Soru

Zorluk: OrtaKuvvetler Birliği Sistemleri

Kuvvetler birliği ilkesinin "yasama organının üstünlüğü" (yasama supremacy) esasına göre örgütlendiği ve 19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile Türk anayasa hukukunda da uygulama alanı bulan Meclis Hükümeti sistemine dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yürütme organı, yasama organının içinden seçilen ve onun adına görev yapan bir heyet niteliğindedir.
  2. B
    Meclis, yürütme organının görevine her zaman son verebileceği gibi, hükümetin aldığı kararları da her zaman değiştirebilir.
  3. Hükümet, yasama organı ile görüş ayrılığına düştüğünde meclisi feshederek seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.Cevap
  4. D
    Devletin ayrı bir başkanı bulunmaz; meclis başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanı olarak görev yapar.
  5. E
    Bakanlar kurulu üyeleri meclis tarafından tek tek seçilir ve her bir bakan meclise karşı bireysel olarak sorumludur.

Cevap

Meclis hükümeti sisteminde yürütme organının yasama organını feshetme yetkisi bulunmamaktadır.
Meclis hükümeti sisteminde kuvvetler birliği 'yasama organı' lehine gerçekleşmiştir. Bu sistemde yürütme organı (hükümet), meclisin emir ve talimatları altında çalışan, bağımsız bir hukuki kişiliği olmayan bir 'heyet' niteliğindedir. Yasama organı üstün olduğu için hükümeti her zaman görevden alabilir ancak yürütmenin yasama organını feshetme veya seçimleri yenileme yetkisi yoktur. Fesih yetkisi, kuvvetlerin yumuşak ayrılığına dayanan parlamenter sistemin tipik bir özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Hükümeti sisteminin temel dayanağını belirle.
Sistem, kuvvetler birliği ve yasamanın mutlak üstünlüğü esasına dayanır.
Yürütmenin hukuki statüsünü anlamak için üstün olan organın hangisi olduğunu tespit etmek gerekir.
2
Yasama ve yürütme arasındaki hukuki ilişkiyi analiz et.
Yürütme, yasamanın bir alt birimi (heyeti) olup bağımsız bir varlığı yoktur.
Bu ilişki, yürütmenin meclis üzerinde herhangi bir hukuki yaptırım (fesih gibi) uygulayıp uygulayamayacağını belirler.
3
Fesih yetkisinin hangi sistemlere ait olduğunu karşılaştır.
Fesih yetkisi, organlar arası dengeyi sağlayan kuvvetler ayrılığı (özellikle parlamenter sistem) modellerine aittir.
Meclis hükümeti sisteminde 'üstün' olan meclis, 'tabi' olan hükümet tarafından dağıtılamaz.

Anahtar Kavram

Meclis Hükümeti Sisteminde Yasama Üstünlüğü ve Fesih Yasağı

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'nda 1923 yılında yapılan değişikliklerle 'Cumhuriyet'in ilanı sonrası Meclis Hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçiş aşamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla