XIX. yüzyıl sosyolojisinde toplumsal kurumların dönüşümünü açıklamak için canlı organizmaların uyum ve farklılaşma süreçleri model alınmıştır. Bu yaklaşıma göre toplumsal yapıdaki dönüşüm; ahlaki bir idealin veya dışsal bir siyasi iradenin planlı yönlendirmesiyle gerçekleşmez. Süreç; türdeş (homojen) ve basit yapıların, uzun zaman dilimleri içerisinde daha karmaşık, heterojen ve uzmanlaşmış alt birimlere ayrışması şeklinde kendi iç dinamikleriyle işler. Burada vurgulanan dönüşüm; mutlak anlamda iyiye doğru bilinçli bir gidişi ifade eden değer yargılarından ziyade, nesnel, yavaş ve kendiliğinden işleyen yapısal bir farklılaşma silsilesidir.
Bu parçada temel dinamikleri ve özellikleri açıklanan sosyolojik kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİlerleme
- BGelişme
- EvrimCevap
- DBüyüme
- EPlanlı değişme
Cevap
Doğru cevap, toplumsal değişimi basit ve homojen yapılardan karmaşık ve heterojen yapılara doğru, kendiliğinden ve biyolojik bir uyum süreci gibi ele alan 'Evrim' kavramıdır.
Parçada anlatılan 'basit ve türdeş yapıdan karmaşık ve heterojen yapıya geçiş', 'canlı organizma modeli', 'kendiliğindenlik' ve sürecin 'değer yargılarından bağımsız' olması özellikleri sosyolojide doğrudan 'Evrim' kavramını tanımlamaktadır. Özellikle klasik sosyolojide Herbert Spencer'ın organikçi yaklaşımı bu kavram üzerine inşa edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Evrim (Social Evolution)