İdare hukukunda, mülkiyeti Hazineye ait olan bir taşınmaz, Milli Eğitim Bakanlığına okul binası yapılmak üzere resmen tahsis edilmiştir. Ancak okulun başka bir bölgeye nakledilmesi sebebiyle bina boşaltılmış ve 20 yıl boyunca hiçbir kamu hizmeti veya kamu kullanımı için değerlendirilmemiştir. Bu süre zarfında taşınmazın bahçesi çevre sakinleri tarafından otopark olarak kullanılmıştır.
Bu taşınmazın hukuki durumu ve kamu malı statüsünün sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AOkulun boşaltılmasından sonra taşınmazın halk tarafından fiilen otopark olarak kullanılması, taşınmazın kendiliğinden 'orta malı' statüsünde yeni bir 'fiili tahsis' kazandığı anlamına gelir ve eski hizmet malı statüsünü hukuken sona erdirir.
- Bir taşınmazın 'kamu malı' statüsünü kaybetmesi için, mülkiyet sahibi idarenin veya tahsis işlemini yapan yetkili makamın açık bir 'tahsisin kaldırılması' (terkin) kararı alması gerekir; fiili kullanımın sona ermesi statüyü kendiliğinden değiştirmez.Cevap
- CTaşınmazın 20 yıl boyunca hiçbir kamu hizmetinde kullanılmaması ve özel kişilerce kullanılması, 'kazandırıcı zamanaşımı' kuralları gereği taşınmazın kamu malı niteliğini sona erdirir ve özel mülkiyete konu olmasını sağlar.
- DTaşınmazın tahsis amacı olan eğitim hizmeti binanın boşaltılmasıyla fiilen bittiği için, taşınmaz herhangi bir idari işleme gerek kalmaksızın doğrudan idarenin 'özel malı' statüsüne geri döner.
- EOkul binasının fiziksel yapısı bozulmadığı sürece taşınmazın 'hizmet malı' niteliği devam eder ve idare kamu yararı gereği bu taşınmaz üzerinde tahsisin kaldırılması işlemi yapamaz.
Cevap
Bir taşınmazın kamu malı statüsünü kaybetmesi için yetkili makam tarafından açık bir 'tahsisin kaldırılması' (terkin) kararı alınması zorunludur; sadece kullanımın sona ermesi bu statüyü bitirmez.
Kamu malı niteliği kazanan taşınmazların bu niteliği kaybetmesi iki şekilde olur: Ya malın maddi olarak tamamen yok olması (heyelan, baraj altında kalma vb.) ya da yetkili idari makamın tahsisi kaldıran bir işlem (terkin) tesis etmesi. Sorudaki senaryoda mal fiziksel varlığını koruduğu için, statünün değişmesi ancak yetkili makamın açık irade beyanıyla mümkündür. Fiilen kullanılmama veya başkaları tarafından kullanılma bu hukuki statüyü kendiliğinden bozmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tahsis ve Terkin (İradi Sona Erme)
Daha Fazla Pratik
Tahsis ve terkin işlemlerinde yetkili makamın 'mülkiyet sahibi kamu tüzel kişisi' mi yoksa 'hizmeti yürüten birim' mi olduğunu inceleyiniz (Örneğin: Hazine taşınmazlarında Milli Emlak'ın yetkisi).
Tahmini Süre:1m 30s