Marksist demokrasi kuramı, liberal-demokratik sistemleri üretim araçlarının özel mülkiyetine dayalı eşitsizlikleri maskeleyen "biçimsel demokrasi" (formal demokrasi) olarak nitelerken; Sosyal Demokrasi, mevcut demokratik kurumları kapitalizmin olumsuz etkilerini törpülemek ve sosyal adaleti sağlamak için bir kaldıraç olarak kullanmayı hedefler.
Buna göre, Marksist ve Sosyal Demokrat yaklaşımların "devletin doğası" ve "toplumsal dönüşümün niteliği" konusundaki temel ayrışması aşağıdakilerin hangisinde en net şekilde ifade edilmiştir?
- Marksizm, devleti bir sınıfın diğeri üzerindeki sömürüsünü sağlayan bir sınıf egemenliği aygıtı olarak görüp nihayetinde sönümlenmesini hedeflerken; Sosyal Demokrasi, devleti sınıflar arası uzlaşmayı sağlayan ve parlamenter yolla reforme edilebilen özerk bir mekanizma olarak değerlendirir.Cevap
- BSosyal Demokrasi de Marksizm gibi sınıf egemenliğine dayalı devletin sönümlenmesini ve proletarya diktatörlüğü aracılığıyla halk demokrasisine geçilmesini savunur; ancak bu hedefe devrimci bir kopuş yerine kademeli evrimle ulaşmayı öngörür.
- CMarksizm, liberal demokrasinin sunduğu siyasal katılımı "özsel demokrasi" olarak kabul ederken; Sosyal Demokrasi bu katılımın ancak piyasa ekonomisinin tamamen ortadan kaldırılmasıyla anlam kazanacağını ileri sürer.
- DSosyal Demokrasi, halk demokrasisi modelinde olduğu gibi toplumsal çeşitliliği tek bir sınıfsal kimlikte eritmeyi amaçlarken; Marksizm, sivil toplumun çoğulcu yapısını devletin zor aygıtları karşısında korumaya odaklanır.
- EMarksist yaklaşım meşruiyeti sadece anayasal kurallara uygunluk (yasallık) üzerinden tanımlarken; Sosyal Demokrasi meşruiyetin kaynağını işçi sınıfının üretimden gelen tarihsel gücüyle sınırlı tutar.
Cevap
Marksizm'in devleti bir sınıf egemenliği aygıtı olarak görüp sönümlenmesini hedeflemesi ile Sosyal Demokrasi'nin devleti parlamenter yolla reforme edilebilir özerk bir mekanizma olarak görmesi arasındaki farkı belirten seçenek doğrudur.
Doğru yanıt, Marksist ve Sosyal Demokrat geleneklerin devletin doğasına bakış açısındaki temel farklılığı vurgular. Marksizm için devlet, üretim araçlarını elinde bulunduranların diğer sınıflar üzerinde kurduğu bir 'sınıf egemenliği' aracıdır ve bu sömürü bittiğinde devlet de 'sönümlenmelidir'. Sosyal demokrasi ise devleti, sınıflar arası çatışmaları yöneten, tarafsızlaştırılabilen ve parlamenter reformlar aracılığıyla toplumsal refahı artırmak için kullanılabilen 'özerk' bir kurum olarak görür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Ontolojik Niteliği: Sınıf Aygıtı vs. Reform Aracı