Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari Yargı Örgütü

Kamu idaresinin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluk denetimini gerçekleştiren idari yargı kolu, kendi içerisinde belirli bir hiyerarşik yapıya ve diğer yargı mercileriyle (adli yargı, hesap yargısı) kesin sınırlarla çizilmiş görev ilişkilerine sahiptir.

Türkiye'deki idari yargı örgütlenmesi ve bu örgüt içindeki yargısal mercilerin yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. İdari yargı teşkilatında genel görevli ilk derece mahkemesi idare mahkemeleridir; vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında uyuşmazlık çıkması hâlinde ise idari yargının en üst mercii olan Danıştayın kararları esas alınır.Cevap
  2. B
    İdare mahkemeleri ile Sayıştay arasında doğabilecek olası görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözme yetkisi, bağımsız bir yüksek mahkeme olan Uyuşmazlık Mahkemesine aittir.
  3. C
    Bölge İdare Mahkemeleri, idari yargı kolunda kural olarak istinaf incelemesi yapan merciler olmakla birlikte, kanunla açıkça belirtilen bazı iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla da görev yapmaktadır.
  4. D
    Hesap yargısı organı olan Sayıştayın kesinleşmiş tazmin kararları, idari yargının en üst mercii sıfatıyla Danıştayın doğrudan temyiz denetimine tabi tutularak hukuka uygunluk denetiminden geçirilir.
  5. E
    İlk derece mahkemesi olan idare ve vergi mahkemelerinin verdikleri kararların tamamı, miktar veya konusuna bakılmaksızın öncelikle Bölge İdare Mahkemesinin istinaf denetiminden geçmek zorundadır.

Cevap

İdare mahkemelerinin genel görevli ilk derece mahkemesi olduğunu ve Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararının üstün tutulduğunu belirten ifade doğrudur.
İdare mahkemeleri, kanunla vergi mahkemesi veya Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak görevlendirilmediği her türlü idari davaya bakmakla görevli olan 'genel görevli' ilk derece merciidir. Ayrıca 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca; vergi, resim, harçlar ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay kararları ile Sayıştay kararları arasında bir çelişki (uyuşmazlık) çıkması durumunda idari yargının en üst mercii olan Danıştayın kararları üstün tutulur ve esas alınır. Bu nedenle ifade idari yargı hiyerarşisini ve sınırlarını bütünüyle doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargı mercilerinin hiyerarşik yapılarını ve görev tanımlarını değerlendirmek
İdare mahkemeleri genel görevli, vergi mahkemeleri özel görevli ilk derece mahkemesidir. Bölge İdare Mahkemeleri sadece istinaf, Danıştay ise hem ilk derece hem temyiz merciidir.
Seçeneklerdeki ilk derece ve istinaf kurallarının doğruluk kontrolü için gereklidir.
2
Hesap yargısı (Sayıştay) ve idari yargı arasındaki görev/uyuşmazlık ilişkilerini kanunilik ilkesine göre analiz etmek
Sayıştay, başkent teşkilatına yardımcı bir kuruluştur. Kararları Danıştay tarafından temyiz edilemez ve Sayıştay-idari yargı uyuşmazlıklarına Uyuşmazlık Mahkemesi bakmaz. Ancak Anayasa md. 108 gereği vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararı esastır.
Sayıştay'ın hukuki statüsü ve Danıştay ile istisnai bağını kavramak için kritik adımdır.
3
Tüm yargılama yollarının (istinaf, temyiz) istisnalarını tespit ederek seçenekleri elemek
BİM'in ilk derece sıfatıyla görev yapamayacağı, tüm kararların istinafa gidemeyeceği (ivedi yargılama ve parasal sınırlar) saptanarak yanlış seçenekler elenmiştir.
Öncüllerin mutlak ifadelerini ('tamamı', 'geçmek zorundadır') çürütmek içindir.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Teşkilatında Görev Dağılımı ve Sayıştay-Danıştay İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Yargı Örgütü

Bu konudan daha fazla soru