Soru

Zorluk: OrtaEgemenlik Kavramı ve Kuramları

Siyaset bilimi literatüründe egemenlik kavramı; hukuksal düzenlemelerle tanınan en üstün emir verme yetkisi ile bu yetkinin arkasındaki fiilî irade arasındaki ayrıma dayalı olarak incelenmektedir. A.V. Dicey tarafından kavramsallaştırılan; yasama organının (parlamentonun) yasaları yapma konusundaki nihai ve sınırsız hukuksal yetkisini ifade eden "hukuksal egemenlik" (legal sovereignty) ile bu otoritenin kararlarını belirleyen seçmen kitlesi veya kamuoyu gibi unsurları ifade eden "siyasal egemenlik" (political sovereignty) ayrımı dikkate alındığında, siyasal egemenliğe ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasaların geçerliliği için başvurulan, hukuk kuralları tarafından tanınmış en üstün mercidir.
  2. Hukuksal egemenliği elinde bulunduranların kararlarını ve eylemlerini etkileyen fiilî güç odağıdır.Cevap
  3. C
    Modern devletlerde anayasanın değiştirilemez maddeleriyle sınırlandırılmış mutlak yetkidir.
  4. D
    Sadece doğrudan demokrasi uygulamalarında halkın bizzat kullandığı karar alma yetkisidir.
  5. E
    Devletin uluslararası hukukta diğer devletlerle olan eşitliğini ve bağımsızlığını simgeler.

Cevap

Siyasal egemenlik, hukuksal egemenliği elinde bulunduranların kararlarını ve eylemlerini etkileyen fiilî güç odağını ifade eder.
Siyasal egemenlik, hukuksal olarak yasama yetkisini kullanan organların (hukuksal egemen) üzerinde baskı kuran, onları yönlendiren ve nihai kertede iktidarın meşruiyetini sağlayan seçmen iradesi veya kamuoyu gibi fiilî güçleri kapsar. Dicey'e göre hukuksal egemen parlamentodur, ancak siyasal egemen seçmenlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Egemenlik türleri arasındaki temel ayrımı belirle.
Hukuksal egemenlik (legal sovereignty) yasama yetkisinin hukuki sınırlarını; siyasal egemenlik (political sovereignty) ise bu yetkinin arkasındaki halk/seçmen desteğini ifade eder.
Dicey'nin kuramı, egemenliğin hem hukuki hem de sosyolojik/siyasal bir temeli olduğunu gösterir.
2
Siyasal egemenliğin işlevini analiz et.
Seçmenler parlamentoyu (hukuksal egemen) seçer ve kararlarını kamuoyu baskısı veya sandık yoluyla etkiler.
Siyasal egemenlik, hukuk önünde bağlayıcı emirler vermese de, emir verenleri etkileyen nihai güçtür.

Anahtar Kavram

Hukuksal ve Siyasal Egemenlik Ayrımı (A.V. Dicey)

İpuçları

1
Hukuksal egemenlik 'kimin emir verme yetkisi var?' sorusuna, siyasal egemenlik ise 'bu yetkinin arkasındaki asıl güç kim?' sorusuna yanıt arar.
2
İngiliz anayasa hukukçusu A.V. Dicey, parlamentonun mutlak yetkisi ile seçmenlerin parlamentoyu belirleme gücü arasındaki farkı vurgular.

Daha Fazla Pratik

Egemenliğin mülkiyeti ve kullanımı ayrımını Jean Bodin ve Rousseau'nun görüşleri üzerinden karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla