Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmeti Kavramı ve Unsurları

İdare hukukunda bir faaliyetin 'kamu hizmeti' olarak nitelendirilebilmesi için organik (özne), maddi (konu/amaç) ve şekli (hukuki rejim) unsurları taşıması gerektiği klasik bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir. Ancak zamanla devletin görev alanının genişlemesi ve yeni ekonomik modellerin benimsenmesiyle birlikte bu unsurların katı kurallarında bazı esnemeler yaşanmıştır.

Buna göre, modern idare hukuku anlayışında kamu hizmeti kavramı ve unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için doğrudan doğruya idare eliyle yürütülmesi zorunlu olmayıp, idarenin yakın gözetim ve denetimi altında özel hukuk kişileri tarafından da yürütülebilir.
  2. B
    Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde katı kamu hukuku rejiminin uygulanması mutlak bir şart olmayıp, iktisadi kamu hizmetleri gibi alanlarda ağırlıklı olarak özel hukuk kuralları uygulanabilir.
  3. Bir faaliyetin salt toplumsal bir ortak ihtiyacı karşılaması ve kamu yararı amacı gütmesi, o faaliyetin idare hukuku bağlamında bir kamu hizmeti olarak kabul edilmesi için tek başına yeterlidir.Cevap
  4. D
    Toplumsal bir ihtiyacı karşılayan faaliyetin idari bir rejime tabi tutulup 'kamu hizmeti' statüsü kazanabilmesi için, yasa koyucu tarafından bu yönde bir 'kamu hizmeti ihdası' (kurma) işleminin yapılması şarttır.
  5. E
    Devletin asli ve sürekli görevleri arasında yer alan, doğrudan egemenlik yetkisinin kullanımını gerektiren güvenlik, adalet ve diplomasi gibi kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine devredilmesi mümkün değildir.

Cevap

Bir faaliyetin salt toplumsal bir ortak ihtiyacı karşılaması ve kamu yararı amacı gütmesi, o faaliyetin idare hukuku bağlamında kamu hizmeti olarak kabul edilmesi için tek başına yeterli değildir.
Doğru yanıt, sadece kamu yararı taşımanın bir faaliyeti kamu hizmeti yapmaya yeteceğini iddia eden seçenektir. İdare hukukunda bir faaliyetin 'kamu hizmeti' olabilmesi için maddi unsur (kamu yararı/toplumsal ihtiyaç) tek başına hiçbir zaman yeterli değildir. Örneğin, mahalledeki bir manav veya özel bir eczane de toplumsal ihtiyacı karşılar ve kamu yararına hizmet eder; ancak bunlar kamu hizmeti sayılmaz. Bir faaliyetin kamu hizmeti sayılabilmesi için maddi unsurun yanı sıra, o faaliyetin yasama iradesiyle kamu hizmeti olarak 'ihdas edilmesi' (kurulması) ve idarenin gözetim, denetim veya sorumluluğu altında (organik unsur) yürütülmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu hizmetinin unsurlarını (maddi, organik, şekli) analiz etme
Maddi unsurun kamu yararı, organik unsurun idari bağ, şekli unsurun hukuki rejim olduğu belirlenir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu değerlendirmek için klasik kuralları ve modern istisnaları hatırlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri güncel idare hukuku kurallarıyla karşılaştırma
Özel kişilerin de kamu hizmeti yürütebileceği, özel hukuk kurallarının uygulanabileceği, kanuni ihdas şartı olduğu ve asli yetkilerin devredilemeyeceği doğrulanır.
Kamu hizmeti unsurlarındaki esnemelerin ve katı kuralların sınırlarını doğru çizebilmek için.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit etme
Sadece kamu yararı amacı taşımanın (maddi unsurun) bir faaliyeti hukuken kamu hizmeti yapmaya yetmeyeceği sonucuna ulaşılır.
Özel hastaneler, fırınlar veya marketler de kamu yararı taşır ve toplumsal ihtiyacı karşılar, ancak bunlar idare hukuku anlamında 'kamu hizmeti' teşkil etmezler. Yasama iradesi ve idari bağ (organik unsur) zorunludur.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmetinin Unsurları ve İhdası
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hizmeti Kavramı ve Unsurları

Bu konudan daha fazla soru