapma ve onaylama yetkisinin resen ikame edildiği görülür.

Merkezi idarenin özelleştirme sürecini hızlandırmak için kullandığı istisnai bir yetkidir.

Uygulama yükümlülüğünü ve kısıtlamayı tespit etme

Belediyelerin planı uygulama (parselasyon) zorunluluğu ve planın beş yıl boyunca değiştirilemeyeceği kuralına ulaşılır.

Plan kararlarının sürekliliğini ve özelleştirme sonrası mülkiyet haklarının korunmasını sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Özelleştirme İmar Planlarının Bağlayıcılığı ve Süre Kısıtı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesinde düzenlenen yapı ruhsatının süresi ve geçerliliğine dair hükümler dikkate alındığında; ruhsatın 'hükümsüz kalması' ve bu durumun hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi mevzuata tam olarak uygundur?

Yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren

2

yıl içinde inşaata başlanması ve başlama müddetiyle birlikte

5

yıl içinde yapının bitirilmesi zorunludur; süresi dolan ruhsatın hükümsüz kalması durumunda yapılacak yeni başvurular, başvuru tarihindeki güncel plan ve mevzuat hükümlerine tabidir.

İnşaatına iki yıl içinde başlanmış ancak beş yıl içinde bitirilememiş yapılarda, imar planı değişikliği yapılmış olsa dahi, yapı sahibi ruhsat yenileme başvurusunu süresi içinde yaparsa ruhsat tarihindeki imar hakları 'müktesep hak' kapsamında süresiz olarak korunur.

Köy yerleşik alanları ve civarında yapılacak tarımsal amaçlı yapılar ile konutlar için muhtarlıktan alınan inşaat izni, İmar Kanunu’ndaki beş yıllık tamamlama süresinden muaftır ve bu yapılar için yapı kullanma izni alınması zorunlu değildir.

Yapı ruhsatı alınmış bir inşaatta beş yıllık süre dolmuş olmasına rağmen yapının kaba inşaatı (taşıyıcı sistem) tamamlanmışsa, ruhsat hükümsüz kalmaz ve idare tarafından resen yapı kullanma izni düzenlenir.

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde yapılacak sanayi yatırımları için valilikten alınan yapı ruhsatları, yatırımın büyüklüğü nedeniyle

10

yıllık bir tamamlama süresine tabidir ve bu sürenin sonunda ruhsat yenilemesi gerekmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren $2$ yıl içinde inşaata başlanması ve başlama müddetiyle birlikte $5$ yıl içinde yapının bitirilmesi zorunludur; süresi dolan ruhsatın hükümsüz kalması durumunda yapılacak yeni başvurular, başvuru tarihindeki güncel plan ve mevzuat hükümlerine tabidir.

Cevap

Yapı ruhsatının 2 yıl içinde başlama ve 5 yıl içinde tamamlama şartına bağlı olduğu, aksi halde hükümsüz kalacağı ve yeni başvurularda güncel mevzuatın uygulanacağı ifadesi doğrudur.

3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesine göre, yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren 2 yıl içinde inşaata başlanması ve toplam 5 yıl içinde bitirilmesi zorunludur. Bu süreler aşılırsa ruhsat hükümsüz kalır. Hükümsüz kalan bir ruhsat için yeniden başvuru yapıldığında, inşaatın kalan kısmı için o tarihteki güncel imar planı ve yönetmelikler esas alınır.

Adım Adım Çözüm

3194 Sayılı İmar Kanunu Madde 29 analizi

Ruhsat tarihinden itibaren inşaata başlama süresi

2

yıl, tamamlama süresi ise toplam

5

yıl olarak belirlenmiştir.

Yasal sürelerin sınırlarını belirlemek.

Hükümsüzlük durumunun belirlenmesi

Bu süreler içinde başlanmayan veya bitirilmeyen yapılar için verilen ruhsat 'hükümsüz' hale gelir.

Süre aşımının hukuki sonucunu tespit etmek.

Yeniden ruhsat alma sürecinin incelenmesi

Hükümsüz kalan ruhsat sonrası yapılacak yeni başvurularda, o günkü imar planı ve mevzuat hükümleri uygulanır.

Eski plan haklarının korunup korunmadığını (müktesep hak) kanuni bazda netleştirmek.

Anahtar Kavram

İmar Hukukunda Ruhsat Geçerliliği ve Hükümsüzlük

Daha Fazla Pratik

3194 Sayılı Kanun'un 27. maddesindeki köy yapıları istisnaları ile 26. maddedeki kamu yapıları ruhsat sürecini karşılaştırınız.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 3Soru →

Bir belediye sınırları içerisinde uygulama imar planı kesinleşerek yürürlüğe girmiştir. $3194$ sayılı İmar Kanunu'nun $10$ . maddesi uyarınca, söz konusu planın hayata geçirilmesi amacıyla hazırlanması gereken "beş yıllık imar programları" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediyeler, planın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde programı hazırlar ve kamulaştırma ödeneklerini yıllık bütçelere dahil ederler.

İmar programları, nazım imar planı ile eş zamanlı olarak hazırlanan ve on yıllık bir dönemi kapsayan stratejik uygulama belgeleridir.

Hazırlanan imar programlarının yürürlüğe girmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanması şarttır.

Beş yıllık imar programında yer alan kamu alanlarının kamulaştırma bedelleri, program süresinin sonunda tek seferde ödenir.

İmar programı hazırlama yükümlülüğü sadece büyükşehir belediyelerine ait olup, diğer belediyeler için bu süreç ihtiyari bırakılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyeler, planın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde programı hazırlar ve kamulaştırma ödeneklerini yıllık bütçelere dahil ederler.

Cevap

Belediyeler veya valilikler, uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde beş yıllık imar programını hazırlamak ve kamulaştırma ödeneklerini yıllık bütçelere dahil etmekle yükümlüdür.

İmar Kanunu'nun

10

. maddesine göre; belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Bu programlar dahilinde kamu hizmetine tahsis edilen alanların kamulaştırılması için gerekli ödeneklerin yıllık bütçelere konulması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Uygulama imar planının kesinleşme tarihini baz alarak yasal hazırlık süresini tespit etme.

Plan kesinleştikten sonraki 3 aylık süre belirlenir.

İmar Kanunu Madde 10'daki hak düşürücü süreyi belirlemek için gereklidir.

Programın kapsayacağı zaman dilimini belirleme.

Program 5 yıllık bir dönemi kapsar.

Mali planlamanın ve kamu yatırımlarının orta vadeli stratejiyle uyumu için kanuni süredir.

Mali yükümlülüklerin bütçe ile ilişkilendirilmesini analiz etme.

Kamulaştırma ödenekleri yıllık bütçelere paylaştırılır.

Kamu hizmet alanlarının (okul, yol, park vb.) mülkiyet sorununu çözmek için finansal kaynak gereklidir.

Anahtar Kavram

İmar Programları

Daha Fazla Pratik

İmar programı süresi içinde kamulaştırılmayan alanlarda mülkiyet hakkının kısıtlanması ve buna bağlı tazminat davaları konusunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 4Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, yapı ruhsatı süresi içerisinde usulüne uygun olarak tamamlanan bir yapı için mal sahibi tarafından yapı kullanma izni (iskan) başvurusu yapılmasına rağmen, ilgili idarenin bu müracaatı $30$ günlük yasal süre içinde sonuçlandırmaması durumunda oluşacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak yapının fen ve sağlık kurallarına uygunluğu konusundaki sorumluluk fenni mesullere ait kalır.

İdarenin sessiz kalması başvurunun zımnen reddedildiği anlamına gelir ve yapının yasal statü kazanması için yapı ruhsatının yenilenmesi zorunlu hale gelir.

Başvurunun süresinde sonuçlandırılmaması nedeniyle yapı ruhsatı kendiliğinden hükümsüz hale gelir ve yapı 'kaçak yapı' statüsünde değerlendirilerek yıkım kararı alınır.

Yapı kullanma izni verilmiş sayılır ve bu aşamadan itibaren yapının projeye aykırı tüm teknik kusurlarından doğacak hukuki sorumluluk tamamen idareye geçer.

Yasal sürenin dolmasıyla birlikte yapı ruhsatı beş yıl daha uzatılmış sayılır ve iskan süreci bu sürenin sonuna kadar ertelenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak yapının fen ve sağlık kurallarına uygunluğu konusundaki sorumluluk fenni mesullere ait kalır.

Cevap

İdarenin 30 gün içinde iskan başvurusunu sonuçlandırmaması durumunda yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak fen ve sağlık kurallarına uygunluk sorumluluğu fenni mesullere aittir.

İmar Kanunu'nun

30

. maddesi uyarınca, belediye veya valilikler iskan başvurularını

30

gün içinde karara bağlamak zorundadır. Bu süre zarfında karar verilmezse, yapı kullanma izni verilmiş sayılır. Ancak kanun, bu durumda yapının teknik (fen ve sağlık) standartlara uygunluğundan doğacak sorumluluğun idareye değil, denetimi yapan fenni mesullere ait olduğunu açıkça belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu'nun ilgili maddesinin tespiti

3194

sayılı Kanun'un

30

. maddesi incelenir.

Yapı kullanma izni süreçleri bu madde ile düzenlenmiştir.

İdarenin cevap verme süresinin analizi

İlgili idarenin (belediye/valilik) başvuruyu en geç

30

gün içinde sonuçlandırma zorunluluğu bulunur.

Kanun, idareye inceleme için belirli bir süre tanımıştır.

Süresi içinde cevap verilmemesinin sonucunu belirleme

Zımni kabul gerçekleşir ve yapı kullanma izni verilmiş sayılır.

İmar hukukunda vatandaşın mağduriyetini önlemek amacıyla öngörülmüş bir istisnadır.

Teknik sorumluluğun kime ait olduğunu saptama

Sorumluluk fenni mesullere aittir.

Kanun, idari sessizliğin teknik kusurları aklamayacağını, sorumluluğun teknik denetçilerde kalacağını hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

İskan Başvurusunda Zımni Kabul ve Sorumluluk

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 5Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10. maddesine göre, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren belediyeler veya valilikler tarafından hazırlanan beş yıllık imar programları ile ilgili olarak, programlarda yer alan hizmetlerin gerçekleştirilmesi için idarelere getirilen temel yasal yükümlülük aşağıdakilerden hangisidir?

İlgili yıl bütçelerine hizmetlerin yürütülmesi için gerekli ödeneğin konulması

Programın yürürlüğe girmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından mali onay alınması

Sadece Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) gelirlerinin bu hizmetler için harcanması

İlgili yatırımcı kamu kuruluşlarından projenin her aşaması için ayrı ayrı izin alınması

Program süresi boyunca belediye meclisinin bütçe üzerindeki yetkilerinin dondurulması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili yıl bütçelerine hizmetlerin yürütülmesi için gerekli ödeneğin konulması

Cevap

İmar programlarında yer alan hizmetlerin gerçekleştirilebilmesi için ilgili yıl bütçelerine ödenek konulması zorunludur.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10. maddesi, imar programlarının hazırlanma usulünü ve mali sonuçlarını düzenler. Kanun metninde açıkça belirtildiği üzere, belediyeler veya valilikler bu programlarda yer alan hizmetlerin program süresi içinde gerçekleştirilmesi için ilgili yıl bütçelerine ödenek koymak zorundadır. Bu zorunluluk, imar planlarının somut yatırımlara dönüşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10. maddesinin temel hükmünün incelenmesi.

Belediye ve valiliklerin planları uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlamakla yükümlü olduğu görülür.

Yasal dayanağın tespit edilmesi.

Programın hayata geçirilmesi için gereken mali disiplinin belirlenmesi.

Hazırlanan programa alınan hizmetlerin, idarelerin bütçeleriyle ilişkilendirilmesi gerektiği anlaşılır.

Planlı kalkınma ve bütçe disiplini ilişkisini kurmak.

Hizmetlerin aksamaması için bütçe yükümlülüğünün tanımlanması.

İlgili idarelerin her yıl bütçelerine bu hizmetler için ödenek koyma zorunluluğunun teyit edilmesi.

Programın kağıt üzerinde kalmamasını sağlayan temel mekanizmayı belirlemek.

Anahtar Kavram

İmar programlarının bütçe ile olan ayrılmaz bağı (Bütçe Tahsisi Zorunluluğu)

İpuçları

İmar programlarının amacı, onaylanan planların kağıt üzerinde kalmayıp hayata geçirilmesidir.

Bir kamu hizmetinin gerçekleştirilebilmesi için ilgili kamu kurumunun bütçesinde o işe dair bir karşılık bulunması gerekir.

3194 sayılı Kanun, programdaki işlerin aksamaması için 'ödenek konulması' şartını getirmiştir.

Daha Fazla Pratik

İmar programlarının hazırlanması için planın kesinleşmesinden itibaren öngörülen 3 aylık süreyi tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 6Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesi ve ilgili güncel mevzuat hükümleri uyarınca, belediye sınırları içerisinde belediye meclisince onaylanan bir uygulama imar planının ilan edilmesi, itirazların değerlendirilmesi ve kesinleşmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Belediye meclisince onaylanan planlar, belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir; bu süre zarfında yapılan itirazlar belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanır.

Planlar onay tarihinden itibaren on beş gün süreyle askıda kalır; itirazlar ise belediye encümeni tarafından otuz gün içerisinde karara bağlanır.

İmar planları belediye meclisi tarafından kabul edildikten sonra doğrudan kesinleşir; askı süreci sadece bilgilendirme amaçlıdır ve plana karşı yalnızca doğrudan idari yargıda dava açılabilir.

Askı süresi içinde yapılan itirazların belediye meclisi tarafından reddedilmesi durumunda, planın kesinleşerek yürürlüğe girmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın onayı zorunludur.

Belediye meclisi kendisine sunulan itirazları en geç altmış gün içerisinde karara bağlamak zorundadır; bu süre içerisinde karar verilmezse itiraz zımnen reddedilmiş sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisince onaylanan planlar, belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir; bu süre zarfında yapılan itirazlar belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanır.

Cevap

İmar planları belediye başkanlığınca ilan edilen yerlerde ve internette bir ay süreyle ilan edilir ve itirazlar belediye meclisince on beş gün içinde kesin karara bağlanır.

Doğru seçenek, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinde belirtilen güncel usulü eksiksiz ifade etmektedir. Planlar belediye meclisince onaylandıktan sonra bir ay süreyle ilan panolarında ve idarenin internet sayfasında eş zamanlı olarak halka duyurulur. Bu bir aylık askı süresi içinde vatandaşlar plana itiraz edebilirler. Belediye meclisi bu itirazları en geç on beş gün içinde inceleyerek son kararı verir ve plan bu şekilde kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Planın belediye meclisi tarafından kabul edilmesini takip eden süreci belirlemek.

Plan onaylandıktan sonra belediye başkanlığına sunulur ve ilan süreci başlar.

Onaylanan planın kesinleşmesi için kanuni ilan şartının yerine getirilmesi gerekir.

İlanın şeklini ve süresini kontrol etmek.

Bir ay süreyle hem fiziksel ilan yerlerinde hem de internet sayfasında eş zamanlı ilan edilir.

Şeffaflık ve hak arama hürriyeti gereği 3194 Sayılı Kanun 8. maddesi bu şekil şartını zorunlu kılmıştır.

İtirazların kim tarafından ve ne kadar sürede değerlendirileceğini analiz etmek.

İtirazlar belediye meclisi tarafından 15 gün içinde incelenir ve kesin karara bağlanır.

Planın yapım yetkisi mecliste olduğu için itirazların değerlendirilmesi de yine meclis yetkisindedir.

Anahtar Kavram

3194 Sayılı İmar Kanunu Plan Kesinleşme Prosedürü

Daha Fazla Pratik

Nazım imar planı ile uygulama imar planının onay süreçleri arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştıran bir çalışma yapınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesinde düzenlenen idari para cezalarının hesaplanma sistematiğiyle ilgili olarak; aşağıdakilerden hangisi temel ceza miktarı ( $Alan \times Birim Maliyet$ ) belirlendikten sonra bu miktara eklenecek "artırım oranlarından (çarpanlardan)" biri değildir?

Yapının, Bakanlıkça yayımlanan tebliğde yer alan "lüks yapı" veya "I. sınıf yapı" grubunda sınıflandırılmış olması

Yapı sahibinin, hissedarı olduğu taşınmazın diğer hisse sahiplerinin muvafakatini almadan inşaat yapmış olması

Yapının, uygulama imar planında yol, park veya okul alanı gibi "umumi hizmet alanı"na ayrılmış bir sahada kalması

Yapının, can ve mal emniyetini tehdit edecek şekilde fen ve sanat kurallarına aykırı inşa edilmiş olması

Yapının, 2863 sayılı Kanun kapsamındaki bir sit alanında veya Boğaziçi öngörünüm bölgesinde kalması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapının, Bakanlıkça yayımlanan tebliğde yer alan "lüks yapı" veya "I. sınıf yapı" grubunda sınıflandırılmış olması

Cevap

Yapının 'lüks yapı' veya 'I. sınıf yapı' grubunda sınıflandırılmış olması, artırım oranı değil; temel cezanın hesaplanmasında kullanılan birim maliyetin belirlenme kriteridir.

İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca idari para cezası iki aşamalı hesaplanır. İlk aşamada, yapının alanı ile 'yapı sınıfı ve grubuna' göre Bakanlıkça belirlenen birim maliyet çarpılarak 'temel ceza miktarı' bulunur. Dolayısıyla, yapının lüks veya başka bir grupta olması temel cezayı oluşturan bir unsurdur. İkinci aşamada ise bu temel cezaya; mülkiyet durumu, can güvenliği, plan fonksiyonu gibi durumlara göre değişen 'artırım oranları' uygulanır. Bu nedenle yapı sınıfı bir artırım oranı değil, temel cezanın belirleyicisidir.

Adım Adım Çözüm

Aykırı yapının alanını (

m^2

) ve yapı sınıfını tespit etmek

Temel ceza miktarının hesaplanacağı matrah ve birim maliyet bulunur.

Artırım oranlarının uygulanacağı ana bedel (temel ceza) bu aşamada oluşturulur.

Kanunun 42. maddesinin ikinci fıkrasındaki artırım kriterlerini (A ve B grupları) incelemek

Mülkiyet durumu, konum ve niteliğe bağlı çarpanlar belirlenir.

Yaptırımın caydırıcılığını artırmak için aykırılığın ağırlığına göre ek maliyetler hesaplanır.

Temel ceza miktarı ile artırım oranlarının toplamını çarparak nihai cezayı bulmak

Belediye encümenince verilecek toplam idari para cezası kesinleşir.

Sistematik hesaplama sonucunda hukuki denetime uygun idari yaptırım belirlenmiş olur.

Anahtar Kavram

İmar Para Cezası Hesaplama Formülü

Soru 8Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, imar planlarının "kademeli birlikteliği" ilkesi ve plan hiyerarşisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Planlar hiyerarşisinde üst sırada yer alan bir planın strateji ve kararları, alt ölçekli planlar için bağlayıcı ve yönlendirici nitelik taşır.

Nazım imar planı; varsa çevre düzeni planına uygun olarak hazırlanan ve uygulama imar planına esas teşkil eden genel bölgeleme kararlarını içeren belgedir.

Mevzuata göre uygulama imar planları, nazım imar planları ile birlikte hazırlanabilir; ancak onaylanma ve kesinleşme süreçleri hiyerarşik sırayı takip etmelidir.

Nazım imar planında belirlenmiş olan ana kullanım kararları, uygulama imar planı değişikliği yoluyla ve belediye encümeni onayıyla parsel bazında farklılaştırılabilir.

Mekansal strateji planları, hiyerarşinin en üstünde yer alan ve fiziksel mekanın ötesinde ekonomik ve sosyal politikaları da içeren stratejik belgelerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazım imar planında belirlenmiş olan ana kullanım kararları, uygulama imar planı değişikliği yoluyla ve belediye encümeni onayıyla parsel bazında farklılaştırılabilir.

Cevap

Nazım imar planında belirlenmiş olan ana kullanım kararlarının uygulama imar planı değişikliği yoluyla ve belediye encümeni onayıyla parsel bazında farklılaştırılabileceği ifadesi yanlıştır.

Doğru yanıt olan ifade yanlıştır çünkü imar hukukunda planlama yetkisi belediye meclisine aittir; belediye encümeninin plan değişikliği onama yetkisi yoktur. Ayrıca 'planların kademeli birlikteliği' ilkesi gereği, uygulama imar planları nazım imar planının belirlediği arazi kullanım kararlarını (örneğin sanayi, konut, yeşil alan gibi ana fonksiyonları) değiştiremez; yalnızca bu kararları detaylandırabilir.

Adım Adım Çözüm

İmar planı hiyerarşisini (Mekansal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı) analiz edin.

Hiyerarşiye göre alt kademe planların, üst kademe planların kararlarına aykırı olamayacağı saptanır.

Planların kademeli birlikteliği ilkesi, planlama hukukunun temel bir gereğidir.

İmar planı yapma ve değiştirme yetkisini (Belediye Meclisi vs. Belediye Encümeni) değerlendirin.

3194 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre plan onay yetkisinin münhasıran belediye meclisinde olduğu belirlenir.

Belediye encümeni sadece uygulama (ifraz-tevhit, parselasyon vb.) işlemlerinde yetkilidir; plan değişikliği kararı alamaz.

Nazım plandaki bir kararın uygulama planı ile değiştirilip değiştirilemeyeceğini kontrol edin.

Uygulama planının, nazım plandaki 'ana kullanım' kararını (örneğin sanayi alanını konut alanına çevirmek gibi) değiştirmesinin yasal olarak mümkün olmadığı sonucuna varılır.

Böyle bir değişiklik için önce üst kademe olan nazım imar planının meclis kararıyla değiştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Planların Kademeli Birlikteliği ve Plan Onay Yetkisi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 9Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirlenen mekânsal planlama kademelenmesi ve plan türleri arasındaki hiyerarşik ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mekânsal Strateji Planları; ülke kalkınma politikaları ile bölge planı kararlarını mekânsal düzeye taşıyan, şematik bir dille ifade edilen ve fiziksel bir ölçeği bulunmayan en üst kademe planlardır.

Çevre Düzeni Planları; yerleşme, konut, sanayi, tarım ve turizm gibi genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, genellikle 1/100.000 veya 1/50.000 ölçekli hazırlanan üst ölçekli planlardır.

Nazım İmar Planları; yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve parselasyon işlemlerine esas olacak yapılaşma detaylarını 1/1.000 ölçekte belirleyen planlardır.

Uygulama İmar Planları; varsa nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak hazırlanan, imar uygulama programlarına ve parselasyon planlarına esas teşkil eden planlardır.

Planların kademeli birlikteliği ilkesi uyarınca; bir yerleşmede hazırlanan alt ölçekli planların, üst ölçekli planların genel ilke, hedef ve kararlarına aykırı hükümler içermemesi zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazım İmar Planları; yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve parselasyon işlemlerine esas olacak yapılaşma detaylarını 1/1.000 ölçekte belirleyen planlardır.

Cevap

Nazım İmar Planlarını 1/1.000 ölçekli ve parselasyon esaslı yapılaşma detaylarını belirleyen planlar olarak tanımlayan seçenek yanlıştır.

Nazım İmar Planları, 3194 sayılı Kanun uyarınca halihazır haritalar üzerine düzenlenen, genel kullanılış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini ve nüfus yoğunluklarını belirleyen, genellikle 1/5.000 ölçekli planlardır. Yapı adalarının yoğunluk ve düzenini, yolları ve parselasyon işlemlerine esas olacak detayları 1/1.000 ölçekte belirleyen plan ise Uygulama İmar Planı'dır. Bu nedenle Nazım İmar Planı hakkında verilen bu teknik tanım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Plan kademelerini belirle

Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı.

Hiyerarşik sıralamayı doğru kurmak için her planın bir üstündeki plana uygun olması gerektiğini anlamak gerekir.

Plan tanımlarını ve ölçeklerini karşılaştır

Nazım İmar Planı 1/5.000 ölçekli ve genel kullanım odaklıyken; Uygulama İmar Planı 1/1.000 ölçekli ve parsel/yapı adası detay odaklıdır.

Soru kökündeki yanlış ifadeyi bulmak için planların teknik özelliklerini (ölçek ve kapsam) ayırt etmek gerekir.

Kademeli birliktelik ilkesini uygula

Hatalı olan tanımın hiyerarşideki yeri ve kapsamı uyuşmamaktadır.

Seçeneklerdeki ifadelerin 3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliğe uygunluğu teyit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisi ve Kademeli Birliktelik İlkesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 10Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde, "mücavir alan" kavramı ve bu alanların hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mücavir alan sınırlarının tespiti için ilgili yerin belediye sınırına bitişik olması şart olmayıp; bu sınırlar belediye meclisi ve il idare kurulu kararı üzerine valilikçe Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça onaylanarak kesinleşir.

Bir alanın mücavir alan sınırları içerisine alınması, o alanın kendiliğinden belediye sınırına dahil olduğu ve bölgedeki taşınmazların belediye vergi ve harçlarına tabi olacağı anlamına gelir.

Mücavir alan sınırları içine alınan köy yerleşim yerlerinin tüzel kişiliği, Bakanlık onayının kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer ve bu yerler ilgili belediyenin mahallesi statüsünü kazanır.

Mücavir alan sınırları içerisinde kalan tüm bölgelerde her ölçekteki imar planını yapma, değiştirme ve onaylama yetkisi münhasıran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na aittir.

İmar Kanunu uyarınca, belediye sınırları dışında kalan bir parselde yapı ruhsatı verilebilmesi için o parselin mutlaka bir mücavir alan sınırları içinde bulunması kanuni bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mücavir alan sınırlarının tespiti için ilgili yerin belediye sınırına bitişik olması şart olmayıp; bu sınırlar belediye meclisi ve il idare kurulu kararı üzerine valilikçe Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça onaylanarak kesinleşir.

Cevap

Mücavir alanların tespiti için belediye sınırına bitişik olma şartı aranmaz ve bu süreç belediye meclisi ile il idare kurulu kararı üzerine valilik kanalıyla Bakanlık onayına sunulur.

Doğru ifade, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 45. maddesinde belirtilen yasal usulü ve fiziki bitişiklik şartının aranmadığını tam olarak yansıtmaktadır. Mücavir alan sınırları, kentin gelecekteki gelişimi için planlama kontrolünün belediyede olmasını sağlar ve tespiti için belediye meclisi ile il idare kurulu kararları doğrultusunda valilik kanalıyla Bakanlık onayı şarttır.

Adım Adım Çözüm

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 45. maddesindeki mücavir alan tanımını analiz et.

Mücavir alanın, belediye sınırları dışında kalan ancak kentin gelecekteki gelişmesi bakımından belediye kontrolünde tutulması gereken alanlar olduğu saptanır.

Kavramsal çerçevenin belirlenmesi için yasal dayanağa başvurulmalıdır.

Alanların belediye sınırına bitişik olma zorunluluğunu incele.

Kanunun açık hükmü gereği mücavir alanların belediye sınırına fiziki olarak bitişik olmasının şart olmadığı belirlenir.

Coğrafi kısıtlamaların hukuki sınırlarını netleştirmek gerekir.

İdari tespit sürecindeki yetkili organları sırala.

Sırasıyla Belediye Meclisi, İl İdare Kurulu, Valilik ve nihai onay makamı olarak Bakanlık (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) rolleri belirlenir.

Prosedürel geçerlilik şartlarını doğrulamak için gereklidir.

Mücavir alan ilanı ile idari sınır değişikliği arasındaki farkı değerlendir.

Mücavir alan ilanının belediye sınırını genişletmediği ve idari birleşme sonucunu doğurmadığı sonucuna varılır.

Hukuki statüdeki yaygın yanılgıları elemek için kritik bir ayrımdır.

Anahtar Kavram

Mücavir Alanın Hukuki Niteliği ve Tespit Usulü

Daha Fazla Pratik

İmar planlarının kademeli birlikteliği ilkesini ve Bakanlığın re'sen plan yapma yetkisinin sınırlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 11Soru →

Bir belediye tarafından hazırlanan ve belediye meclisince onaylanan uygulama imar planı, kesinleşmeden önce vatandaşların incelemesine sunulmak ve olası itirazları almak amacıyla ilan edilerek askıya çıkarılmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre, söz konusu imar planının ilan edilmek üzere askıda kalması gereken yasal süre aşağıdakilerden hangisidir?

15 gün

30 gün

45 gün

60 gün

90 gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30 gün

Cevap

İmar planlarının (nazım ve uygulama) ilan edilerek askıda kalması gereken yasal süre 30 gündür (bir ay).

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinin (b) fıkrasına göre, belediye meclisince onaylanan imar planları, onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bu süre zarfında planlar kesinleşmiş sayılmaz ve itiraza açıktır.

Adım Adım Çözüm

Planın onay makamını belirle

Belediye sınırları içindeki planlar belediye meclisince onaylanır.

Planın hukuki geçerlilik kazanması için yetkili organın onayı şarttır.

Yasal ilan (askı) zorunluluğunu kontrol et

3194 sayılı Kanun Madde 8 uyarınca planlar halkın incelemesine açılmalıdır.

Şeffaflık ve itiraz hakkının kullandırılması kamu yararı gereğidir.

Askı süresini tespit et

Kanun bu süreyi 'bir ay' olarak belirlemiştir, bu da uygulamada 30 gün olarak kabul edilir.

Vatandaşların plana itiraz edebilmesi için tanınan makul yasal süredir.

Anahtar Kavram

İmar Planlarının Askı ve İlan Süreci

İpuçları

3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki ilan süreleri genellikle tam aylar üzerinden belirlenmiştir.

Daha Fazla Pratik

İmar planlarına yapılan itirazların belediye meclisi tarafından kaç gün içinde karara bağlanması gerektiğini çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 12Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $10$ . maddesinde düzenlenen "Beş Yıllık İmar Programları" ve bu programların mülkiyet hakkı üzerindeki hukuksal etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi idarenin bu süreçteki yükümlülüklerini ve yetki sınırlarını doğru ifade etmektedir?

İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde hazırlanan bu programlar dahilinde, planda kamu hizmetine ayrılan yerler ilgili kamu kuruluşlarınca program süresi içinde kamulaştırılır.

Beş yıllık imar programları sadece nazım imar planları üzerinden hazırlanır ve uygulama imar planı bulunmayan alanlarda mülkiyet kısıtlamalarına karşı kesin bir çözüm sunar.

İmar programına alınan ancak beş yıllık süre sonunda kamulaştırılmayan taşınmazlar, herhangi bir yargı kararına veya idari işleme gerek kalmaksızın otomatik olarak konut alanına dönüşür.

Kamu hizmetine tahsis edilen alanların kamulaştırma bedelleri, mülkiyet sahiplerinden kesilen Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) gelirlerinden oluşan bir fondan nakdi olarak karşılanır.

Beş yıllık imar programı hazırlanması belediyelerin takdirinde olan bir yetki olup, programın hazırlanmaması durumunda taşınmaz sahiplerine tazminat hakkı doğmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde hazırlanan bu programlar dahilinde, planda kamu hizmetine ayrılan yerler ilgili kamu kuruluşlarınca program süresi içinde kamulaştırılır.

Cevap

İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde hazırlanan bu programlar dahilinde, planda kamu hizmetine ayrılan yerlerin ilgili kamu kuruluşlarınca program süresi içinde kamulaştırılması yasal bir zorunluluktur.

Doğru cevap,

3194

sayılı Kanun'un

10

. maddesindeki açık hükmü yansıtmaktadır. Kanun koyucu, imar planı ile mülkiyet hakkı kısıtlanan vatandaşların mağduriyetini önlemek amacıyla idareye planın yürürlüğe girmesinden itibaren

3

ay içinde uygulama programı hazırlama ve

5

yıl içinde kamulaştırma işlemlerini tamamlama ödevi yüklemiştir.

Adım Adım Çözüm

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

10

. maddesini analiz etme

Belediyelerin imar planı yürürlüğe girdikten sonra en geç

3

ay içinde

5

yıllık imar programı hazırlaması gerektiği tespit edilir.

Yasal sürenin ve idari yükümlülüğün kapsamını belirlemek için gereklidir.

Programın içeriğindeki kamulaştırma yükümlülüğünü inceleme

Planda kamu hizmetine ayrılan alanların, bu program süresi (

5

yıl) içinde ilgili kamu kuruluşlarının bütçesine konularak kamulaştırılması gerektiği görülür.

Mülkiyet hakkının belirsiz süreli kısıtlanmasını önleyen mekanizmayı anlamak için gereklidir.

Seçenekleri bu yasal çerçeve ile karşılaştırma

Programın hazırlanmasının zorunlu olduğu ve kamulaştırma süreciyle doğrudan ilişkili olduğu sonucuna varılır.

Doğru hukuksal ifadeye ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İmar Programlarının Zorunluluğu ve Kamulaştırma İlişkisi

Soru 13Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu'nda yer alan 'Planların Kademeli Birlikteliği İlkesi' ve imar planlarının yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üst ölçekli bir imar planının yargı kararıyla iptal edilmesi, bu plana dayanılarak hazırlanan alt ölçekli planları kendiliğinden hükümsüz kılmaz; ancak alt ölçekli planların hukuki dayanağını ortadan kaldırır.

Bir parselin yapılaşma koşullarını belirleyen uygulama imar planının iptal edilmesi, bu planın üst ölçeği olan nazım imar planının da yürürlüğünü kendiliğinden durdurur.

İmar planları arasında hiyerarşik bir ilişki bulunmakla birlikte, her plan kademesi kendi ölçeği ve kapsamı dahilinde müstakil bir idari işlem niteliğindedir.

Uygulama imar planları, nazım imar planlarının temel ilke, hedef ve kararlarına aykırı hükümler içeremez.

Mekânsal planlama hiyerarşisinin en üstünde yer alan 'Mekânsal Strateji Planları', ekonomik ve sosyal politikaları mekânsal düzeyde ilişkilendiren stratejik belgelerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir parselin yapılaşma koşullarını belirleyen uygulama imar planının iptal edilmesi, bu planın üst ölçeği olan nazım imar planının da yürürlüğünü kendiliğinden durdurur.

Cevap

Uygulama imar planının iptal edilmesinin nazım imar planının yürürlüğünü kendiliğinden durduracağını belirten ifade yanlıştır; çünkü hiyerarşik bağımlılık alt ölçekten üst ölçeğe doğru değil, üst ölçekten alt ölçeğe doğrudur.

İmar hukukunda planlar arasındaki ilişki 'planların kademeli birlikteliği' ilkesine dayanır. Bu ilkeye göre alt ölçekli planların (uygulama imar planı), üst ölçekli planlara (nazım imar planı) uygun olması zorunludur. Dolayısıyla üst ölçekli planın iptali alt ölçekli planı 'dayanaksız' hale getirirken, alt ölçekli planın iptali üstteki planın hukuki varlığına etki etmez. Bu nedenle uygulama imar planının iptalinin nazım imar planını durduracağı ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Planlama hiyerarşisinin yönünü belirlemek.

Mekânsal planlama kademelenmesi (Strateji -> Çevre Düzeni -> Nazım -> Uygulama) şeklinde yukarıdan aşağıya doğru bir uygunluk ilişkisi içerir.

Hukuki geçerlilik, alt ölçekli planın üst ölçekli plana dayanması esasına dayanır.

Yargı kararlarının hiyerarşi üzerindeki etkisini analiz etmek.

Üst ölçekli bir planın iptali, alt ölçekli planı 'dayanaksız' bırakırken; alt ölçekli planın iptali, üst ölçekli planın varlık sebebini ortadan kaldırmaz.

Nazım imar planı, uygulama imar planının sebebi değil, dayanağıdır; uygulama planı ise nazım planın bir sonucu veya detayıdır.

Seçeneklerdeki idari işlem niteliğini değerlendirmek.

Her planın bağımsız bir idari işlem olması, birinin sakatlığının diğerini (üsttekini) otomatik olarak sakatlamayacağı anlamına gelir.

İdari yargılama usulünde iptal kararları, işlemin dayandığı üst normu etkilemez.

Anahtar Kavram

Planların Kademeli Birlikteliği İlkesi

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 14Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu'nun $5$ . maddesinde yer alan temel tanımlar ve imar hukukuna hakim olan genel ilkeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini kapsayan sabit ve müteharrik tesislerdir.

Bina; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri, oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır.

Mücavir alan; belediye sınırları dışında kalmasına karşın, imar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyetine verilmiş olan alanlardır.

Meskûn alan; imar planı bulunan yerlerde kentin gelecekteki nüfus artışını karşılamak amacıyla planla yapılaşmaya açılan ancak henüz üzerinde yerleşim bulunmayan alanlardır.

İmar parseli; imar adaları içerisinde, imar planı ve mevzuat esaslarına göre uygulama yapılarak oluşturulmuş, yapılaşmaya uygun parsellerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meskûn alan; imar planı bulunan yerlerde kentin gelecekteki nüfus artışını karşılamak amacıyla planla yapılaşmaya açılan ancak henüz üzerinde yerleşim bulunmayan alanlardır.

Cevap

Meskûn alan ile ilgili ifade yanlıştır; çünkü bu tanım 'Gelişme Alanı'na aittir; meskûn alan yerleşik, iskân edilmiş alan demektir.

3194

sayılı İmar Kanunu'na göre 'Meskûn (Yerleşik) Alan'; imar planı ile belirlenmiş ve iskân edilmiş (halihazırda üzerinde yapılaşma bulunan) alanları ifade eder. Oysa seçenek içerisinde verilen 'kentin gelecekteki nüfus artışını karşılamak amacıyla planla yapılaşmaya açılan ancak henüz üzerinde yerleşim bulunmayan alanlar' ifadesi, aynı kanun maddesinde 'Gelişme (İnkisaf) Alanı' olarak tanımlanmıştır. Bu iki kavram yerleşme alanının (imar planı sınırı içindeki alan) iki farklı bileşenidir.

Adım Adım Çözüm

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

5

. maddesindeki temel tanımları analiz et.

Yapı, bina, imar parseli ve mücavir alan gibi kavramların tanımlarının kanun metniyle birebir örtüştüğünü teyit et.

Yanlış olan seçeneği bulmak için doğru tanımları elemek gerekir.

Yerleşme alanının alt bileşenleri olan 'Meskûn Alan' ve 'Gelişme Alanı' farkını incele.

Meskûn alanın iskân edilmiş (yerleşik) alan olduğunu, gelişme alanının ise kentin gelecekteki büyümesi için ayrılan boş alan olduğunu belirle.

Bu iki kavram imar hukukunda sıkça birbirinin yerine kullanılarak şaşırtmaca yaratılan temel kavramlardır.

Hatalı tanımı içeren seçeneği tespit et.

Meskûn alan seçeneğinde aslında Gelişme Alanı tanımının verildiğini görerek bu seçeneğin yanlış olduğuna karar ver.

Hukuki tanımların kesinliği, yanlış ifadeyi net bir şekilde ortaya koyar.

Anahtar Kavram

İmar Hukuku Temel Kavramları ve Yerleşme Alanı Türleri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 15Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $8$ . maddesi ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; belediye sınırları içerisinde onaylanan imar planlarının ilan, itiraz ve kesinleşme süreçlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Belediye meclisince itirazların kabul edilmesi neticesinde plan kararlarında bir değişiklik yapılması durumunda, yalnızca değişikliğe konu olan kısımlar için bir aylık ilan süreci yeniden başlatılmalıdır.

İmar planları belediye meclisi tarafından onaylandığı tarihte kesinleşir; askı ve ilan süreci yalnızca bilgilendirme amaçlı bir idari işlem olup planın yürürlüğe girmesini geciktirmez.

İlan süresi içerisinde plana yapılan itirazlar, belediye meclisince incelenmek üzere belediye encümenine sevk edilir ve encümen tarafından en geç

30

gün içinde kesin karara bağlanır.

İlan süresi içerisinde plana yazılı itirazda bulunmayan mülkiyet sahipleri, planın kesinleşmesini müteakip

60

günlük yasal süre içinde idari yargıda iptal davası açma hakkını kaybederler.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından re’sen onaylanan imar planlarına yapılacak itirazlar, yerelliği sağlamak adına ilgili belediye meclisi tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye meclisince itirazların kabul edilmesi neticesinde plan kararlarında bir değişiklik yapılması durumunda, yalnızca değişikliğe konu olan kısımlar için bir aylık ilan süreci yeniden başlatılmalıdır.

Cevap

Belediye meclisince itirazların kabulü sonucunda planda değişiklik yapılması halinde, değişikliğe konu kısımların tekrar askıya çıkarılması zorunluluğu doğru ifadedir.

Doğru ifade, itirazların kabulü neticesinde planda bir değişiklik yapılması durumunda sadece değişen kısımların tekrar askıya çıkarılması gerektiğini belirten seçenektir. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin

33

. maddesi uyarınca, belediye meclisince itirazların kabulü ile plan kararlarında bir değişiklik yapılırsa, bu yeni durumdan etkilenebilecek kişilerin itiraz hakkının yanmaması için yalnızca değişen kısımlar bir ay süreyle tekrar askıya çıkarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Planın belediye meclisi tarafından onaylanması ve askıya çıkarılması.

Plan onay tarihinde yürürlüğe girer ve bir ay (

30

gün) süreyle askıda kalır.

Yasal şeffaflık ve itiraz hakkının tanınması için ilan zorunludur.

İlan süresi içinde gelen itirazların değerlendirilmesi.

Belediye meclisi itirazları

15

gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

3194

sayılı Kanun'un

8

. maddesi itirazların meclisçe karara bağlanmasını emreder.

İtirazların kabulü ile planın değiştirilmesi durumunda usulün belirlenmesi.

Plandaki değişiklikler için yeniden bir aylık askı süreci başlatılır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği uyarınca, yeni oluşan plan kararlarına karşı üçüncü kişilerin itiraz hakkı korunmalıdır.

Anahtar Kavram

İmar Planlarında Kesinleşme ve Yeniden Askı Usulü

Daha Fazla Pratik

İmar planlarının yargısal denetiminde 'menfaat ilişkisi' ve dava açma süreleri arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 16Soru →

Kent imar planlarının hayata geçirilmesi sürecinde, taşınmaz maliklerinin talebi üzerine gerçekleştirilen rızai (isteğe bağlı) ifraz ve tevhit işlemlerinin hukuki rejimi ile uygulama kısıtları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İmar planında yol, park veya yeşil alan gibi umumi hizmetlere ayrılan kısımlar kamuya terk edilmedikçe ayırma işlemine izin verilmez; idari onay sonrası tescil bildirimi bir ay, tescilin sonuçlandırılması ise bir ay içinde yapılmalıdır.

İşlem rızai nitelikte olsa da mülkiyetin tescili aşamasında belediye encümeni tarafından taşınmazın toplam yüzölçümünden

\%45

oranında Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kesintisi yapılması yasal bir zorunluluktur.

Belediye sınırları dışında kalan (mücavir alan hariç) alanlardaki ifraz ve tevhit taleplerinde nihai onay makamı ilgili Valilik olup, Valiliğin talebi en geç

60

gün içinde karara bağlaması gerekir.

Parsellerin bölünerek daha küçük parçalara ayrılması işlemine 'tevhit', komşu parsellerin tek bir tapu altında birleştirilmesine ise 'ifraz' denir ve bu işlemler için imar programının ilan edilmiş olması ön şarttır.

Belediye encümeninin onay kararı taşınmazın imar durumunu kesinleştirdiğinden, tapu sicilindeki tescil süreci beklenmeksizin bu karar belgesiyle yapı ruhsatı başvurusu yapılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmar planında yol, park veya yeşil alan gibi umumi hizmetlere ayrılan kısımlar kamuya terk edilmedikçe ayırma işlemine izin verilmez; idari onay sonrası tescil bildirimi bir ay, tescilin sonuçlandırılması ise bir ay içinde yapılmalıdır.

Cevap

İmar planında kamu hizmetine ayrılan kısımlar terk edilmeden ifraz yapılamayacağı ve tescil sürecinin birer aylık yasal sürelerle sınırlı olduğu ifadesi doğrudur.

İmar Kanunu'nun

15

. ve

16

. maddeleri rızai arazi düzenlemelerini düzenler.

15

. maddeye göre, planda kamu alanında kalan yerler terk edilmeden (bedelsiz veya kamulaştırma ile) ifraz yapılamaz.

16

. madde ise onaylanan planın

1

ay içinde tapuya gönderilmesini ve tapunun

1

ay içinde tescil etmesini emreder.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu Madde 15'in incelenmesi

İmar planında yol, park, meydan gibi alanlara rastlayan taşınmazların bu kısımları terk edilmedikçe ifrazına izin verilmediği belirlendi.

Planın uygulanabilirliğini korumak ve kaçak parselasyonu önlemek.

İmar Kanunu Madde 16'daki sürelerin kontrolü

Onaylanan planların bir ay içinde tapuya gönderilmesi ve tapu dairesinin bir ay içinde tescili bitirmesi gerektiği teyit edildi.

İdari işlemlerin tapu siciliyle uyumunu hızlıca sağlamak.

Yetki ve usul kontrolü

Karar merciinin belediye sınırlarında Belediye Encümeni, dışındaysa İl Encümeni olduğu ve karar süresinin 30 gün olduğu tespit edildi.

İşlemin idari niteliğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Rızai İfraz ve Tevhit Süreçleri (Md. 15-16)

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 17Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesi kapsamında, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yer alan bir taşınmazın maliki tarafından talep edilen rızai (isteğe bağlı) ifraz ve tevhit işlemlerinde, idari onay süreci ve onaylanan kararın geçerliliğini koruması için gereken tescil başvuru süresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Karar belediye encümeni tarafından 30 gün içinde verilmeli ve malik onay tarihinden itibaren bir ay içinde tapuya tescil başvurusunda bulunmalıdır.

Karar belediye meclisi tarafından 30 gün içinde verilmeli ve malik onay tarihinden itibaren 15 gün içinde tapuya bildirim yapmalıdır.

Karar belediye encümeni tarafından 15 gün içinde verilmeli ve malik onay tarihinden itibaren 30 gün içinde tapu harçlarını yatırmalıdır.

İfraz ve tevhit işlemleri parselasyon planı kapsamında değerlendirilmeli ve DOP kesintisi yapıldıktan sonra belediye encümenince onaylanmalıdır.

Karar valilik makamınca 30 gün içinde onaylanmalı ve malik onay tarihinden itibaren 60 gün içinde tapu siciline tescil ettirmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar belediye encümeni tarafından 30 gün içinde verilmeli ve malik onay tarihinden itibaren bir ay içinde tapuya tescil başvurusunda bulunmalıdır.

Cevap

Belediye sınırları içindeki ifraz ve tevhit işlemleri belediye encümeni tarafından 30 gün içinde sonuçlandırılmalı ve onaydan itibaren bir ay içinde tapu tescil başvurusu yapılmalıdır.

İmar Kanunu'nun 16. maddesine göre, belediye sınırları içindeki taşınmazların ifraz (ayırma) ve tevhit (birleştirme) işlemleri belediye encümeni tarafından onaylanır. Bu kararın başvurudan itibaren 30 gün içinde verilmesi zorunludur. Ayrıca, kararın geçerli kalabilmesi için malikin onay tarihinden itibaren bir ay içinde tapu siciline tescil başvurusunda bulunması gerekir.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu Madde 16 uyarınca yetkili idari mercii belirleme

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni, dışında ise il encümeni (veya il idare kurulu) yetkilidir.

Kanun, idari onay mekanizmasını yerleşim alanının hukuki statüsüne göre belirlemiştir.

İdarenin başvuruyu sonuçlandırma süresini tespit etme

Müracaatın idareye intisabından itibaren en geç 30 gün içinde karar verilmelidir.

Vatandaşın mülkiyet hakkını ilgilendiren bu tür idari işlemler için kanun koyucu makul bir süre sınırı getirmiştir.

Tescil başvuru süresini ve yaptırımını kontrol etme

Onay tarihinden itibaren bir ay içinde tapuya müracaat edilmelidir; aksi halde onay geçersiz sayılır.

İdari kararın tapu siciliyle uyumlu hale gelmesi ve işlemin tamamlanması için ilgilisine tescil yükümlülüğü yüklenmiştir.

Anahtar Kavram

3194 Sayılı İmar Kanunu 15. ve 16. Maddelerdeki Usul ve Süreler

Daha Fazla Pratik

İl encümeni ve belediye encümeninin görev ayrımını ve parselasyon işlemlerindeki farklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $18.$ maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinde; taşınmaz sahiplerinden kesilen 'Düzenleme Ortaklık Payı' ( $DOP$ ) ve bu alanların tahsisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düzenleme alanındaki taşınmazlardan, düzenlemeden önceki yüzölçümlerinden %

45

’e kadar pay, umumi hizmet alanları için bedelsiz olarak kesilebilir.

Daha önce yapılan bir düzenleme kapsamında yasal sınırın altında bir kesinti yapılmışsa, sonraki düzenlemelerde bu oran toplamda %

45

’i geçmeyecek şekilde tamamlanabilir.

Düzenleme sahasındaki sosyal ve teknik altyapı alanları için gereken miktarın %

45

’ten fazla olması durumunda, aşan kısım 'Kamu Ortaklık Payı' (

KOP

) adı altında taşınmaz sahiplerinden bedelsiz olarak karşılanır.

DOP

kapsamında elde edilen alanlar; yol, park, otopark, meydan, ibadet yeri ve Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumları gibi kamu hizmetlerinde kullanılır.

Düzenleme ortaklık payı kesintisine gidilmeden önce, düzenleme sınırları içindeki belediye mülkiyeti ve Hazine arazileri öncelikli olarak umumi hizmetlere tahsis edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleme sahasındaki sosyal ve teknik altyapı alanları için gereken miktarın % $45$ ’ten fazla olması durumunda, aşan kısım 'Kamu Ortaklık Payı' ( $KOP$ ) adı altında taşınmaz sahiplerinden bedelsiz olarak karşılanır.

Cevap

Sosyal ve teknik altyapı alanları için gereken miktarın %

45

’i aşması durumunda bu farkın 'Kamu Ortaklık Payı' (

KOP

) adı altında bedelsiz olarak alınabileceğini belirten ifade yanlıştır.

Düzenleme sahasındaki genel hizmet alanları (yol, park vb.) için gereken miktar toplam alanın %

45

’inden fazlaysa, bu farkın taşınmaz sahiplerinden bedelsiz (veya KOP adı altında zorunlu/bedelsiz) alınması hukuken mümkün değildir.

3194

sayılı İmar Kanunu uyarınca bu fark belediyece kamulaştırılmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Yasal sınırın tespiti

45

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

18.

maddesi uyarınca Düzenleme Ortaklık Payı (

DOP

) üst sınırı %

45

olarak belirlenmiştir.

Eksik kalan miktarın karşılanma yönteminin belirlenmesi

Kamulaştırma

Belediyelerce yapılan düzenlemelerde, kamuya ayrılan alanların %

45

'i aşması durumunda, belediye bu farkı bedelsiz alamaz; ancak kamulaştırma yaparak veya bağış yoluyla elde edebilir.

DOP

KOP

ayrımının analizi

Hukuki Hata

Kamu Ortaklık Payı (

KOP

), DOP'un yetmediği yerde kullanılan bir 'ek bedelsiz kesinti' aracı değildir; hastane veya resmi kurum gibi bazı alanların hisselendirilmesiyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) Sınırları ve Kamulaştırma Zorunluluğu

Daha Fazla Pratik

Düzenleme ortaklık payı ile elde edilen alanların tapuda hangi kurum adına tescil edileceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 19Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde; usulüne uygun olarak alınan yapı ruhsatına istinaden başlanan bir inşaatın, ruhsat tarihinden itibaren beş yıl içerisinde tamamlanarak yapı kullanma izninin (iskan) alınamaması halinde, mevcut yapı ruhsatının hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

Verilen yapı ruhsatı hükümsüz sayılır ve inşaatın tamamlanabilmesi için yeniden ruhsat alınması zorunludur.

İdare tarafından yapının mevcut haliyle kullanımına izin verilir ancak yapı ruhsatı otomatik olarak 'geçici iskan' belgesine dönüştürülür.

Yapı ruhsatı kendiliğinden iki yıl daha uzatılmış sayılır ve inşaata devam etmek için herhangi bir başvuruya gerek kalmaz.

Yapı doğrudan 'kaçak yapı' statüsüne geçer ve mal sahibi hakkında Türk Ceza Kanunu uyarınca hapis cezası istemiyle dava açılır.

Yapı ruhsatı geçerliliğini süresiz olarak korur ancak beş yılı aşan her yıl için belediye encümenince maktu bir para cezası uygulanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Verilen yapı ruhsatı hükümsüz sayılır ve inşaatın tamamlanabilmesi için yeniden ruhsat alınması zorunludur.

Cevap

Yapı ruhsatının hükümsüz sayılacağını ve inşaatın devamı için yeniden ruhsat alınması gerektiğini belirten seçenek doğrudur.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesine göre, yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren 2 yıldır. Yapıya bu süre zarfında başlanmazsa veya başlanıp da 5 yıl içinde bitirilmezse (iskan belgesi alınmazsa), verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yapının tamamlanabilmesi için yürürlükteki plan ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yeniden ruhsat alınması şarttır.

Adım Adım Çözüm

3194 sayılı İmar Kanunu'ndaki ruhsat sürelerini incele.

Yapıya ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde başlanması ve toplamda 5 yıl içinde bitirilmesi (iskan alınması) gerektiğini tespit et.

Kanun, yapıların belirli bir zaman diliminde tamamlanmasını denetim ve planlama açısından zorunlu tutar.

5 yıllık sürenin aşılmasının hukuki sonucunu belirle.

Ruhsatın 'hükümsüz' sayılacağı sonucuna ulaş.

İmar Kanunu Madde 29, süresinde bitirilmeyen yapılar için mevcut iznin geçerliliğini sonlandırır.

Sonraki aşamayı değerlendir.

İnşaatın tamamlanabilmesi için güncel mevzuat hükümlerine göre 'yeniden ruhsat' alınması zorunluluğunu teyit et.

Hükümsüz kalan bir belgeye dayanarak inşaat faaliyetine devam edilemez.

Anahtar Kavram

Yapı Ruhsatının Geçerlilik Süresi ve İskan İlişkisi

Daha Fazla Pratik

İskan başvurusuna idarenin 30 gün içinde cevap vermemesi durumunda ortaya çıkan 'zımni kabul' müessesesini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 20Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği çerçevesinde oluşturulan planlama hiyerarşisi ve plan türleri dikkate alındığında; bu planların içerikleri ve işlevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mekânsal Strateji Planı, planlama hiyerarşisinin en üst basamağında yer alan, ülke ve bölge düzeyinde şematik olarak hazırlanan ve ölçekle ilişkilendirilmeyen plandır.

Çevre Düzeni Planı; yerleşme, konut, sanayi, tarım ve turizm gibi temel arazi kullanım kararlarını stratejik düzeyde belirleyen ve genellikle

1/100.000

veya

1/25.000

ölçekte hazırlanan plandır.

Nazım İmar Planı, parselasyon planlarının yapılmasına ve yapı ruhsatı düzenlenmesine doğrudan esas teşkil eden imar uygulama aşaması planıdır.

Uygulama İmar Planı; yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli diğer detayları

1/1000

ölçekte kesinleştiren plandır.

Mekânsal planlama hiyerarşisinde alt ölçekli planların, bağlı oldukları üst ölçekli planların genel ilke, hedef ve kararlarına aykırı olmaması kanuni bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazım İmar Planı, parselasyon planlarının yapılmasına ve yapı ruhsatı düzenlenmesine doğrudan esas teşkil eden imar uygulama aşaması planıdır.

Cevap

Nazım İmar Planı'nın parselasyon ve ruhsat işlemlerine doğrudan esas teşkil ettiği ifadesi yanlıştır; bu işlev mevzuat gereği Uygulama İmar Planı'na aittir.

İmar mevzuatına göre Nazım İmar Planı, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini ve ulaşım sistemini belirleyen bir hazırlık planıdır. Parselasyon planlarına ve yapı ruhsatı süreçlerine doğrudan veri sağlayan, yapı adalarını ve yolları kesinleştiren plan ise

1/1.000

ölçekli Uygulama İmar Planı'dır. Bu nedenle, Nazım İmar Planı'na uygulama işlevi yükleyen ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Planlama hiyerarşisini en üstten en alta doğru sıralayın.

Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ndeki kademelenmeyi anlamak için gereklidir.

Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı arasındaki temel farkı analiz edin.

Nazım İmar Planı genel arazi kullanımını ve yoğunluğu (

1/5.000

); Uygulama İmar Planı ise yapı adalarını ve yolları (

1/1.000

) kesinleştirir.

Hangi planın uygulama (parselasyon ve ruhsat) aşamasına temel olduğunu belirlemek için kritiktir.

Parselasyon planı ve yapı ruhsatı için gereken hukuki dayanağı belirleyin.

3194 sayılı Kanun uyarınca Uygulama İmar Planı (

1/1.000

) bu işlemlerin doğrudan dayanağıdır.

Seçeneklerdeki yanlış ifadenin tespit edilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisi ve Kademeli Birliktelik İlkesi

Sayfa 1 / 9Sonraki

İmar Hukuku ve Planlama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap