Soru

Zorluk: OrtaKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM), yeni bir meslek grubunun faaliyetlerini düzenlemek amacıyla 1982 Anayasası'nın 135. maddesi kapsamında bir 'Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşu' kurulmasına ilişkin kanun tasarısı görüşülmektedir. Tasarının Anayasa'ya uygunluğu komisyonlarda tartışılmaktadır.

Buna göre, söz konusu kanun tasarısında yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi 1982 Anayasası'na aykırıdır?

  1. Merkezi idare, idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla bu kuruluşun işlem ve eylemleri üzerinde hiyerarşik denetim yetkisine sahiptir.Cevap
  2. B
    Söz konusu meslek kuruluşu, kanunla kurulur ve merkezi idareden bağımsız, ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olur.
  3. C
    Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevlerde çalışan meslek mensuplarının bu kuruluşa üye olmaları zorunlu tutulamaz.
  4. D
    Kuruluşun karar ve yürütme organları, kendi üyeleri arasından yargı gözetimi altında ve gizli oyla seçilir.
  5. E
    Amaçları dışında faaliyette bulunan kuruluş organlarının görevine, ancak mahkeme kararıyla son verilebilir.

Cevap

Merkezi idarenin, kuruluşun işlem ve eylemleri üzerinde hiyerarşik denetim yetkisine sahip olduğunu belirten ifadedir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet tüzel kişiliğinden ayrı kendi kamu tüzel kişiliklerine sahiptir. İdare hukukunda, farklı kamu tüzel kişileri arasındaki denetim ilişkisi 'hiyerarşi' ile değil, kanunla sınırları çizilen 'idari vesayet' ile sağlanır. Bu nedenle, tasarıda yer alan hiyerarşik denetim yetkisi anayasaya açıkça aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki hükümleri 1982 Anayasası'nın 135. maddesindeki meslek kuruluşu ilkeleriyle eşleştirin.
Kuruluş şekli, üyelik zorunluluğunun istisnaları, organ seçim usulü ve görevden alınma şartlarının anayasal kurallara uygun olduğu tespit edilir.
Anayasaya aykırı olan kuralı bulmak için temel statü ve güvenceleri doğrulamak gerekir.
2
Merkezi idare ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasındaki hukuki denetim ilişkisinin türünü belirleyin.
Meslek kuruluşları ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarından, idarenin bütünlüğünü sağlayan araç hiyerarşi değil, idari vesayettir.
Tüzel kişilik ayrılığı, hiyerarşik denetimi imkansız kılar ve idari vesayeti zorunlu yapar.

Anahtar Kavram

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının Anayasal Statüsü ve Denetimi
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla