Examkin

Soru

Zorluk: ZorEgemenlik Kavramı ve Kuramları

Siyaset bilimi literatüründe egemenliğin öznesi ve kullanılış biçimi üzerine yapılan tartışmalar; Jean-Jacques Rousseau’nun savunduğu 'halk egemenliği' ile Abbe Sieyes tarafından geliştirilen 'milli egemenlik' kuramları arasında belirgin farklar ortaya koymuştur. Bu iki kuramın 'seçmenlik niteliği' ve 'vekalet ilişkisi' bakımından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milli egemenlik kuramı halkın iradesinin bölünmezliği nedeniyle 'emredici vekaleti' savunurken; halk egemenliği kuramı 'temsili vekalet' ilkesine dayanır.
  2. B
    Halk egemenliği kuramında egemenlik soyut ve bölünmez bir varlık olan millete aitken; milli egemenlik kuramında o an yaşayan somut bireylerin toplamına aittir.
  3. Halk egemenliği kuramında seçmenlik bir 'kişisel hak' olarak kabul edilirken; milli egemenlik kuramında seçmenlik, millet tüzel kişiliği adına yerine getirilen bir 'kamusal görev' olarak değerlendirilir.Cevap
  4. D
    Milli egemenlik kuramı doğrudan demokrasiyi tek meşru yöntem olarak görürken; halk egemenliği kuramı temsili demokrasiyi zorunlu bir gelişim aşaması sayar.
  5. E
    Her iki kuram da modern demokrasilerde egemenliğin hiçbir hukuk kuralı veya uluslararası sözleşme ile sınırlandırılabileceğini mutlak bir ilke olarak savunur.

Cevap

Halk egemenliği kuramında seçmenlik bir 'kişisel hak' (oy hakkı) olarak kabul edilirken; milli egemenlik kuramında seçmenlik, millet tüzel kişiliği adına yerine getirilen bir 'kamusal görev' (fonksiyon) olarak değerlendirilir.
Doğru ifade olan seçmenliğin bir 'hak' mı yoksa 'görev' mi olduğu ayrımı, bu iki kuramın en teknik farkıdır. Rousseau'nun halk egemenliğinde egemenlik somut olarak bireylerin her birine ait olduğu için oy kullanmak doğal bir hak olarak görülür. Sieyes'in milli egemenliğinde ise egemenlik bireylerden bağımsız, soyut bir bütün olan millete ait olduğundan, seçmenler sadece bu bütün adına bir fonksiyon/görev icra eden organlar olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuramların öznelerini tanımlama
Halk egemenliğinde egemenlik somut halka (bireylerin toplamına), milli egemenlikte ise soyut bir tüzel kişilik olan millete aittir.
Egemenliğin kime ait olduğu, seçmenliğin hukuki statüsünü belirler.
2
Seçmenlik kavramının hukuki niteliğini analiz etme
Halk egemenliğinde her birey egemenliğin bir parçasına sahip olduğu için oy kullanmak bir 'hak'tır. Milli egemenlikte ise egemenlik millete aittir ve seçmenler bu gücü millet adına bir 'görev' olarak kullanır.
Hukuki statü farkı, oy kullanmanın zorunlu olup olamayacağı gibi pratik sonuçları etkiler.
3
Vekalet ve temsil ilişkisini belirleme
Halk egemenliği emredici vekalet ve doğrudan demokrasiye eğilimliyken; milli egemenlik temsili vekalet ve temsili demokrasiyi zorunlu kılar.
Soyut bir varlık olan milletin bizzat hareket edememesi, temsilciler aracılığıyla irade açıklamasını zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Halk Egemenliği ve Milli Egemenlik Kuramlarının Teknik Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Egemenlik Kavramı ve Kuramları

Bu konudan daha fazla soru