Soru

Zorluk: ZorKarma Tarama Modeli (Etzioni)

Amitai Etzioni’nin Karma Tarama Modeli, rasyonel-kapsamlı modelin bilgi ve maliyet yükü ile artırımcı modelin statükocu eğilimlerini eleştirerek ortaya çıkmıştır. Bu modelde karar verme süreci iki farklı düzeyde organize edilir. Buna göre Karma Tarama Modeli’nin işleyiş mantığına dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi modelin özünü en iyi şekilde yansıtmaktadır?

  1. A
    Karar verici, karşılaştığı her sorunu önce rasyonel bir yaklaşımla derinlemesine inceler; kaynakların yetersiz kaldığı noktada ise artırımcı adımlarla süreci tamamlar.
  2. Temel kararlar (fundamental), sistemin yapısal dönüşümünü hedefleyen ve yüksek düzeyde tarama gerektiren seçimlerdir; ayrıntılı kararlar (bit-level) ise bu temel seçimlerin hazırlık ve uygulama aşamalarını kapsayan küçük değişikliklerdir.Cevap
  3. C
    Model, artırımcı yöntemin küçük adımlarla ilerleme mantığını rasyonel modelin tüm alternatifleri inceleme idealiyle birleştirerek, her aşamada 'maksimum verimlilik' arayışını zorunlu kılar.
  4. D
    Temel kararların alınmasında toplumsal grupların etkisi (grup modeli) belirleyiciyken, ayrıntılı kararların yürütülmesinde bürokratik rasyonellik esas alınır.
  5. E
    Karar vericiler, karmaşık olmayan durumlarda rasyonel modeli; karmaşıklığın arttığı ve belirsizliğin olduğu durumlarda ise artırımcı modeli kullanarak bir 'karma' yapı oluştururlar.

Cevap

Temel kararların sistemin genel yönünü belirlediği, ayrıntılı kararların ise bu çerçeve içindeki küçük adımları temsil ettiği seçenek doğrudur.
Karma Tarama Modeli'ne göre karar alma süreci hiyerarşiktir. Sistemin genel yönünü ve yapısal çerçevesini belirleyen temel kararlar, rasyonel modele yakın geniş bir tarama ile alınır. Bu kararların uygulama ve hazırlık detaylarını içeren ayrıntılı kararlar ise temel kararların çizdiği sınırların dışına çıkmadan, artırımcı bir mantıkla (küçük adımlarla) yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Modelin sentez yapısını analiz etme
Karma Tarama, rasyonel modelin yüksek maliyetli bilgi ihtiyacı ile artırımcı modelin muhafazakâr yapısını birleştirir.
Etzioni, karar vericinin sınırlı kapasitesini en verimli şekilde kullanmayı hedefler.
2
Karar düzeylerini ayrıştırma
Kararlar 'temel' (yapısal/yönsel) ve 'ayrıntılı' (uygulama/rutin) olarak ikiye ayrılır.
Her kararın aynı derinlikte incelenmesi ekonomik ve teknik olarak imkânsızdır.
3
Tarama stratejilerini eşleştirme
Temel kararlar için geniş/yüzeysel bir tarama yapılırken, bu çerçeve içinde seçilen ayrıntılı kararlar için daha derinlemesine inceleme yapılır.
Bu sayede önemli seçenekler gözden kaçırılmazken, detaylarda boğulma engellenmiş olur.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik Tarama Mantığı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla