Soru

Zorluk: KolayYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" hükümleri uyarınca; hâkimler ve savcılar azledilemez, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.

Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi bu anayasal güvencenin bir istisnasını oluşturur ve ilgili kişinin rızası olmaksızın görevinden ayrılmasına yol açabilir?

  1. Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmiş olmasıCevap
  2. B
    Görev yapılan mahkemenin veya kadronun tasarruf tedbirleri kapsamında kaldırılması
  3. C
    Hâkim ve savcıların yürüttükleri idari görevler sebebiyle Adalet Bakanlığına bağlı olmaları
  4. D
    Yasama organı tarafından yargı yetkisinin işleyişine yönelik genel bir araştırma yapılması
  5. E
    Hâkimin görev yaptığı bölgenin hizmet süresinin (rotasyon) dolmuş olması

Cevap

Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmiş olması durumunda hâkimlik ve savcılık teminatı geçerliliğini yitirir.
Hâkimlik ve savcılık teminatı mutlak bir koruma sağlamakla birlikte, Anayasa'nın 139139. maddesinde belirtilen üç temel istisnadan biri "meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmiş olması" durumudur. Bu durumda kişi, kendi rızası olmasa dahi görevinden el çektirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hâkimlik ve savcılık teminatının kapsamını değerlendirmek.
Teminat; azledilmeme, yaştan önce emekli edilmeme ve kadro kalksa bile hak kaybına uğramamayı kapsar.
19821982 Anayasası'nın 139139. maddesindeki temel korumayı anlamak.
2
Anayasa metnindeki istisna hükümlerini incelemek.
Suçtan hüküm giyme, sağlık sorunları veya mesleğe uyumsuzluk gibi özel durumlar istisna olarak sayılmıştır.
Genel kuralın hangi durumlarda uygulanmayacağını belirlemek.
3
Seçenekler arasından anayasal istisnayı tespit etmek.
Suçtan hüküm giyilmesi ifadesi Anayasa'nın 139139. maddesindeki istisnayla birebir örtüşmektedir.
Doğru yasal gerekçeyi bulmak.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı ve İstisnaları
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla