Devletin temel organları arasındaki denge ve fren mekanizmalarının işleyişinde, yüksek mahkemelerin ve adalet kurullarının üye kompozisyonu büyük önem taşır. Yüksek yargı mercilerinin oluşum sürecinde, yürütme ve yasama organlarına belirli kotalar dâhilinde üye seçme yetkisi tanınmıştır.
Bu yetki paylaşımı bağlamında, Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yargı alanındaki atama görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADanıştay üyelerinin dörtte biri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilirken, kalan dörtte üçlük kısmın seçimi Hâkimler ve Savcılar Kuruluna bırakılmıştır.
- BYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini atama yetkisi, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun belirlediği beşer aday arasından Cumhurbaşkanına aittir.
- CAnayasa Mahkemesinin üye kompozisyonunda asıl ağırlık yürütmede olup, on beş üyenin on ikisi Cumhurbaşkanı, üçü ise TBMM tarafından seçilir.
- Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) demokratik meşruiyetini güçlendirmek amacıyla, Kurulun yedi üyesi Cumhurbaşkanı, dört üyesi ise TBMM tarafından belirlenir.Cevap
- ECumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesine seçeceği üyelerin bir kısmını doğrudan üst kademe yöneticileri ve serbest avukatlar arasından atayabilme yetkisine sahiptir.
Cevap
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yedi üyesinin Cumhurbaşkanı, dört üyesinin ise TBMM tarafından seçildiğini iddia eden ifade yanlıştır. Rakamlar tam tersi olmalıdır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) toplam 13 üyeden oluşmaktadır. Kurulun başkanı Adalet Bakanıdır ve Adalet Bakanlığı ilgili Bakan Yardımcısı tabii üyedir (2 doğal üye). Geriye kalan 11 üyenin seçimi yasama ve yürütme arasında paylaştırılmıştır: 7 üye Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından, 4 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Doğru cevaptaki ifadede ise bu sayılar kasıtlı olarak ters çevrilmiş (Cumhurbaşkanı 7, TBMM 4 denilmiştir) ve anayasaya aykırı, yanlış bir yargı oluşturulmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cumhurbaşkanının ve TBMM'nin Yüksek Yargı Organlarına Üye Seçme Yetki Dağılımı