Soru

Zorluk: ZorKamu Malı Statüsünün Kazanılması ve Kaybedilmesi (Tahsis)

İdare hukukunda idarenin mallarının 'kamu malı' statüsünü kazanması ve bu statünün sona ermesi (tahsis ve terkin) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

  1. Tahsis işlemini yapmaya yetkili olan makam, aksine bir kanun hükmü bulunmadıkça tahsisi kaldırmaya da yetkilidir ve sahipsiz malların kamu malı statüsünü kazanması için kural olarak bir idari tahsis işlemi gerekmez.Cevap
  2. B
    Kamu malları, özel mülkiyete konu olabildikleri için nizasız ve fasılasız olarak 20 yıl süreyle bir kimse tarafından kullanılırlarsa kazandırıcı zamanaşımı yoluyla idarenin mülkiyetinden çıkabilirler.
  3. C
    Kamu malı statüsündeki bir taşınmazın deprem veya sel gibi mücbir sebeplerle tamamen yok olması durumunda, statünün sona ermesi için mutlaka yetkili merci tarafından tahsisin kaldırılması kararı alınması zorunludur.
  4. D
    Hizmet mallarında kamu malı statüsünün kazanılması için yalnızca açık (sarih) bir idari işlem şart olup, bir taşınmazın fiilen kamu hizmetine özgülenmiş olması hukuken hiçbir sonuç doğurmaz.
  5. E
    Mahalli idareler, kendi mülkiyetlerindeki taşınmazları kamu hizmetine tahsis etme yetkisine sahip olmayıp; tüm tahsis işlemleri merkezi idare adına ilgili bakanlıklar tarafından yürütülür.

Cevap

Tahsis işlemini yapmaya yetkili olan makamın aynı zamanda tahsisi kaldırmaya da yetkili olduğu ve sahipsiz malların statü kazanması için ek bir idari işleme gerek duymadığı yönündeki ifade doğrudur.
Hukuk sistemimizde kamu malı statüsü iki şekilde kazanılır: Ya sahipsiz mallarda olduğu gibi doğrudan kanun/doğa gereği ya da orta ve hizmet mallarında olduğu gibi idari bir 'tahsis' işlemiyle. Tahsis işlemi, idare hukukunun genel bir kuralı olan 'yetki ve usulde paralellik' ilkesine tabidir; yani bir malı kamu hizmetine özgülemeye yetkili makam, bu özgülemeyi kaldırmaya (terkin) da yetkilidir. Bu durum, kamu malı statüsünün kazanılması ve kaybedilmesine dair en temel ve doğru hukuki ilkedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsis (özgüleme) kavramının analiz edilmesi.
Tahsis, bir malın kamu yararına veya bir kamu hizmetine adanması işlemidir.
Statünün nasıl kazanıldığını anlamak için temel hukuki aracın tanımlanması gerekir.
2
Sahipsiz mallar ile hizmet/orta malları arasındaki farkın belirlenmesi.
Sahipsiz mallar doğaları gereği statü kazanırken, diğerleri idari işlem veya fiili durumla kazanır.
Her kamu malının kazanılma yönteminin aynı olmadığını ayırt etmek gerekir.
3
Statünün sona erme hallerinin (maddi ve hukuki) incelenmesi.
Maddi yok olma statüyü kendiliğinden bitirirken, hukuki kullanımın bitmesi için 'tahsisin kaldırılması' işlemi gerekir.
Maddi olay ile hukuki işlem arasındaki farkın tespiti doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
4
Yetki ve usulde paralellik ilkesinin uygulanması.
Tahsis yetkisi olan makamın, terkin yetkisine de sahip olduğu sonucuna varılır.
İdare hukukunun genel yetki kurallarının bu özel alandaki yansımasını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Tahsis ve Terkin Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının haczedilemezliği ve tapuya tescil zorunluluğu olmayan mallar (orta malları ve sahipsiz mallar) arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla