Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorHizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları (Kamu Kurumları)

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında yer alan hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının (kamu kurumları) hukuki statüsü, merkezi idare ile ilişkileri ve tâbi oldukları rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu kuruluşlar, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren kamu hizmetlerinin devlet tüzel kişiliği dışındaki ayrı bir kamu tüzel kişiliği eliyle yürütülmesi amacıyla oluşturulmuşlardır.
  2. B
    Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabildiğinden, bu kuruluşlar da yalnızca bu iki hukuki yolla oluşturulabilirler.
  3. Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi hiyerarşi yetkisine dayanır ve bu yetki kapsamında merkezi idare, söz konusu kuruluşların işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik yönünden denetleyerek doğrudan değiştirme yetkisine sahiptir.Cevap
  4. D
    Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT), üniversiteler ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bilimsel, teknik ve kültürel nitelikli hizmet yerinden yönetim kuruluşlarına örnek teşkil ederler.
  5. E
    Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptirler.

Cevap

Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisinin hiyerarşi yetkisine dayandığını ve işlemlerin doğrudan değiştirilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, merkezi idarenin hizmet yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimini 'hiyerarşi' olarak tanımladığı ve bu denetimin 'yerindelik' denetimini de kapsayıp 'işlemi doğrudan değiştirme' yetkisi verdiğini iddia ettiği için yanlıştır. Oysa bu iki yapı arasında 'idari vesayet' ilişkisi vardır. İdari vesayet denetimi kural olarak sadece hukuka uygunluk ile sınırlıdır ve vesayet makamı (bakanlık vb.), kamu kurumunun işlemini doğrudan değiştiremez; ancak iptal edebilir, onaylayabilir veya (kanun izin veriyorsa) yeniden görüşülmek üzere geri gönderebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Teşkilat yapısını analiz etme
Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının ayrı bir kamu tüzel kişiliği (KTK) olduğu saptandı.
İdarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, bir kamu tüzel kişisinden diğerine yönelik denetim ancak 'idari vesayet' ile mümkündür.
2
Denetim türünü belirleme
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasında gerçekleşir.
Bu kuruluşlar ayrı tüzel kişi olduklarından, bakanlıkların bunlar üzerindeki denetimi idari vesayettir.
3
Denetimin kapsamını değerlendirme
İdari vesayet denetimi kural olarak yerindelik denetimini kapsamaz ve doğrudan işlem değiştirme yetkisi vermez.
Vesayet makamı, vesayet altına alınan kurumun yerine geçerek karar alamaz; sadece hukuka uygunluk denetimi yapar (istisnai kanuni yetkiler hariç).

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet yetkisinin, mahalli idareler (belediyeler vb.) ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki kapsam farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları (Kamu Kurumları)

Bu konudan daha fazla soru